I SA/Wr 1024/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 25 maja 2007 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Strona, pomimo prawidłowego wezwania, uiściła należny wpis sądowy po upływie ustawowego terminu, w związku z czym postanowieniem z dnia 22 października 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 1024/07) Sąd odrzucił skargę Pana J. D. Pismem z dnia 23 listopada 2007 r. strona – działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika – wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że uchybienie terminu nie wynikało z jego winy. Podniósł, że jest osobą nieporadną, w podeszłym wieku, w związku z czym nie miał świadomości co do skutku nie usunięcia braków formalnych skargi w terminie. Ponadto podkreślił, że z racji swego wieku i faktu pozostawania na rencie (z której utrzymuje siebie i swoją żonę) wynika, że jest osobą chorą i ma kłopoty z samodzielnym poruszaniem się. We wniosku wskazano również, że "realia ekonomiczne społeczeństwa nakazują przyjąć, że renta jest wypłacana na początku miesiąca, natomiast termin do uzupełnienia braków formalnych skargi mijał 19 czerwca 2007 r." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek wymienionych w art. 87 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 87 wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (postanowienie NSA 11 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4162/01 Monitor Prawniczy 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02 Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96). Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie stwierdzić należy, iż nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w cytowanym art. 87 ustawy procesowej, stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu. Wnioskodawca bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał bowiem, że strona nie dołożyła szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku skarżący uzasadniał, że jest osobą nieporadną, chorą i ma kłopoty z samodzielnym poruszaniem się. Ponadto wskazał, że nie miał świadomości co do skutku nie usunięcia braków formalnych skargi w terminie. Zdaniem Sądu, okoliczności podniesione przez skarżącego można jedynie uznać za nieuwagę lub zaniedbanie, których nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Wskazać bowiem należy, że z treści wniosku wynika, iż skarżący nie jest osobą samotną, zatem dochowując szczególnej staranności, mógł poprosić o pomoc w opłaceniu wpisu sądowego swoją małżonkę. Nie można także uznać za okoliczność wyłączającą winę złego stanu zdrowia skarżącego i problemów związanych z poruszaniem się, gdyż do uzupełnienia braków skargi nie było konieczne jego osobiste stawiennictwo w Sądzie. Ponadto podkreślić należy, że we wniosku strona wskazała, że nieterminowe opłacenie wpisu sądowego wynikało z trudnej sytuacji materialnej wnioskującego (skarżący wskazał, że musiał poczekać na wpłynięcie renty, zanim dokonał stosownej opłaty). Natomiast z treści pouczenia doręczonego stronie wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że otrzymała ona pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego lub całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji brak jakiejkolwiek czynności ze strony skarżącego, w szczególności zaniechanie zwrócenia się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy ocenić jako niedochowanie obowiązku dołożenia należytej staranności w zabezpieczeniu swoich interesów procesowych, zwłaszcza, że w dniu w którym skarżący uiścił w kasie Sądu wpis sądowy, złożył jednocześnie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Powyższe wskazuje, że wnioskujący nie jest osobą "nieporadną i nie posiadającą świadomości, co do skutku nie usunięcia braków formalnych skargi w terminie" i potrafi należycie zadbać o swoje interesy. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie została zrealizowana przesłanka określona w art. 87 § 2 ustawy procesowej, od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W związku z powyższym zgodnie z art. 86 § 1 zd. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.