I SA/Wr 108/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-06-09

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja finansowa jest niejasna, a przedstawione dokumenty budzą wątpliwości co do rzetelności?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała w sposób wiarygodny braku środków na ich opłacenie. Spółka posiadała wysoki kapitał zakładowy, a jej twierdzenia o braku możliwości sporządzenia bilansu i rachunku zysków i strat, a także o braku rachunków bankowych, były nieprzekonujące i niepoparte dowodami.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, powołując się na poważne trudności finansowe spowodowane m.in. zajęciem rachunków bankowych. Spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi ponad 30 mln zł, ale nie posiada środków trwałych ani zysków. Na wezwanie sądu przedłożyła zeznania podatkowe za lata 2006-2007, z których wynikał brak przychodów i kosztów. Sąd uznał, że spółka nie wykazała wiarygodnie braku środków na opłacenie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od II do VI 2003 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie produkcji chleba, wyrobów piekarniczych, ciastkarskich, czekolady i pozostałych artykułów spożywczych, a także w zakresie eksportu, importu, handlu obwoźnego, sprzedaży hurtowej cukru, czekolady i wyrobów cukierniczych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie ma poważne trudności finansowe. Wskazano, że trudności są efektem działania m.in. nieuczciwych kontrahentów oraz zajęcia rachunków bankowych Spółki w wyniku wydania decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Dodano, że zajęte rachunki bankowe i niepewność związana z ostatecznym orzeczeniem m.in. w przedmiotowej sprawie, uniemożliwiają w chwili obecnej prowadzenie działalności gospodarczej i generowanie jakichkolwiek zysków. Z zawartego na urzędowym formularzu wniosku oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 30.181.000 zł, Spółka natomiast nie posiada żadnych środków trwałych, a w związku z tym, że bilans za ostatni rok obrotowy nie został jeszcze zatwierdzony, nie podała wartości zysku ani straty za ten rok. Podano, że stan rachunków bankowych, ze względu na brak wpływów oraz liczne zajęcia komornicze, wynosi "0". Ponadto wskazano, że Spółka nie posiada na dzień dzisiejszy żadnych oszczędności, stan kasy wynosi "0", a środki, jakimi dysponuje, wystarczają jedynie na zaspokojenie potrzeb związanych z podstawową, bieżącą działalnością administracyjną. Na wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów, strona skarżąca złożyła zeznania podatkowe za lata 2006 i 2007 i wskazała, że ze względu na brak kompletnej dokumentacji finansowo-księgowej w wyniku pozostawienia jej w sposób niedbały przez byłych pracowników, odpowiedzialnych za jej archiwizowanie oraz przekazanie oryginalnej dokumentacji na potrzeby prowadzonych postępowań podatkowych, niemożliwym było sporządzenie bilansu oraz rachunku zysków i strat. Podano również, że Spółka nie dysponuje wyciągami z posiadanych rachunków bankowych, gdyż w wyniku ich zajęcia umowy tych rachunków zostały wypowiedziane. Spółka nie posiada też żadnego majątku w postaci nieruchomości lub ruchomości. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że zarówno w 2006, jak i w 2007 r. Spółka nie osiągnęła jakiegokolwiek przychodu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę, że z treści powołanej wyżej regulacji wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uwiarygodnienia okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Tymczasem w ocenie Sądu, strona nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie dysponuje środkami na opłacenie kosztów sądowych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z oświadczeniem, Spółka dysponuje majątkiem w postaci kapitału zakładowego w wysokości ponad 30.000.000 zł. Nie można dać wiary oświadczeniu o braku możliwości sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat chociażby z tego względu, że na urzędowym formularzu wniosku zostało podane, że bilans taki nie został jeszcze zatwierdzony, z czego można wnioskować, że został już sporządzony. Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), spółki kapitałowe mają obowiązek prowadzenia rachunkowości, która w sposób rzetelny i jasny odzwierciedla sytuację finansową i majątkową spółki oraz wynik finansowy. Ponadto na członku zarządu ciąży obowiązek zapewnienia sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego, na który składa się bilans oraz rachunek zysków i strat, w terminie 3 miesięcy od końca roku obrotowego. A zatem na dzień doręczenia wezwania strony wnioskującej do przełożenia powyższych dokumentów ([...]) winne one być już sporządzone. Niejasne są też wyjaśnienia odnośnie rachunków bankowych – na urzędowym formularzu wniosku strona wskazała, że rachunki są zajęte, a ich saldo wynosi "0". Z kolei z oświadczenia, złożonego w wyniku wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów, wynika, że Spółka nie ma żadnych rachunków bankowych, bo zostały wypowiedziane. Bez wątpienia, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma obowiązek posiadania rachunku bankowego. Natomiast nawet, jeżeli taki rachunek został zajęty w celu zabezpieczenia zaległości podatkowych, nie stoi to na przeszkodzie uzyskaniu wyciągu z niego. Ponadto, jeśli wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, powołuje się na okoliczność, która jest udokumentowana, winien taki dokument przedłożyć. W powyższej sytuacji okolicznością taką jest zajęcie rachunku bankowego, a dokumentem – zawiadomienie o zajęciu, wystawione przez organ podatkowy. Natomiast w przypadku wypowiedzenia przez bank umowy rachunku bankowego, Spółka też powinna posiadać dokument potwierdzający ten fakt. Tymczasem nie przedłożono żadnego z wyżej wskazanych dokumentów, jak również dokumentów dotyczących zajęć komorniczych, na które strona też się powołała na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo w ocenie Sądu, przedłożone zeznania podatkowe za 2006 i 2007 r. nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego. Wynika z nich bowiem, że strona nie uzyskała w tych latach żadnych przychodów i nie poniosła żadnych kosztów ich uzyskania. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, że Spółka jest w likwidacji lub zwiesiła swoją działalność w tych latach. Brak kosztów uzyskania przychodów świadczyłby natomiast o braku pracowników, siedziby, związanymi z nią kosztami utrzymania, itp. W związku z tym Sąd, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie uwzględnił tych dowodów. Mając wobec tego na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że wnioskująca Spółka nie uwiarygodniła braku możliwości opłacenia kosztów sądowych i dlatego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło