I SA/Wr 1022/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-07-29
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, posiadająca dom i nieruchomość rolną, z dochodami sezonowymi i wydatkami przekraczającymi dochody, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jej podstawowe potrzeby socjalne. W przypadku wnioskodawcy, mimo że jego dochody są sezonowe, a wydatki wysokie, nie wykazał on całkowitej niemożności poniesienia kosztów sądowych w kwocie 334 zł, zwłaszcza że jego faktyczne wydatki mogły być wyższe od zadeklarowanych. Jednakże, koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny, przekraczają jego możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżący Ł. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Uzasadniał to trudną sytuacją finansową wynikającą z prowadzenia gospodarstwa rolnego, sezonowych dochodów i wysokich wydatków, w tym spłaty kredytu hipotecznego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że posiada dom, nieruchomość rolną, budynki gospodarcze, oszczędności w euro, a miesięczne dochody z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych wynoszą łącznie ok. 1765 zł, przy miesięcznych wydatkach ok. 2251 zł.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że utrzymuje się wyłącznie z niewysokich dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego, które wydatkuje na bieżące utrzymanie i spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego w 2010 r. Dochody te są sezonowe, poza tym wnioskodawca otrzymuje raz w roku unijną dopłatę bezpośrednią. Wskazał, że na dzień złożenia wniosku nie posiada żadnych oszczędności – wykorzystuje limit debetowy na koncie osobistym i limit karty kredytowej. Nie jest w stanie ponieść w związku z tym kosztów wpisu i pomocy radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada dom o powierzchni 435 m2, nieruchomość rolną (15,8 ha), budynki gospodarcze (116 m2). Ma też oszczędności w kwocie 112 euro. Wnioskodawca podał, że dochody roczne z gospodarstwa rolnego wynoszą rocznie 6.800 zł – średnio 566 zł na miesiąc, dopłaty unijne to 14.378,98 zł rocznie, co daje 1.198,24 zł miesięcznie.
Dokumenty i oświadczenia, złożone na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) potwierdzają dane udzielone na urzędowym formularzu, a ponadto wynika z nich, że miesięczne wydatki skarżącego wynoszą łącznie 2.251, w tym 1.017 zł wynosi kredyt hipoteczny, posiada cztery rachunki bankowe ( trzy ROR i a’vista w euro), z których tylko jeden ROR (z limitem kredytowym) jest na bieżąco wykorzystywany. Posiada też kartę kredytową.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie wpis został wyznaczony na kwotę 334 zł i jednocześnie skarżący obowiązany jest opłacać koszty sądowe w sprawie I SA/Wr 1023/13.
Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku w całości.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że uzasadnione jest uwzględnienie żądania wniosku, gdy z danych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest w całości niemożliwe lub skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jego podstawowe potrzeby socjalne, wnioskodawca nie ma też jakichkolwiek innych możliwości zgromadzić środków na opłacenie tych kosztów.
Mając zatem na uwadze powołane przepisy i uwagi, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zwrócić tutaj należy uwagę, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 334 zł i zwykle jest to najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie powyższej kwoty za punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy w ponoszeniu tych kosztów.
Wskazać trzeba, że dane dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy zwierają pewne sprzeczności. Zgodnie bowiem z oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu, jego dochody w przeliczeniu miesięcznym, wynoszą 1.765 zł, wydatki natomiast są prawie o 500 zł wyższe. Co więcej, są to wydatki regularne, gdy – jak wskazuje skarżący – jego dochody są raczej sezonowe. Dodać trzeba, że wydatki miesięczne, zwłaszcza na żywność, odzież i środki higieny zostały podane dosyć szczegółowo, łącznie z datami dokonania zakupów, mającymi swoje odzwierciedlenie na wydruku historii kart kredytowej. W zestawieniu tych wydatków pominięte zostały już liczne zakupy na portalu internetowym allegro, w sklepie budowlanym, doładowania do telefonu komórkowego, zakupy na "groupon" czy na stacji paliw. Co za tym idzie, wydatki miesięczne są jeszcze wyższe niż wykazał to skarżący w zestawieniu. W dalszej kolejności wywieść zatem należy, że jego faktyczne dochody są wyższe od wartości podanych na urzędowym formularzu.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do uwzględnienia żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego bowiem, sądząc po wydatkach innych niż związane z własnym utrzymaniem, wnioskodawca jest w stanie poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych.
Jednocześnie jednak – pomimo uznania, że dochody wnioskodawcy są wyższe, niż oświadczył i jest w stanie opłacić koszty sądowe – zdaniem referendarza, poza jego możliwościami finansowymi pozostaje opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło