I SA/Wr 1053/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc od stycznia do czerwca 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący zastępowany przez doradcę podatkowego, wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 82.863 zł, wniósł ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że pracuje w Niemczech, gdzie zatrudniony jest w spółce A, z wynagrodzeniem netto 3.000 euro, to jest około 12.760 zł. Dobrowolnie płaci alimenty na trójkę dzieci w wysokości 4.000 zł, dodatkowo opłaca studia syna w kwocie 3.000 zł miesięcznie. Nadto pomaga i utrzymuje wdowę po ojcu finansując ją na kwotę 3.000 zł. Pozostaje mu na utrzymanie w Niemczech 3.000 zł. Innych dochodów nie posiada – swoją działalność gospodarczą w Polsce wyrejestrował w maju 2017 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem (ur. w 1993 r.) i dwiema córkami (ur. w 2004 r.) i że posiada działkę rolną o powierzchni 1,753 ha i wartości 100.000 zł. Poza tym nie ma innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Zaznaczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Jako zobowiązania i stałe wydatki podane zostały ww. alimenty. Do wniosku załączono, zgodnie z opisem wnioskodawcy, wyciąg z ostatniej wypłaty wynagrodzenia, wymeldowanie z pobytu stałego w Polsce, zameldowanie na pobyt czasowy w Niemczech, wyrejestrowanie z ZUS, zgłoszenie o wyrejestrowaniu z NIP, potwierdzenie przyjęcia wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wnioskodawca oświadczył, że w 2016 i 2017 r. nie składał zeznań podatkowych w Polsce, jego miesięczne wydatki wynoszą: opłaty 1.000 zł, żywność 1.000 zł, środki higieny 200 zł, odzież 300 zł, leki 200 zł alimenty i studia syna 7.000 zł. Wnioskodawca nie posiada rachunków bankowych w polskich bankach. Posiada samochód Star asenizacyjny typ.266, rocznik 1983, o wartości 1.000 zł. Wnioskodawca aktualnie wynajmuje mieszkanie w Niemczech, w miejscowości S. Źródłem wynagrodzenia pełnomocnika zastępującego wnioskodawcę w niniejszej sprawie (dor. pod. prof. W. M.) jest dochód z pracy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozpoznania wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Jak wynika bowiem z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Tymczasem nie przedłożył zeznań podatkowych, gdyż – jak stwierdził – nie składał takich w Polsce. Nie przedłożył wydruków historii rachunków bankowych, gdyż nie ma kont w polskich bankach. Należy jednak zwrócić uwagę, iż w skierowanym do wnioskodawcy wezwaniu nie zostało zaznaczone, że ww. dokumenty mają pochodzić wyłącznie od polskich instytucji. Ustosunkowanie się w taki sposób do wezwania referendarz rozpoznający przedmiotowy wniosek poczytuje wyłącznie jako uniknięcie wykazania faktycznych kwot, jakimi wnioskodawca dysponuje. Wnioskodawca też nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, który mógłby potwierdzać zasilanie dzieci w tak znacznych kwotach. Zwłaszcza studiującego syna, które studia miesięcznie kosztują wnioskodawcę 3.000 zł. Poza tym całkowicie rozbieżne są oświadczenia wnioskodawcy dotyczące miesięcznych wydatków. Na urzędowym formularzu wniosku złożone zostało oświadczenie o finansowaniu wdowy po ojcu do kwoty 3.000 zł miesięcznie, po czym wnioskodawca wezwany do złożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, całkowicie pominął kwestię powyższego finansowania. Ponadto jako źródło finansowania podał wynagrodzenie w kwocie już nie 12.000 zł, lecz 15.000 zł. W istocie oświadczone przez wnioskodawcę dochody są wysokie i z pewnością są wystarczające na pokrycie alimentów oraz wydatków na podstawowe potrzeby socjalne. Jednakże z uwagi na wysokość wpisu od skargi (wynoszącego ponad 80.000 zł), który jest zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz zobligowany był zbadać pełną sytuację finansową, majątkową i rodzinną wnioskodawcy celem oceny jego możliwości w partycypowaniu w ponoszeniu kosztów swego udziału w niniejszej sprawie – jeżeli nie w całości, to przynajmniej w części. Zwłaszcza kwestię dotyczącą posiadanych środków finansowych czy zdolności zgromadzenia dodatkowych środków na pokrycie kosztów udziału we własnej sprawie sądowej. Poza tym informacje podane na urzędowym formularzu okazały się niepełne, przynajmniej w zakresie stanu majątkowego. Jak wynika bowiem z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego, wnioskodawca jest jedynym wspólnikiem dwóch spółek z o.o. – B i C, o czym nie wspomniał w rubryce dotyczącej praw majątkowych. Mając zatem na uwadze powyższe, zdaniem referendarza, wniosek nie został rzetelnie uzasadniony, a udostępnione dane nie pozwalają na ocenę możliwości wnioskodawcy w ponoszeniu choćby części kosztów swego udziału w niniejszej sprawie. W związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.