I SA/Wr 1080/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-03-16

Skład orzekający: Piotr Kieres, Daria Gawlak-Nowakowska, Tadeusz Haberka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości, mimo podnoszonych przez podatników argumentów o ważnym interesie podatnika i interesie publicznym, w tym związanych z pandemią COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące umorzenia zaległości podatkowych. Stwierdzono, że przedstawione przez podatników okoliczności, w tym trudna sytuacja finansowa związana z pandemią COVID-19, nie wypełniły przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, zwłaszcza że zaległości dotyczyły lat poprzedzających pandemię. Sąd podkreślił, że umorzenie jest środkiem wyjątkowym, a zła sytuacja finansowa sama w sobie nie obliguje organów do umorzenia.
Stan faktyczny
Podatnicy L. i K. O. złożyli wniosek o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę 35 221,40 zł, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną pandemią COVID-19, która załamała ich działalność w branży turystycznej. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując, że zaległości dotyczyły lat 2017-2019, a podatnicy wielokrotnie korzystali z ulg w spłacie, co sugeruje, że ich problemy finansowe nie są wyłącznie wynikiem pandemii. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i dowolność rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym 16 marca 2022 r. skargi L. O. i K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi O. L. i K. O. (dalej: strona, strona skarżąca, podatnicy, małżonka/małżonek) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ II instancji) z 12 lipca 2021 r. znak SKO 4121/147/2021 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. (dalej: organ I instancji) z 6 kwietnia 2021 r. znak FBO.3111.1.3.3.2020.2021, którą organ I instancji odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości objętych tytułami wykonawczymi nr [...] z 29 lipca 2018 r., nr [...] z 29 lipca 2019 r., nr [...] z 31 lipca 2019 r. na łączną kwotę 35 221,40 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Postępowanie przed organem. Pismem z 9 grudnia 2020 r. strona wniosła o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę, objętych ww .tytułami wykonawczymi nr [...] z 29 lipca 2018 r., [...] z 29 lipca 2019 r., [...] z 31 lipca 2019 r. na łączną kwotę 35 221,40 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na epidemię związaną z Covid-19, która doprowadziła do załamania branży turystycznej, co zmusiło stronę do zawieszenia działalności gospodarczej i całkowitego jej zaprzestania. Dodatkowo prowadzona w stosunku do podatników egzekucja administracyjna, w szczególności zajęcie rachunków bankowych i obciążenie hipoteczne nieruchomości, uniemożliwiło pozyskanie innych źródeł finansowania, jak i zwykłe osiąganie przychodów z działalności gospodarczej. Wystąpienie epidemii jest nadzwyczajnym zdarzeniem losowym, którego nikt nie mógł przewidzieć. Strona (małżonek) była zmuszona do zawieszenia prowadzonej jednoosobowo działalności gospodarczej wskutek całkowitej utraty przychodów oraz z obawy o własne zdrowie, gdyż jest w kręgu osób potencjalnie zagrożonych ze względu na wiek. Chroniąc swoje zdrowie małżonek zmuszony był wyjechać do Niemiec. Jak wskazała strona, obecnie nie ma możliwości zdobycia środków na zapłacenie zaległości, co powoduje w jej ocenie spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Sytuacja faktyczna w jakiej się znaleźli skarżący uzasadnia istnienie interesu publicznego w tym, aby ich wspomóc i utrzymać stan majątkowy, w celu podjęcia dalszej działalności po zmianie sytuacji wywołanej pandemią. Decyzją z 6 kwietnia 2021 r. znak FBO.3111.1.3.3.2020.2021 organ I instancji odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości objętych tytułami wykonawczymi nr [...] z dnia 29 lipca 2018 r., nr [...] z dnia 29 lipca 2019 r., nr [...] z dnia 31 lipca 2019 r. na łączną kwotę 35 221,40 zł. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyznał, że sytuacja finansowa podatników w związku z epidemią Covid-19 znacznie się pogorszyła. Organ podniósł jednocześnie, że podatnicy od wielu lat zalegają z płatnościami podatku od nieruchomości, a zaległości o których umorzenie się ubiegają dotyczą lat 2017, 2018 i 2019, więc w ocenie organu powodem złej kondycji finansowej strony nie była epidemia. Organ wyjaśnił, że podatnicy wielokrotnie otrzymywali pomoc w postaci umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Od 2010 r. organ wydał siedem decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej, jedną decyzję w sprawie umorzenia zaległości podatkowej oraz jedną decyzję w sprawie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. Pomimo udzielonej pomocy, podatnicy nadal zalegają z płatnościami. Istnienie zaległości nie jest wynikiem wystąpienia zdarzeń losowych, lecz nieuregulowania w terminie należnego podatku. Okoliczności powstania zaległości nie można zatem uznać za sytuację niespodziewaną i nieprzewidywalną. Organ nie dopatrzył się istnienia "ważnego interesu publicznego" ani "ważnego interesu podatnika. Pismem z 19 kwietnia 2021 r. podatnicy złożyli odwołanie do SKO. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z 12 lipca 2021r. znak SKO 4121/147/2021, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie przed Sądem. Na decyzję SKO strona pismem z 14 października 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie: 1. art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.: dalej: o.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieumorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2018-2019, pomimo, że spełnione są ustawowe przesłanki do zastosowania tej normy prawnej, w szczególności ważny interes po stronie podatnika, a także interes publiczny; 2. art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 3 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy, a jego rozstrzygniecie było dowolne. Strona skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2. zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał elementy stanu faktycznego, które zostały pominięte przez organ I instancji, ale pominął te uchybienia, błędnie uznał, że sprawa była dostatecznie wyjaśniona. Dodatkowo niewłaściwie przyjął, że ocena organu I instancji mieści się w granicach swobodnego uznania administracyjnego, gdy w rzeczywistości nosi znamiona dowolności, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji powinien w ocenie strony decyzję uchylić do ponownego rozpoznania ze względu na nieprawidłowości, na które sam wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji i rozważaniach. Organ I instancji rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości częściowo błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, a także niewłaściwie ocenił, że skarżący nie spełniają warunków, do zastosowania ulgi w spłacie, a organ II instancji tę ocenę podzielił. Błędnie przyjął, że o przyznanie ulgi podatkowej wystąpiły osoby prowadzące działalność gospodarczą. Tymczasem małżonka nigdy nie była przedsiębiorcą, a małżonek w 2020 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Organ I instancji pominął, że w czerwcu 2020 r., ze względu na zły stan zdrowia, małżonek przekazał, na podstawie umowy darowizny, swoje udziały w nieruchomościach swojej żonie. Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla oceny czy istnieje ważny interes podatnika, który uzasadnia umorzenie zaległości Organ I instancji pominął, że niemożność uiszczenia podatku jest niezależna od podatnika. W szczególności ma tutaj znaczenie zły stan zdrowia małżonka, który wcześniej był przedsiębiorcą, co spowodowało obniżenie jego zdolności płatniczych. Nie bez znaczenia w sprawie jest też wiek skarżących, którzy nie są już w stanie generować przychodów i zysków tak jak ludzie młodzi. Skarżący nie mogli przewidzieć, że nastąpi kryzys ekonomiczny spowodowany epidemią Covid-19, jest to przesłanka mająca charakter zdarzenia losowego. Strona skarżąca podniosła, że pandemia nie dotyczyła wszystkich branż - działalność prowadzona była w branży turystycznej, która dotknięta była zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzącym do całkowitej utraty przychodów, bez możliwości rekompensaty kosztów, które trzeba było ponosić. Udzielenie pomocy w takiej sytuacji jest zarówno w interesie publicznym, jak i leży w ważnym interesie podatnika. W ocenie strony skarżącej organ II instancji powielił błędna ocenę organu I instancji, że otrzymanie pomocy w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych w latach wcześniejszych, uniemożliwia obecnie udzielenie ulgi. Taka ocena jest w ocenie strony nielogiczna ze względu na to, że skoro wcześniej bez pandemii Covid-19, bez chorób małżonka, organ stwierdzał, że zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi, to tym bardziej powinien zastosować to w sytuacji nadzwyczajnej, która powstała w wyniku pandemii i która dotyczy skarżących bezpośrednio. Doszło do kumulacji zdarzeń obiektywnych, na które skarżący nie mieli wpływu. Nie bez znaczenia w ocenie strony skarżącej, jest to, że zawarła umowę najmu nieruchomości. Przychody z najmu miały służyć, między