I SA/Wr 107/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Fundacji A we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca Fundacja w likwidacji, działająca w dziedzinie oświaty i nauki, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że nie posiada żadnych aktywów, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazała, że oprócz obciążenia hipoteką nieruchomości, zajęty został rachunek bankowy przez organy podatkowe. Blokada konta od 2001 r. do 2005 r. doprowadziła do likwidacji Fundacji w 2004 r. W wyniku procesu likwidacji cześć nieruchomości przekazano innym podmiotom, natomiast skarżącej pozostały nieruchomości, których koszt zarówno zagospodarowania, jak i wyburzenia przekraczają jej możliwości. Również nie podjęto żadnych działań celem ich przejęcia w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Strona podkreśliła, ze nigdy nie ponosiła kosztów osobowych – praca na jej rzecz była wykonywana nieodpłatnie. Innych dochodów strona nie posiada. Zwróciła też uwagę, że w wieloletnich sporach, w których bierze udział, jest zwalniana z kosztów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku wynika, że wartość posiadanego majątku/ środków finansowych na koniec 2009 r. wynosiła (-) 4.425.037,78 zł, wartość środków trwałych – 189.933 zł, jednakże – jak wskazano – jest to wartość księgowa starych hal, szop, wiaty, która nie ma nic wspólnego z wartością rynkową. Strona za ostatni rok obrotowy (2009) poniosła stratę w wysokości 559.860,94 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: bilans oraz rachunek zysków i strat na dzień 30 września 2010 r., zeznanie podatkowe za 2009 r., wyciąg z rachunku bankowego z saldem w wysokości 34.843,65 zł, wykaz środków trwałych oraz statut Fundacji. Dane z powyższych dokumentów potwierdzają oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku. Wynika z nich też, że na dzień 30 września 2010 r. Fundacja uzyskała przychód w kwocie 21. 836 zł i poniosła stratę w wysokości 3.064,04 zł. Wartość środków trwałych netto na ten dzień wynosiła 175.350,48 zł. Ponadto wyjaśniono, że Fundacja otrzymuje od Fundatora wsparcie w kwocie 1.000 zł na zabezpieczenie obiektów przed ruiną i dewastacją. Koszty, które powinna ponosić, to tylko podatki i zabezpieczenie, przy czym podatku nie opłaca ze względu na brak środków. Nie jest w stanie pozyskać jakiegokolwiek kredytu lub pożyczki, gdyż nie byłoby nawet możliwości przelania pozyskanej w ten sposób kwoty na konto bankowe, które jest zablokowane. Poza tym Fundacja ma zerową zdolność kredytową. Przeniesienie siedziby Fundacji z J. G. do W. nie wygenerowało kosztów – siedziba we W. jest za darmo. Powyższy wniosek strony skarżącej został rozpoznany przez tutejszy Sąd, który postanowieniem z dnia 31 grudnia 2010 r., pod sygn. akt III SA/Wr 669/10, zwolnił stronę od ponoszenia opłat sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego wskazał, że uregulowania zawarte w p.p.s.a. gwarantują wszechstronne rozpoznanie sprawy, niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów, czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowe. W wyniku wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 28 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 66/11, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podkreślił, że Sąd, powołując się na brak potrzeby występowania w sprawie pełnomocnika zawodowego, nie odniósł się w ogóle do przesłanek ustawowych, wymienionych w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe zostało wykazane. Fundacja, która jest w likwidacji, nie posiada bowiem żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć, gdyż nieruchomości obciążone są hipoteką przymusową, strona nie uzyskuje żadnych dochodów poza darowiznami i wsparciem finansowym Fundatora. Natomiast rachunek bankowy, mimo, że są na nim środki, które byłyby wystarczające na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, jest zablokowany w wyniku zajęcia egzekucyjnego. W rezultacie stwierdzić należało, że Fundacja nie posiada jakichkolwiek środków, które mogłaby przeznaczyć opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie oraz pełnomocnika z wyboru. Z tych też względów, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.