I SA/Wr 1030/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. W związku z tym nie jest w stanie uiścić tak wysokiego wpisu od skargi, który został wyznaczony na kwotę 1.500 zł. Dodał, że na utrzymaniu ma syna, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych (w tym oszczędności lub papierów wartościowych) ani przedmiotów o wartości powyżej. 3.000 euro. Jego wynagrodzenie wynosi 1.600 zł brutto. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, z którego wynika, że jest zatrudniony na czas nieokreślony w spółce z o.o., na stanowisku prezesa zarządu oraz zestawienie posiadanych bankowych rachunków, kredytów i kart kredytowych oraz zawiadomienie z dnia 31 maja 2010 r. o zajęciu wynagrodzenia w postępowaniu egzekucyjnym z tytułu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w wysokości z odsetkami 72.187,02 zł. Z zestawienia bankowego wynika z kolei, że wnioskodawca posiada rachunek bieżący z saldem (-)12.277 zł (saldo dostępne (-)88.760.89), otwarte konto oszczędnościowe z saldem (-)87.449.42 zł, pożyczkę z kwotą pozostałą do spłaty 25.234.35 zł, oraz kartę kredytową i kartę debetową. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały zeznania podatkowe wnioskodawcy za lata 2008 i 2009, ponownie zestawienie posiadanych rachunków, kredytów i kart kredytowych ze stanem na wrzesień 2010 r. oraz informacje ze szczegółami karty kredytowej. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2008 r. wnioskodawca uzyskał ze stosunku pracy przychód w kwocie 14.200 zł, a w 2009 r. 16.432 zł. Saldo rachunku bieżącego wyniosło we wrześniu 2010 r.: bieżące (-)12.439,58 zł, dostępne (-)88.923,18 zł, pożyczka pozostała do spłaty 25.400,87 zł. Z karty kredytowej z limitem 6.000 zł wykorzystane zostało 4.706,20 zł. Skarżący dodał, że zajmuje mieszkanie, które jest wynajmowane, razem z synem, pracującą córką i teściem. Koszty utrzymania w związku z tym rozkładają się na trzy osoby. Skarżący ponosi miesięcznie wydatki na czynsz i opłaty w wysokości 250 zł oraz na wyżywienie i środki czystości około 400 zł. Wyjaśnił, że saldo rachunku bieżącego obejmuje egzekucję, którą prowadzi Urząd Skarbowy z tytułu będącego przedmiotem skargi. Poza rachunkami posiada pożyczkę. Podał, że nie dysponuje żadnym środkiem transportu. Posiada 40% udziałów w spółce, której jest prezesem, o wartości nominalnej 20.000 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W przypadku wniosku skarżącego, pomimo przedłożenia na wezwanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wątpliwości co do jego możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zostały usunięte. Przede wszystkim nie zostały przedłożone wszystkie żądane w wezwaniu dokumenty, to jest kopie historii przez skarżącego rachunków bankowych i kart kredytowych. Wyjaśnienia wymaga, że za takie nie można uznać zestawienia posiadanych kont z saldem na dany dzień czy miesiąc. Nie jest z kolei możliwe, aby takich skarżący nie mógł uzyskać, bowiem każdy posiadacz rachunku uzyskuje miesięczne wyciągi, z których wynikają wszystkie wpływy, wypłaty i saldo rachunku. Poza tym, przedłożony wydruk wskazuje, że wnioskodawca ma dostęp do rachunku przez kanał internetowy, a tym samym ma możliwość wydruku takich wyciągów ze szczegółowo wymienionymi operacjami bankowymi, dokonywanymi na rachunku. Te z kolei mogłyby pozwolić na dokładną analizę faktycznej sytuacji finansowej. Nie można też uznać jako szczegółowego – określonego kwotowo – zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków informacji o wydatkach, które skarżący ponosi. Wynika z niego jedynie, że wydatki miesięczne wynoszą w sumie 650 zł. Nie wiadomo jednak, ile wynosi rata pożyczki bankowej i czy osobiste wydatki, na które przeznaczona jest pozostała kwota dochodu, są na tyle niezbędne, aby z kwoty tej nie można było poczynić jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na opłacenie kosztów sądowych przynajmniej w części. Pamiętać bowiem należy, że ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, stanowi regułę, co wynika wyraźnie z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem tylko w wyjątkowych sytuacjach może mieć miejsce zwolnienie od ich ponoszenia. Budzi wątpliwości wysokość uzyskiwanych faktycznie dochodów. Należy zauważyć, że wnioskodawca po pierwsze na rachunku bieżącym ma dostępną linię zadłużenia o znacznej kwocie (ponad 88.000 zł), której wysokość z reguły jest uzależniona od wysokości wpływów, to samo dotyczy otwartego konta oszczędnościowego. Po drugie, uzyskał pożyczkę w wysokości co najmniej 20.000 zł. Wynika z tego, że bank, który ją udzielił, ocenił możliwości płatnicze skarżącego wyżej, niż to wynika z przedłożonych dokumentów. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że wnioskodawca wykazał jedynie wynagrodzenie brutto 1.600 zł, które od czerwca 2010 r. roku obciążone jest egzekucją oraz niskie przychody w poprzednich dwóch latach. Poza tym wnioskodawca posiada zasoby pieniężne w postaci udziałów w spółce z o.o. o wartości nominalnej 20.000 zł, które również kształtują jego sytuację majątkową Z oświadczeń i dokumentów natomiast nie wynika, aby udziały te zostały zajęte w jakimkolwiek postępowaniu egzekucyjnym. Fakt, że na skarżącym ciąży zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami w wysokości ponad 72.000 zł jest obecnie bez znaczenia dla jego możliwości płatniczych – zobowiązanie to bowiem jest już egzekwowane poprzez zajęcie wynagrodzenia. Ponadto zauważyć wypada, że pomimo tego nadal ma możliwość regularnego spłacania pożyczki, gdyż z udzielonych przez niego informacji nie wynika, aby pozostawał w tym zakresie zwłoce. Tymczasem, w wyniku zajęcia wynagrodzenia przez organ egzekucyjny, jego zarobek netto wynosi niewiele ponad 900 zł, z czego 650 zł przeznacza na opłaty. Powyższe uwagi, w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, prowadzą do konstatacji, że skarżący może dysponować dodatkowymi dochodami, które nie zostały przez niego wykazane. Wprawdzie dochody te mogą nie być na tyle wysokie, aby dawały możliwość opłacenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł, niemniej wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny. Tym samym stwierdzić należało, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, i dlatego na podstawie art. art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.