innymi spłacie zaległości, jak i służyć utrzymaniu rodziny. Ze względu na sytuację związaną z pandemią i zakaz prowadzenia działalności hotelarskiej, najemca nie uiścił ani jednej opłaty czynszowej, ani nie wywiązał się z innych obowiązków umownych, w szczególności z opłat podatku od nieruchomości w 2020 r. i 2021 r. Skarżący nie mogli przewidzieć takiego zachowania najemcy. Organ II instancji błędnie przyjmuje, że zawieszenie działalności przez małżonka nie zmienia faktu, że pozostające w jego posiadaniu grunty, budynki i budowle, winny nadal, na potrzeby podatku od nieruchomości, być uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Już organ I instancji ustalił, że nieruchomości nie są już własnością małżonka, lecz małżonki, zatem nie ma podstaw do przyjęcia, że podlegają one opodatkowaniu stawką jak związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż małżonka nie prowadzi działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej organ I instancji od wielu lat błędnie dokonuje oceny funkcji nieruchomości, nie traktującej jej jako obiektu przeznaczonego na cele mieszkaniowe, co prowadziło do zawyżania wymiaru podatku, którego dotyczy wniosek o umorzenie. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko w sprawie. Organ II instancji wskazał, że w przypadku decyzji wydanych w sprawach, w których rozstrzygnięcie zależne jest od uznania administracyjnego, kontrola orzecznictwa organów samorządu terytorialnego sprawowana w II instancji przez samorządowe kolegia odwoławcze ogranicza się przede wszystkim do badania prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego w I instancji oraz badania formalnej prawidłowości decyzji. W rozpoznawanej sprawie SKO nie dopatrzyło się uchybień ze strony organu podatkowego w zakresie należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji podzielił również ocenę organu I instancji co do niezaistnienia w sprawie przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości. Pismem złożonym 14 marca 2022 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie do rozpatrzenia przesłanego materiału dowodowego: – planu zagospodarowania przestrzennego, – uchwały Rady Miejskiej [...], – wniosków o uznanie funkcji budynku jako mieszkaniowej, – odmów burmistrzów na złożone wnioski, – opinii prawnej, – planów miejskich z opisem, – pism do Urzędu Miasta, Sanepidu, Ochrony Środowiska, Ministra Zdrowia, Starosty Kłodzkiego, Wojewody Dolnośląskiego, Najwyższej Izby Kontroli i innych. Wniosek o dopuszczenie dowodów strona skarżąca uzasadniła tym, że materiał potwierdza narastające problemy we współpracy i niechęci Urzędu Miasta w stosunku do właścicieli na przestrzeni lat 1995-2022. Materiał udowadnia systematyczne blokady posiadłości i bezprawie wokół posiadłości. Sąd postanowieniem z 16 marca 2022 r. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów. Mając na uwadze uzasadnienie wniosku oraz charakter załączonych do wniosku dowodów Sąd uznał, że nie są to dowody niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Skarga nie jest zasadna. Spór między stroną skarżącą, a organem dotyczy tego, czy organ prawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za uchyleniem przez SKO decyzji organu I instancji z uwagi na niepoprawne ustalenie stanu faktycznego przez organ I instancji i czy słusznie organ uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanka ważnego interesu podatnika i przesłanka interesu publicznego przemawiające za umorzeniem zaległości podatkowych. Wskazując ramy prawne sprawy należy powołać art. 67a § 1 pkt 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika (...), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl § 2 ww. artykułu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Jak stanowi art. 233 § 3 o.p. samorządowe kolegium odwoławcze uprawnione jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach samorządowe kolegium odwoławcze uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że organ II instancji właściwie zinterpretował przepisy stanowiące podstawę do udzielania ulg w spłacie i wypełniając nałożony ustawą obowiązek, dał temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zobowiązania podatkowe mają charakter powszechny, zaś możliwość umorzenia zaległości jest wyrazem odstępstwa od tej zasady i powinna mieć charakter wyjątkowy. Ten wyjątkowy charakter powoduje, że podstawy do umorzenia nie mogą stanowić wszelkie okoliczności, będące następstwem określonego działania czy też zaniechania podatnika. Zła sytuacja finansowa czy majątkowa nie może skutkować umorzeniem zaległości