I SA/Wr 1053/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński, Sędzia WSA Danuta Mróz, Asesor WSA Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie. W postępowaniu podatkowym dwuinstancyjnym, od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie do organu odwoławczego.Stan faktyczny
Skarżący F. i A. J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., która uchyliła decyzję Wójta Gminy B. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004 i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący w skardze podnosili zarzuty dotyczące wymiaru podatku przez Wójta Gminy B. oraz kwestii sprzedaży działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podniosło, że decyzja Wójta Gminy B. była nieprawomocna, a zatem skarga na nią jest niedopuszczalna. Kolegium wskazało również, że część zarzutów skarżących należy do jurysdykcji sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę w części dotyczącej decyzji Wójta Gminy B. i oddalił skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Mróz Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu26 lipca 2005 roku sprawy ze skargi F. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] decyzję Wójta Gminy B. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004; I. Odrzuca skargę na decyzję Wójta Gminy B.; II. Oddala skargę w pozostałej części.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło w całości decyzje Wójta Gminy B. nr [...]z dnia [...]roku w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004 i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Kolegium uznało, że zebrany materiał dowodowy nie zawiera kompletnych dowodów. Akta sprawy zawierały bowiem jedynie informację Starostwa Powiatowego w B. Wydział Geodezji, Katastru i Nieruchomości z dnia [...]roku dotyczącą działki o nr [...], raport z kart gospodarstwa rolnego z dnia [...]roku, który w istocie jest wyliczeniem podatku rolnego i dwie uchwały Rady Gminy B. z dnia [...]roku i z dnia [...]roku. Wobec tego Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji nie zgromadził innych dokumentów, mimo, że w aktach sprawy powinny być zgromadzone wypisy z ewidencji gruntów opodatkowanych działek, ich klasyfikacja oraz dane o właścicielach lub posiadaczach. Kolegium wskazało także, że, że pomimo iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że opodatkowanie nastąpiło w oparciu o złożone informacje, to w aktach sprawy brak jest tych informacji.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nakazało uzupełnienie postępowania dowodowego w sprawie, zwracając jednocześnie uwagę na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w tym postępowaniu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnicy nie podnieśli żadnych zarzutów pod adresem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo, iż w tekście skargi została ona wymieniona. Skarżący na wstępie piszą, że skarga dotyczy Wójta Gminy B. i Zarządu Gminy B. oraz decyzji z dnia [...]roku [...]oraz wcześniejszej decyzji z dnia [...]roku nr [...]. Pierwsza z tych decyzji. Wójt Gminy B. ustalił skarżącym zobowiązanie pieniężne za 2004 rok w kwocie [...]zł, natomiast druga decyzja została uchylona przez stronę przeciwną i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w decyzji z dnia [...] roku nr [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...]roku nr [...]ustalająca skarżącym zobowiązanie pieniężne za rok 2004 w kwocie [...] zł w dacie składania skargi była nieprawomocna. Zatem dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia ( odwołania do SKO w J. G.) strony będą uprawnione do wniesienia skargi na tą decyzję i decyzję organu odwoławczego. Zatem obecnie strona przeciwna nie może dokonać oceny powyższej decyzji.
Natomiast odnośnie pozostałych zarzutów dotyczących działania Wójta Gminy, który sprzedał im działki nr [...]i [...]bez dostępu do drogi, na cele zabudowy mieszkaniowej. Kolegium wskazuje, że podlegają one jurysdykcji sądów powszechnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 270 ) Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.
Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Wobec stwierdzonych i opisanych w uzasadnieniu decyzji brakach w materiale dowodowym sprawy dotyczących ustalenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, oraz uchybień związanych z udziałem strony w postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, że należyte wyjaśnienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niemal w całości. Wobec tego- zgodnie z art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.(Dz. U. z dnia 13 listopada 1997 r.) upoważniony był do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący nie kwestionują w istocie w skardze prawidłowości tego rozstrzygnięcia, podnosząc jedyne zarzuty przeciwko wymiarowi podatku, a więc decyzji organu I instancji, która, na skutek orzeczenia organu odwoławczego utraciła byt.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku postępowania nie naruszyło prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga w tym zakresie została oddalona.
Natomiast skarga w tej części, w której dotyczy decyzji Wójta Gminy B.z dnia [...]roku [...]jest niedopuszczalna. Zgodnie z 52. § 1. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "...Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie...", zgodnie zaś z § 2. tego przepisu "Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie."
Postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości toczy się na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, zgodnie zaś z art. 127 Ordynacji Podatkowej postępowanie to jest dwuinstancyjne. Właściwy wójt gminy jest organem I instancji, od jego decyzji zgodnie z art. 220 § 1 Ordynacji Podatkowej służy stronie odwołanie. Zgodnie więc z powołanym wyżej art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na decyzję Wójta skargi wnieść nie można.
Niedopuszczalność zaś wniesienia skargi stanowi – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – podstawę do jej odrzucenia.
Dlatego skargę w części w jakiej dotyczy decyzji organu I instancji od której nie wniesiono wcześniej odwołania należało odrzucić.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło