I SA/Wr 1032/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległość A sp. z o.o. z siedzibą we W. w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie A. J. (dalej: skarżący, wnioskodawca) wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że kontynuowanie postępowania sądowoadministracyjnego oraz egzekwowanie na obecnym etapie postępowania od podatnika - jako byłego członka zarządu A sp. z o.o. - zaległości w podatku od towarów i usług, nie tylko bezpośrednio wpłynie na jego sytuację finansową, ale również prawdopodobne jest wystąpienie zdarzeń, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej upsa). Wnioskodawca podkreślił, że łączna kwota zaległości podatkowych upadłej spółki, za które orzeczono odpowiedzialność skarżącego, wraz z odsetkami na dzień wydania wszystkich skarżonych decyzji wynosi 386.595,00 zł. Obecnie nie jest on w stanie ponieść takiego obciążenia finansowego. Wnioskujący wskazał, że jest właścicielem A oraz wspólnikiem spółki cywilnej B, z których średni miesięczny dochód (na podstawie danych za ostatnie 3 miesiące) wyniósł ok. 8.500 zł. Dodał, że ciążące na nim zobowiązania kredytowe wynoszą 312.973,67 zł, a miesięczny poziom spłat powyższych kredytów kształtuje się na poziomie 4.500 zł. Wnioskodawca podkreślił, że poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2, które stanowi zabezpieczenie udzielonych kredytów, nie posiada oszczędności (w tym lokat lub funduszy inwestycyjnych) ani dóbr materialnych (w tym samochodu), które po ewentualnym szybkim spieniężeniu mogłyby zaspokoić roszczenie Skarbu Państwa. Ponadto skarżący pełni funkcje zarządcze w dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. A sp. z o.o. i B sp. z o.o., jednakże zatrudniony jest tylko w pierwszej ze spółek, uzyskując dochód w wysokości 5.760,62 zł miesięcznie, a który stanowi jego jedyne pewne źródło dochodu. Prowadzone działalności gospodarcze obarczone są bowiem znacznym ryzykiem. Dodatkowe obciążenia z tytułu skarżonej decyzji - jak i następnych, będących przedmiotem odrębnych wniosków - mogą spowodować, że sytuacja finansowa wnioskodawcy ulegnie znacznemu pogorszeniu i nie będzie on w stanie w ogóle spełnić orzeczonego świadczenia. Skarżący wyjaśnił, że spółki A i B, w których pełni funkcję zarządcze oraz spółka cywilna B, której jest wspólnikiem, zajmują się działalnością w zakresie ochrony zdrowia, przy czym A sp. z o.o. jest organem założycielskim Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej A, który realizuje procedury medyczne traktowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia jako ratujące życie. NZOZ założony przez A sp. z o.o. podpisał kontrakt na wykonywanie specjalistycznych procedur z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zdaniem wnioskodawcy prowadzenie bezpośredniej egzekucji (już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego) na osobie bezpośrednio powiązanej z jednostką działającą w zakresie ochrony zdrowia, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, gdyż wpłynie to negatywnie na postrzeganie NZOZ-u zarówno przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i pacjentów. Z punktu widzenia NFZ może to wpłynąć na decyzje dotyczące zawarcia kontraktu z NZOZ A w przyszłym roku, co z uwagi na wykonywanie zabiegów ratujących życie, może odbić się negatywnie na dobru potencjalnych pacjentów. Również pacjenci korzystający z usług medycznych oferowanych przez NZOZ mogą stracić zaufanie do takiego ośrodka i zgodnie z prawami rynku przejść do konkurencyjnych zakładów opieki zdrowotnej. Powyższe, zdaniem skarżącego, wpłynie negatywnie na kondycję finansową spółki A oraz na decyzje zarządu dotyczące zatrudnienia. Dodatkowo wnioskujący wskazał, że A jest jednocześnie Zakładem Pracy Chronionej, a we wszystkich firmach, którymi skarżący zarządza lub pełni funkcje właścicielskie, jest zatrudnionych łącznie ok. 400 osób. Zdaniem wnioskującego - niezależnie od tego, czy przedmiotem analizy będzie sytuacja wnioskodawcy jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą czy pełniącego funkcje zarządcze w spółkach kapitałowych - wdrożenie egzekucji na tym etapie wpłynie zdecydowanie niekorzystnie na postrzeganie przez kontrahentów oraz instytucje finansowe wszystkich podmiotów gospodarczych związanych pośrednio lub bezpośrednio z podatnikiem. Skarżący podniósł również, iż z uwagi na konieczność finansowania prowadzenia wszystkich powyższych działalności kredytami, ciążą na nim szczególne obowiązki informacyjne wobec banków na temat jego bieżącej sytuacji finansowej, natomiast ujawnienie ciążącego na skarżącym zobowiązania już na etapie wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, a szczególnie wdrożenie egzekucji w sposób zagrażający jego egzystencji ekonomicznej, spowoduje znaczące utrudnienia w funkcjonowaniu ww. podmiotów i może wpłynąć na wypowiedzenie przez instytucje finansujące umów kredytowych, co w konsekwencji wpłynie na pogorszenie sytuacji pracowników, łącznie z koniecznością zmniejszenia zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 upsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, na zasadzie odstępstwa, nadając jednocześnie skardze charakter względnej suspensywności, kolejne paragrafy powołanego artykułu przewidują możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, formułując przesłanki stosowania tej instytucji. Przepis art. 61 § 2 upsa kierowany jest do organów, zaś podstawę prawną wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny stanowi art. 61 § 3 upsa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na uwadze należy mieć okoliczność, że instytucja przewidziana w art. 61 § 3 upsa posiada charakter szczególny - jako zasadę przyjmuje się bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Z tych też przyczyn, to na skarżącym, składającym wniosek o zastosowanie tej instytucji, spoczywa ciężar co najmniej uprawdopodobnienia, iż wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, ziści niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Sąd dostrzegł przesłanki określone w treści powołanego przepisu art. 61 § 3 upsa. Skarżący wniosek swój uzasadnił wskazując na trudną – w kontekście wysokości należnego zobowiązania - sytuację materialną. Z podanych okoliczności wynika, że pomimo uzyskiwania stałego dochodu wnioskodawcę obciąża znaczna ilość zaległych zobowiązań. Przy tym nie posiada on wolnych środków oraz majątku, który można łatwo spieniężyć. Zaspokojenie zobowiązań wymagałoby zatem skierowania egzekucji do majątku skarżącego (mieszkanie, udziały w spółkach). Wnioskodawca prowadzi działalność i pełni funkcje zarządcze w sferze, w której funkcjonowanie opiera się w znacznej mierze na zaufaniu – działalność lecznicza. Zdaniem Sądu podjęcie czynności egzekucyjnych mogłoby doprowadzić do utraty tego zaufania, a w konsekwencji wpłynęłoby na funkcjonowanie podmiotów prowadzonych i zarządzanych przez wnioskodawcę. Niewykluczony jest również wpływ tej sytuacji na zawarcie kontraktu o świadczenie usług z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zaakcentować należy przy tym, że – zgodnie z oświadczeniem skarżącego – wskazane podmioty wykonują procedury z obszaru ratowania życia, a zatem ryzyko obejmuje nie tylko likwidację miejsc pracy osób zatrudnionych w tych podmiotach, ale posiada charakter ogólny, gdyż dotyczy wszystkich pacjentów. Niewątpliwie zaistnienie takiej sytuacji niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwu temu odpowiada również sytuacja wypowiedzenia przez wierzycieli umów kredytowych, z których to środków finansowana jest działalność skarżącego, a do czego skłonić mogłoby ich wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ państwowy. W ocenie Sądu przedstawione zagrożenia posiadają charakter realny i odpowiadają sformułowanym w treści art. 61 § 3 upsa obu przesłankom wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwu wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. I choć zobowiązania pieniężne z natury rzeczy mają charakter odwracalny, to teza ta jest aktualna jedynie w przypadku, gdy świadczenie to miałoby zostać spełnione przez osobę dysponującą środkami pieniężnymi. W niniejszym przypadku z sytuacją taką nie mamy do czynienia. W świetle powyższego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – jako uzasadniony – podlegał uwzględnieniu. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 upsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.