podatkowej. Niewiedza, brak doświadczenia w prowadzeniu swoich spraw, choroba, nawet jeżeli stanowią o ważnym interesie podatnika nie obligują organów podatkowych do umarzania zaległości. Wyjaśniając pojęcie przesłanki interesu publicznego organ II instancji prawidłowo w ocenie Sądu wskazał w szczególności, że wnioskowana ulga w spłacie jest formą pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez egzekwowanie podatku nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz osób zależnych od podatnika. Dochodzenie zaległości podatkowych przez państwo nie może skutkować dla państwa kosztami większymi niż zaniechanie korzystania z tego uprawnienia. Jak wyjaśnił organ przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. W interesie publicznym leży bowiem zapewnienie systematycznych i terminowych wpływów budżetowych umożliwiających funkcjonowanie gminy, z działania, której korzysta społeczność lokalna, w tym także podatnicy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że uzasadnienie prawne skarżonej decyzji odpowiada prawu. Dokonując wykładni ww. przepisów organ właściwie rozdzielił klauzule generalne (przesłankę "ważnego interesu podatnika" i przesłankę "interesu publicznego") od uznania administracyjnego ("organ podatkowy (...) może"). Organ w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśnił przy tym, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, znaczenia pojęciowe ww. przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi w spłacie. Swoje rozważania szczegółowo i właściwie przedstawił w treści skarżonego aktu administracyjnego. W ocenie Sądu dokonując prawidłowej wykładni przepisów organ II instancji właściwie je również w wyrokowanej sprawie zastosował. SKO poddało ocenie argumentację strony w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kontrola skarżonej decyzji wskazuje, że organ II instancji uwzględnił szczególny charakter ulgi w spłacie w postaci umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w zestawieniu z ustalonym stanem majątkowym podatników, okolicznościami powstania zaległości objętych skarżoną decyzją oraz innymi okolicznościami ustalonymi na podstawie akt sprawy. Organ nie pominął argumentów powoływanych przez stronę, w tym wieku i stanu zdrowia skarżących, pogorszenia sytuacji materialnej podatnika wskutek epidemii, niskich zysków, ponoszenia strat, czy znacznych kosztów, ocenił jednak, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby ustalona sytuacja materialna zagrażała egzystencji podatników, a w konsekwencji tych rozważań, aby została wypełniona którakolwiek z przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi w spłacie. W szczególności, w świetle podnoszonych przez stronę skarżącą argumentów, z których wynika, że wypełnienia przesłanek do udzielenia ulgi w spłacie strona upatruje w nadzwyczajnych okolicznościach związanych z epidemią wywołaną wirusem Covid-19, należy podzielić ocenę organów obu instancji o braku związku pomiędzy powstaniem przedmiotowych zaległości a ww. epidemią, skoro zaległości objęte wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie dotyczą lat 2017, 2018 i 2019. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu w skarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa uznając, że w sprawie nie zostały spełniony przesłanka ważnego interesu podatnika oraz przesłanka interesu publicznego. W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w zgodzie z przepisami prawa, zebrały dowody konieczne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym wszystkie dowody przedstawione prze stronę skarżącą. Organ II instancji prawidłowo te dowody ocenił i właściwie na tej podstawie ustalił stan faktyczny sprawy. SKO dokonało swobodnej oceny dowodów ale granicy swobodnej oceny nie przekroczyło. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez SKO art. 233 § 3 o.p. przez poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy, a jego rozstrzygniecie było dowolne, to wskazać należy, że stosownie do art. 127 o.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. W świetle tak sformułowanych zarzutów strony Sąd zauważa, że organ II instancji powinien byłby uchylić decyzję organu pierwszej instancji i skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia w dwóch przypadkach: 1. gdyby postępowanie dowodowe, było przeprowadzone przez organ I instancji na tyle wadliwie, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 o.p.) 2. gdyby organ II instancji – odmiennie niż to ustalił organ I instancji – uznał, że w sprawie została spełniona którakolwiek, bądź obie łącznie, przesłanka udzielenia ulgi w spłacie, tj. przesłanka ważnego interesu podatnika lub przesłanka interesu publicznego. Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa podatkowa będzie ponownie przedmiotem postępowania przed organem II instancji. W konsekwencji realizacji ww. zasady organ odwoławczy nie wykonuje funkcji kasatoryjnej (czyni to jedynie jako wyjątek od zasady, w ww. przypadkach), na organie odwoławczym – tak jak i na organie, który prowadził sprawę w pierwszej instancji - spoczywa przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Dwuinstancyjność oznacza więc, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie w każdym jej aspekcie. Organ odwoławczy nie może poprzestać na kontroli decyzji organu pierwszej instancji wyłącznie w odniesieniu do argumentów zawartych w odwołaniu. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w całości. Sąd nie stwierdził, aby SKO w wyrokowanej sprawie nie sprostało tej zasadzie. Przeciwnie, w okolicznościach sprawy, gdyby – tak jak oczekiwała tego strona - mimo tego, że nie została spełniona przesłanka konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części (pełnego lub znaczącego uzupełnienia dowodów) organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, to ta okoliczność stanowiłaby o naruszeniu ww. zasady. Zwłaszcza, że strona skarżąca prócz zarzutów dotyczących błędnej oceny faktów przez organ I instancji, nie wskazuje aby organ II instancji pominął jakiekolwiek dowody bądź nie przeprowadził w jakimś zakresie postępowania dowodowego. Sąd wskazuje również, że skoro organ II instancji oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy nie stwierdził, aby spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika lub przesłanka interesu publicznego – podzielając w tym zakresie ustalenia organu I instancji – to nie miał podstaw do uchylenia organu I instancji. Dokonanie na podstawie zebranego materiału dowodowego innych ustaleń dotyczących stanu faktycznego, niż ustalenia, które poczynił organ I instancji w sprawie dot. ulg w spłacie, o ile nie wpływają na odmienną ocenę wystąpienia przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi (tj. wypełnienie jednej albo obu przesłanek), nie mogą stanowić dla SKO powodu dla uchylenia decyzji organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ II instancji błędnie przyjmuje, że zawieszenie działalności przez małżonka nie zmienia faktu, że pozostające w jego posiadaniu grunty, budynki i budowle, winny nadal, na potrzeby podatku od nieruchomości być uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, Sąd zauważa, że ta okoliczność nie jest związana z przedmiotem postępowania, którym nie jest wymiar podatku ale zagadnienia związane z udzieleniem ulgi w spłacie już powstałego zobowiązania. Wbrew zarzutowi skargi organ II instancji nie mógł naruszyć swoją decyzją art. 67a § 1 pkt 2 o.p. ponieważ przepis ten – stanowiący podstawę do udzielenia ulgi w spłacie w postaci odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek - nie miał zastosowania w sprawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego, mimo nieujęcia niżej opisanego naruszenia przepisów postępowania w zarzutach skargi, Sąd zauważa, że stosownie do brzmienia art. 123 § 1 o.p. organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 123 § 2 o.p. organ podatkowy może odstąpić od zasady przewidzianej w § 1, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2. Sąd zauważa, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączających po stronie organu obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 o.p.). Mimo jednoznacznego brzmienia ww. przepisu organ II instancji tego obowiązku nie wykonał. Sąd podkreśla, że dla powinności realizacji ww. obligatoryjnego stadium procesu podatkowego nie ma znaczenia fakt, że materiał dowodowy na etapie postępowania odwoławczego nie uległ zmianie. Jak wskazał Naczelny Sądu Administracyjny w uchwale z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 o.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w okolicznościach wyrokowanej sprawy - w szczególności mając na uwadze brak zarzutu strony wskazującego na naruszenie jej prawa i uzasadniającego ewentualny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy oraz fakt niezmienionego materiału dowodowego, co do którego strona miała zapewnioną możliwość wypowiedzi na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji - ww. naruszenie przepisów postępowania pozostało bez istotnego wpływu na wynik postępowania prowadzonego przez organ II instancji. Konkludując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło