I SA/Wr 1031/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi : "A" we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie zawieszenia tytułu wykonawczego postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem organu I instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzono nieważność postanowienia "A" we W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawieszenia tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego na J. R. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż postanowienie "A" we W. zostało wydane bez podstawy prawnej, co spowodowało stwierdzenie jego nieważności. Organ uznał, że artykuł 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jednolity Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zmianami) nie stanowi o wyrażeniu stanowiska przez wierzyciela w zakresie zarzutów co do prowadzenia egzekucji administracyjnej, zgłoszonych przez zobowiązanego, wypowiedź wierzyciela polega bowiem na uwzględnieniu zarzutów zobowiązanego lub na uznaniu ich za nieuzasadnione, a nie na wydaniu postanowienia "o zawieszeniu tytułu wykonawczego". Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie przewidują wydawania przez wierzyciela postanowienia o wyżej wymienionej treści. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "A" we W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła mu: - naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach Odwoławczych w związku z art. 1 pkt 1 w zakresie uznania niniejszej sprawy jako sprawy indywidualnej, - naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 97 § 1 pkt 4 KPA poprzez możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego jak również poprzez możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela z powodu nieznajomości adresu i prowadzenia dochodzenia przez policję, Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, z powodu braku przymiotu strony. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że "A" we W. nie przysługuje prawo strony w postępowaniu zainicjowanym i zakończonym przez organ I instancji. Na powyższe postanowienia "A" we W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze zarzucono przedmiotowemu postanowieniu naruszenia: - art. 28 KPA poprzez potraktowanie skarżącego jako podmiotu nie posiadającego podmiotu posiadającego praw strony, - art. 39, 40 i 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zmianami) poprzez nieuwzględnienia faktu, że "A" nie ma uprawnień do władczego rozstrzygnięcia, egzekwuje jedynie opłaty określone co do wysokości w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 42 ust. 4 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co do których stosuje się jedynie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 97 § 1 pkt 4 KPA oraz 34 i 56 § 5 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie przez organ I instancji postanowienia wydanego przez skarżącego jako wydanego bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone zarówno w osnowie jak i w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego przepisu wywieść należy, iż wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości, oznacza to, że postępowanie może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Legitymacja skargowa jest zatem jednym z wielu elementów przesądzających o dopuszczalności skargi. Skarżącego nie można zaliczyć do kręgu tych podmiotów bowiem jest jednostką działającą jako organ administracji publicznej, która wydała postanowienie nieważne, a organom takim nie służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zasadnie organ II instancji w odpowiedzi na skargę podniósł, iż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma pojęcia "klasycznej strony" są jedynie określeni jego uczestnicy i podmioty na prawach strony. "A" we W. nie jest podmiotem na prawach strony, ponieważ nie przysługują mu uprawnienia do podnoszenia wniosków procesowych w tym zażaleń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dlatego że wydał postanowienie przez co działał zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ władczy. Wierzycielowi jakim jest "A" przysługują prawa strony w sprawach, w których ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji daje takie uprawnienia. W niniejszej sprawie skarżący zachował się bez podstawy prawnej jako organ posiadający imperium wydając nieważne postanowienie na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w związku z tym nie może występować w tej sprawie na prawach strony. W takim przypadku wierzyciel działający jako organ publiczny nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania postanowień administracyjnych do sądu administracyjnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej, orzekające w sprawie, a mianowicie organ pierwszej instancji jako strona skarżąca i organ drugiej instancji jako autor postanowienia odwoławczego, przy czym spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska, co do prawidłowości postanowienia pierwszoinstancyjnego i odwoławczego. Konsekwentnie należy przyjąć, że jeżeli organ administracji publicznej nie może być stroną postępowania administracyjnego, w którym występuje jako nosiciel imperium państwowego, orzekający w sprawach indywidualnych w pierwszej instancji, to nie może być stroną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, toczącym się wskutek skargi wniesionej po wyczerpaniu toku instancji, jak również nie jest uprawniony do wniesienia skargi, rozpoczynającej postępowanie sądowe (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., sygn.akt III AZP 5/84, publ. OSNAPiUS 1985/7/86 i OSP 1986/2/26 z aprobującą glosą J. Borkowskiego). Ponadto, żaden szczególny przepis prawa, nie upoważnia organu pierwszej instancji, do zaskarżania postanowienia organu odwoławczego, a różne poglądy tych organów na sposób załatwienia sprawy indywidualnej, nie pozwalają na przyznanie mu uprawnień podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990r., sygn. akt SA/Wr 990/90; publ. ONSA 1990/4/7). W świetle przytoczonych wywodów prawnych, ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądowego i doktryny stwierdzić trzeba, iż bezsprzecznie "A" nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a, uprawniony był orzec jak w postanowieniu.