I SA/Wr 1051/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2006 r. oraz za miesiące od X do XII 2006 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 5.288 zł spowoduje duży uszczerbek dla koniecznego utrzymania jego rodziny. Wskazał, że w 2008 r. poniósł stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 12.953,40 zł. Od 1 maja 2009 r. działalność zawiesił. Od stycznia 2009 r. utrzymuje się tylko z prac dorywczych i pożyczek od rodziny i znajomych. Pracuje dorywczo jako kierowca na trasach krajowych i zagranicznych – średnio wykonuje trzy kursy miesięcznie i uzyskuje z tego wynagrodzenie w wysokości około 1.000 zł. Ma na utrzymaniu żonę, która nie pracuje i dwoje dzieci w wieku szkolnym (18 i 19 lat). Koszty utrzymania dzieci wynoszą miesięcznie 1.000 zł i domu – opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie – 1.500 zł (w załączeniu przedłożono rachunki za media). Ponosi też wydatki na żywność – 700 zł oraz na środki higieny i odzież – 200 zł. Ponadto spłaca kredyt zaciągnięty w 1999 r. na budowę domu w wysokości 40.000 zł, który jest zabezpieczony hipoteką (na dzień 1 lipca 2008 r. kwota pozostała do spłaty wynosiła 12.751 zł). Kwota raty kredytowej wynosi 582 zł. Ma też zaciągnięte dwie pożyczki bankowe, których raty wynoszą łącznie 1.000 zł. Obecnie jednak spłaca tylko kredyt hipoteczny. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym, oszczędności ani wartościowych przedmiotów majątkowych. Nie dysponuje środkami transportu – samochód marki [...] sprzedał w kwietniu 2008 r. Dodał, że koszty wynagrodzenia dla pełnomocnika pokryje ze środków pożyczonych od rodziny i znajomych. Do wniosku załączone zostały (poza wymienionymi już wyżej dowodami): zeznanie podatkowe skarżącego za 2008 r., zaświadczenie o zgłoszeniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. zawieszenia działalności gospodarczej, decyzję z dnia 2 lipca 2009 r. o uznaniu żony skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, wezwania banków do spłaty salda debetowego na rachunku oraz zadłużenia w związku z zaciągniętym kredytem, wyciągi z rachunku bankowego oraz bankową informację przedegzekucyjną. Z powyższych dokumentów wynika (poza tym, co wskazano we wniosku), że w 2008 r. wnioskodawca osiągnął z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 1.387.296,78 zł ponosząc jednocześnie stratę w kwocie 12.953,40 zł, saldo rachunku bankowego, którego wyciągi przedłożył, wynosi około (-) 300 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przystępując do oceny zasadności wniosku w oparciu o przytoczoną regulację, wskazać w pierwszej kolejności należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2009 r. skarżący został już zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 2.000 zł. Pozostałą kwotę uiścił po uprawomocnieniu się postanowienia. Wymienione orzeczenie zapadło o tożsamy stan faktyczny – skarżący w rozpoznawanym obecnie wniosku przedstawił bowiem takie same okoliczności i złożył kopie tych samych dokumentów. Tym samym zasadne jest powtórzenie tego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia. Przedstawione informacje i dokumenty budzą wątpliwości co do możliwości płatniczych skarżącego, gdyż okoliczności z nich wynikające są sprzeczne, a co za tym idzie – trudno uznać je za wiarygodne. Podane zostało bowiem, że skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1.000 zł z prac dorywczych, co nie zostało w żaden sposób udokumentowane. Jednak miesięczne wydatki jego rodziny znacznie przewyższają wskazaną wyżej kwotę, która stanowi jedyny dochód. Same wydatki na żywność, środki czystości, odzież i rata kredytu hipotecznego, które – jak wynika z oświadczeń skarżącego – są regularnie ponoszone, przekraczają miesięczny budżet domowy. Dodatkowo opłacane są koszty utrzymania domu w wysokości 1.500 zł, w których również nie powinno być zaległości, gdyż wnioskodawca nie wskazał takiej okoliczności i nie przedłożył dokumentu, który by ją potwierdzał. Dokonane obliczenia wskazywałyby, że od rodziny i znajomych miesięcznie musiałby pożyczać około 2.000 zł, co należałoby uznać jako mało prawdopodobne, tym bardziej, że zgodnie z oświadczeniami nie dysponuje środkami na ich spłatę. Wskazane wyżej uwagi prowadzą do konstatacji, że skarżący może dysponować dodatkowymi dochodami, których nie wykazał, a z których może poczynić rezerwy na ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Powyższe wątpliwości i uwagi znane były wnioskodawcy w momencie składania obecnie rozpoznawanego wniosku, mimo to nie złożył co do nich żadnych dodatkowych wyjaśnień. Pamiętać natomiast trzeba, że z treści powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że to wnioskodawca zobligowany jest wykazać okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W rezultacie uznać należało, że skarżący ma możliwość opłacenie takiej samej kwoty tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, jaką poniósł na pokrycie wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.