I SA/Wr 1023/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-07-29
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z gospodarstwa rolnego są sezonowe i niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, w tym spłaty kredytu hipotecznego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów w całości?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca, mimo że jego dochody są niewystarczające na pokrycie wszystkich wydatków, wykazał możliwość partycypacji w kosztach sądowych, zwłaszcza w części dotyczącej wpisu od skargi. Jednakże, opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny, pozostaje poza jego możliwościami finansowymi.Stan faktyczny
Skarżący Ł. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową wynikającą z prowadzenia gospodarstwa rolnego o sezonowych dochodach, spłaty kredytu hipotecznego i braku oszczędności. Analiza oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów złożonych na wezwanie wykazała pewne sprzeczności i zaniżenie dochodów lub zawyżenie wydatków przez wnioskodawcę. Wpis od skargi wynosił 1.481 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 300 zł oraz ustanowienie radcy prawnego, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 300 (słownie: trzysta) złotych oraz ustanowienie radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że utrzymuje się wyłącznie z niewysokich dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego, które wydatkuje na bieżące utrzymanie i spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego w 2010 r. Dochody te są sezonowe, poza tym wnioskodawca otrzymuje raz w roku unijną dopłatę bezpośrednią. Wskazał, że na dzień złożenia wniosku nie posiada żadnych oszczędności – wykorzystuje limit debetowy na koncie osobistym i limit karty kredytowej. Nie jest w stanie ponieść w związku z tym kosztów wpisu i pomocy radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada dom o powierzchni 435 m2, nieruchomość rolną (15,8 ha), budynki gospodarcze (116 m2). Ma też oszczędności w kwocie 112 euro. Wnioskodawca podał, że dochody roczne z gospodarstwa rolnego wynoszą rocznie 6.800 zł – średnio 566 zł na miesiąc, dopłaty unijne to 14.378,98 zł rocznie, co daje 1.198,24 zł miesięcznie.
Dokumenty i oświadczenia, złożone na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) potwierdzają dane udzielone na urzędowym formularzu, a ponadto wynika z nich, że miesięczne wydatki skarżącego wynoszą łącznie 2.251, w tym 1.017 zł wynosi kredyt hipoteczny, posiada cztery rachunki bankowe ( trzy ROR i a’vista w euro), z których tylko jeden ROR (z limitem kredytowym) jest na bieżąco wykorzystywany. Posiada też kartę kredytową.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie wpis został wyznaczony na kwotę 1.481 zł i jednocześnie skarżący obowiązany jest opłacać koszty sądowe w sprawie I SA/Wr 1022/13.
Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku w całości.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że uzasadnione jest uwzględnienie żądania wniosku, gdy z danych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest w całości niemożliwe lub skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jego podstawowe potrzeby socjalne, wnioskodawca nie ma też jakichkolwiek innych możliwości zgromadzić środków na opłacenie tych kosztów.
Mając zatem na uwadze powołane przepisy i uwagi, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przynajmniej w części. Zwrócić tutaj należy uwagę, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 1.481 zł i zwykle jest to najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie powyższej kwoty za punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy w ponoszeniu tych kosztów.
W ocenie referendarza sądowego, poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych w całości – zwłaszcza chodzi tu o wpis od skargi – pociągałoby za sobą konieczność ograniczenia wydatków na podstawowe utrzymanie skarżącego. Wnioskodawca jest jednak w stanie partycypować w tych kosztach części.
Wskazać trzeba, że dane dotyczące jego sytuacji finansowej zwierają pewne sprzeczności. Zgodnie bowiem z oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu, jego dochody w przeliczeniu miesięcznym, wynoszą 1.765 zł, wydatki natomiast są prawie o 500 zł wyższe. Co więcej, są to wydatki regularne, gdy – jak wskazuje skarżący – jego dochody są raczej sezonowe. Dodać trzeba, że wydatki miesięczne, zwłaszcza na żywność, odzież i środki higieny zostały podane dosyć szczegółowo, łącznie z datami dokonania zakupów, mającymi swoje odzwierciedlenie na wydruku historii kart kredytowej. W zestawieniu tych wydatków pominięte zostały już liczne zakupy na portalu internetowym allegro, w sklepie budowlanym, doładowania do telefonu komórkowego, zakupy na "groupon" czy na stacji paliw. Co za tym idzie, wydatki miesięczne są jeszcze wyższe niż wykazał to skarżący w zestawieniu. W dalszej kolejności wywieść zatem należy, że jego faktyczne dochody są wyższe od wartości podanych na urzędowym formularzu.
Z powyższego można zatem wywieść, iż wnioskodawca ma możliwość poczynienia oszczędności na opłacenie wpisu od skargi w części (300 zł) oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych.
Jednocześnie jednak – pomimo uznania, że dochody wnioskodawcy są wyższe, niż oświadczył i jest w stanie zapłacić wskazaną wyżej kwotę – zdaniem referendarza, poza jego możliwościami finansowymi pozostaje opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło