I SA/Wr 1030/17

Ewa Orłowska – straszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego, ustanowionego z urzędu, M. P. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości [...] zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie [...] zł, czyli ogółem [...] zł. Postanowieniem Sądu z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 85/17 odrzucono skargę wniesioną przez skarżącego K. W. (dalej strona skarżąca lub skarżący) i jego żonę (pkt I sentencji) i oddalono w pkt II sentencji wniosek żony skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi wynikającą z faktu wniesienia jej przez pomiot, który nie jest stroną w sprawie, czyli przez małżonka strony skarżącej. Sąd odrzucił natomiast skargę wniesiona przez stronę skarżącą z powodu wniesienia jej po upływie terminu, a skargę małżonka strony skarżącej z powodu jej wniesienia przez pomiot, który nie jest stroną w sprawie. Stronie skarżącej w dniu 24 marca 2017 r. k- 40 postanowienie to zostało doręczone wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia na pkt I sentencji obejmujący odrzucenie skargi. Po wydaniu tego postanowienia wniosek strony skarżącej o prawo pomocy został przekazany zarządzeniem sędziego z dnia 14 marca 2017 r. k- 34 do rozpoznania referendarzowi sądowemu. Następnie postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 85/17 przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dnia 28 lipca 2017 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego M. P. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. sporządził wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został przywrócony postanowieniem Sądu z dnia 4 września 2017 r. k- 73. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2017 r. k-27 stwierdzono prawomocność postanowienia Sądu z dnia 6 marca 2017 r. w stosunku do małżonka strony skarżącej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 października 2017 r. sprawa została zarejestrowana pod nową sygnaturą akt I SA/Wr 1030/17. Następnie pismem z dnia 20 października 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w jakiejkolwiek części (k- 86). W dniu 20 listopada 2017 r. doręczono pełnomocnikowi z urzędu pismo procesowe organu z dnia 13 listopada 2017 r., k- 96 i k- 95 Dnia 30 listopada 2017 r. pełnomocnik z urzędu udzieliła pełnomocnictwa substytucyjnego do reprezentowania w niniejszej sprawie. Pełnomocnictwo to zostało złożone na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. Z protokołu tej rozprawy wynika, że pełnomocnik substytucyjny oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze i jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w żadnej formie k- 102. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a odrębnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 sprostował sentencję wyroku wpisując w miejsce strony skarżącej wyłącznie osobę skarżącego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi dniu 2 stycznia 2018 r. k- 123. Skargę kasacyjną od tego wyroku pismem z dnia 19 lutego 2018 r. wniósł organ administracji. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawarty w piśmie z dnia 20 października 2017 r. k- 86 i powtórzony na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. k-102. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wyznaczony adwokat lub radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której skarga wszczynająca postępowanie została wniesiona już po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia (czyli po dniu 2 listopada 2016 r.) należy stosować do toczącego się postępowania w I instancji, przepisy tego nowego rozporządzenia. Wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi została wniesiony bowiem w dniu 16 sierpnia 2017 r. k-71 (koperta), ponadto sama skarga została błędnie nadana bezpośrednio na adres Sądu w dniu 21 grudnia 2016 r. i następnie przekazana przez Sąd do organu w dniu 29 grudnia 2016 r. (k-31 uzasadnienie postanowienia Sądu z dnia 6 marca 2017 r., w którym jako datę wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu przyjęto datę przekazania przez Sąd skargi do organu). W myśl § 2 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Rozpoznawany wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu został zakwalifikowany jako wniosek o zasądzenie wspomnianych kosztów za udział w postępowaniu sądowym w I instancji wszczętym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu tym pełnomocnik z urzędu w dniu 10 sierpnia 2017 r. zapoznał się aktami sprawy, a pismem z dnia z dnia 16 sierpnia 2017 r. sporządził wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został przywrócony postanowieniem Sądu z dnia 4 września 2017 r. k- 73, a pismem z dnia 20 października 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji przedstawiając w nim argumenty i orzecznictwo sądowe dotyczące wyrażonego stanowiska. Pełnomocnik reprezentował również skarżącego na rozprawie za pośrednictwem pełnomocnika substytucyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, co wynika z treści zaskarżonej decyzji, w której ustalono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł. W sprawie określono również wpis stosunkowy od skargi ([...] zł, k-21) i od skargi kasacyjnej ([..] zł, k-133), który dotyczy należności pieniężnych. W myśl zaś § 21 ust. 1 pkt 1 lit "a" opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, w myśl którego pkt 4 opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu sprawy wynosi [...] zł, w związku z tym zgodnie z § 8 pkt 4 rozporządzenia, opłata w niniejszej sprawie wynosi 1.200 zł. Opłatę tą zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w postępowaniu sądowym w I instancji - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [...] zł (wynagrodzenie: [...] zł + podatek VAT: [...] zł =[...] zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "a" i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji.