I SA/Wr 103/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-05-31
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, nieposiadająca dochodów i utrzymywana przez rodzinę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli nie przedstawi szczegółowych informacji o ponoszonych przez rodzinę kosztach utrzymania oraz jeśli istnieją wątpliwości co do jej faktycznego braku dochodów?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę informacje są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a także budzą wątpliwości (np. sprzeczność między statusem bezrobotnego a rozliczeniami podatkowymi), sąd może odmówić przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na status bezrobotnego bez prawa do zasiłku i brak dochodów. Mimo wezwania do uzupełnienia informacji, skarżący nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących kosztów utrzymania ponoszonych przez rodzinę, a także pojawiły się wątpliwości co do jego faktycznego braku dochodów, w związku z rozliczeniami podatkowymi za czerwiec 2009 r.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje też żadnych dochodów. Wskazał, że mieszka 120 km od siedziby Sądu, w związku z czym nie ma dostępu do akt.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył zaświadczenie z dnia [...] o okresach, których był zarejestrowany jako bezrobotny. Wynika z niego, że pozostawał bezrobotny po kilka miesięcy w latach 1993, 1999, 2001, 2002, 2005, 2006, 2007 i 2008. Obecnie jest zarejestrowany jako bezrobotny od [...].
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i finansowego, wnioskodawca wskazał, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej, gdyż jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje żadnych dochodów, dlatego nie ma obowiązku składania zeznań podatkowych za lata 2008 i 2009 r. Nie ponosi wydatków na utrzymanie – koszty wyżywienia, mieszkania ponosi pomagająca mu rodzina. Nie posiada żadnych oszczędności ani rachunków bankowych.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, pomimo wezwania na podstawie art. 255 p.p.s.a., okoliczności przedstawione przez skarżącego nadal pozostają niewystarczające dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Niewyjaśnione zostało, jakie wydatki ponoszone są w związku z utrzymaniem wnioskodawcy. To, że jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnych dochodów, a wydatki na jego utrzymanie ponosi jego rodzina nie oznacza, że nie jest znana wysokość kosztów związanych z mieszkaniem (czynsz, energia), zakupem niezbędnych środków czystości itp. Jeżeli natomiast skarżący pozostaje bezrobotny ciągle od marca 2009 r., to oznacza, że stale pozostaje na utrzymaniu rodziny. Stąd też powinien posiadać informacje o źródłach i wysokości źródeł jego utrzymania.
Nie do końca można też dać wiarę, że wnioskodawca pozostaje bez jakichkolwiek dochodów. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że prowadził w 2009 r. działalność, z której rozliczał się z fiskusem z podatku od towarów i usług. Okoliczność ta stoi natomiast w sprzeczności w zaświadczeniem o statusie bezrobotnego od marca 2009 r., tym bardziej, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2009 r.
W tym stanie rzeczy nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Tym samym należało stwierdzić, że nie wykazał okoliczności uzasadniających żądanie jego wniosku i na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło