I SA/Wr 1011/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 13 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z 9 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. W. (dalej: Skarżąca), z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że na skutek oddalenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 29 września 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 781/17), pełnomocnik Skarżącej A. W. (mąż Skarżącej) został wezwany do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Kwota wpisu nie została jednak uiszczona. Wydanie przesyłki zawierającej odpis ww. postanowienia Sądu nastąpiło do rąk pełnomocnika Skarżącej w dniu 2 maja 2018 r. Pismem wniesionym w dniu 9 maja 2018 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu do skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przyczyna ewentualnego uchybienia terminu ustała w dniu 2 maja 2018 r., kiedy to dowiedziała się z postanowienia Sądu o ocenie dotyczącej niewykonania wezwania. Zdaniem Skarżącej, nie ponosi ona winy w uchybieniu przedmiotowego terminu, albowiem nie uiściła wpisu z powodu sytuacji życiowej i braku środków finansowych, w związku z czym zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Istotnym również jest, w ocenie Skarżącej, że nie jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Wskazała ponadto, że poczyniła oszczędności na opłacenie wpisu. Skarżąca podsumowała, że podane okoliczności były przeszkodą, której nie mogła sprostać z nie swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek należało odrzucić. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Przy czym, stosownie do art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienia Sądu z 9 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi, została wydana na poczcie pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 2 maja 2018 r. Wskazać jednak należy, mając na uwadze treść przywołanego powyżej przepisu art. 73 p.p.s.a., że skoro wspomniana przesyłka po raz pierwszy awizowana została w dniu 16 kwietnia 2018 r., to przyjmując określone w tym przepisie zasady doręczenia przesyłki, skuteczne doręczenie jej adresatowi nastąpiło w terminie wcześniejszym. Termin do odebrania przedmiotowej przesyłki dla adresata biegł bowiem od daty pierwszego awizowania (16 kwietnia 2018 r.) przez kolejnych 14 dni i skutecznie upłynął w dniu 30 kwietnia 2018 r. W konsekwencji dzień 30 kwietnia 2018 r. ma znaczenie dla skutków procesowych, zaś wydanie adresatowi przesyłki w terminie późniejszym miało wyłącznie charakter informacyjny i nie ma znaczenia dla liczenia terminu dla dokonania określonej czynności. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podkreśla, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I FZ 313/14, a także z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, to doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma. Nie ma przy tym znaczenia moment faktycznego odbioru pisma - i to nawet jeżeli odbiór ten nastąpił po upływie wskazanego wyżej okresu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt II OZ 810/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze tak ukształtowane okoliczności sprawy, uznać należało, że siedmiodniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu przyjmując, że w związku z doręczeniem odpisu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi ustała przyczyna uchybienia terminowi, biegł od dnia 30 kwietnia 2018 r. i upłynął 7 maja 2018 r. Skarżąca natomiast złożyła ww. wniosek w dniu 9 maja 2018 r., a więc po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Dodatkowo Sąd zauważa, że składając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu Skarżąca, wbrew brzmieniu art. 87 § 4 p.p.s.a., nie dokonała czynności której terminowi uchybiła, tj. uiszczenie wpisu od skargi. Warunki określone art. 87 p.p.s.a. muszą być bowiem spełnione łącznie, by wniosek o przywrócenie terminu mógł zostać merytorycznie rozpatrzony. Wprawdzie brak ten podlega uzupełnieniu (na wezwanie Sądu), jednakże wobec uznania, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, Sąd odstąpił od wzywania do jego uiszczenia. Ponadto, zawartość akt sprawy nie potwierdza twierdzenia Skarżącej, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 88 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.