I SA/Wr 1015/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. S. K. A. F. spółka jawna we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie instalacji anten telewizyjnych i radiowych, wykonywania strukturalnych sieci komputerowych i sieci telekomunikacyjnych oraz sprzedaży hurtowej komputerów i urządzeń peryferyjnych, pozostałych maszyn, urządzeń biurowych i mebli biurowych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie ma majątku, nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, obligacji. Strona dodała, że w 2007 r. osiągnęła stratę w wysokości 15.559,95 zł, a rachunki firmowe, których stan konta wynosi 0, są objęte zajęciami komorniczymi. Do wniosku załączone zostały dokumenty z lipca i września 2007 r., potwierdzające komornicze zajęcia rachunku bankowego na łączną kwotę 107.997,37zł oraz kopie z księgi podatkowej za 2007 r. i pierwszą połowę 2008 r. Dodatkowo, na wezwanie referendarza sądowego, zostały przedłożone wyciągi z powyższego rachunku, umowa wskazująca na tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się pod adresem siedziby, umowa spółki, uchwała dotycząca zmiany udziałów w zyskach i stratach wspólników Spółki, kserokopia podatkowej księgi przychodów rozchodów za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2008 r. informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2007 r., zeznanie podatkowe spółki za 2007 r. oraz oświadczenie wspólnika Spółki, A. F. Z powyższych dokumentów wynika, że lokal, w którym znajduje się siedziba Spółki, jest przez nią zajmowany na zasadzie użyczenia za świadczenie usług telekomunikacyjnych, współwłaścicielami Spółki są A. F. (60% udziałów) i K. F. (40% udziałów). Spółka w 2007 r. osiągnęła przychód w wysokości 193.213,04 zł i poniosła stratę (po odliczenia kosztów uzyskania przychodów) – 15.559,95 zł, natomiast w do września 2008 r. jej przychód wyniósł 136.067,59 zł, a koszty jego uzyskania – 141.949,47 zł. Wspólnik Spółki, A. F. oświadczył, że nie posiada żadnej nieruchomości ani ruchomości, która przedstawiałaby znaczną wartość. Nie posiada samochodu, oszczędności, lokat bankowych, akcji, udziałów lub innych zasobów pieniężnych. Zgromadzony przez niego majątek został w całości przeznaczony na spłatę wierzycieli Spółki. Obecnie prowadzone jest postępowanie układowe, w wyniku którego musi wywiązać się z zobowiązań. Na swoje miesięczne utrzymanie wydaje około 1.000 zł, które pozyskuje z bieżącej działalności Spółki. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, której dochód wynosi 2.200 zł. Z tego dochodu miesięcznie wypłacane jest 1.000 zł na rzecz komornika. Wspólnik spółki wraz z żoną mieszkają w wynajętym mieszkaniu, którego czynsz wynosi 400 zł. Dodatkowo ponoszą bieżące koszty jego utrzymania – 600 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych oraz jednostek nie posiadających osobowości prawnej (do których zalicza się spółka jawna) może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przedstawione okoliczności, w świetle przytoczonej regulacji, nie dają jednak podstaw do twierdzenia, że skarżąca spółka nie ma możliwości ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 200 zł. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że strona, nie posiadając żadnych rzeczy ruchomych ani środków trwałych, prowadzi działalność i nadto uzyskuje z niej znaczne przychody. Fakt osiągania jednocześnie strat jest jedynie wynikiem ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów, które Spółka może ograniczyć. Wydaje się to możliwe tym bardziej, że jedynymi jej wspólnikami są A. F. oraz jego córka, K. F., którzy nie zatrudniają żadnych pracowników. Poza tym, skoro wspólnik Spółki pozyskuje środki z jej przychodów na bieżące wydatki własne w sytuacji, gdy Spółka ponosi straty, to tym bardziej zobligowany jest pozyskać takie środki na opłacenie kosztów związanych z udziałem Spółki w postępowaniu sądowym. Pamiętać należy, ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie z ich ponoszenia może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Powyższe wynika nie tylko z regulacji zawartej w art. 199 p.p.s.a., ale również z faktu, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną.. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Końcowo wskazać należy, że powołując się na określone fakty, jak na przykład postępowanie układowe, należy je w miarę możliwości udokumentować, czyli w tej sytuacji orzeczeniem sądowym. Nie zwalnia strony z tego obowiązku fakt, że nie została wezwana do przedłożenia danego dokumentu. Powyższe wynika z treści powołanej wyżej regulacji, zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., która wskazuje że to wnioskodawca, a nie Sąd, winien wykazać, ze nie dysponuje dostatecznymi środkami na opłacenie kosztów postępowania. Wykazanie natomiast nie może być utożsamiane z uprawdopodobnieniem, ale z udowodnieniem okoliczności, na które strona się powołuje. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że wnioskująca Spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i dlatego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.