I SA/Wr 1081/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], stwierdził uchybienie przez M. L. (dalej: skarżąca) terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...]r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że organ odwoławczy jest zobligowany do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie wniesione w sprawie jest dopuszczalne. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z naruszeniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r., Dz. U. Nr 5, poz. 60 ze zm., dalej jako O.p.). Organ odwoławczy wskazał następnie, że art. 223 § 2 O.p. przewiduje czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Zbadanie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem tego terminu wymaga przede wszystkim ustalenie dnia, z końcem którego upływał ten termin. Powołując się następnie na treść art. 150 O.p. w zw. z art. 148 § 1 i 149 O.p., organ odwoławczy podniósł, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. została doręczona skarżącej w dniu 05 kwietnia 2012 r. Jak bowiem wyjaśnił, z koperty zawierającej wskazaną decyzję, wynika, że w dniu 22 marca 2012 r. listonosz Poczty Polskiej nie zastał skarżącej w miejscu zamieszkania. W związku z powyższym, przesyłkę pozostawiono do dyspozycji skarżącej w Urzędzie Pocztowym w L. na okres czternastu dni. Została ona ponownie awizowana w dniu 30 marca 2012 r., a następnie, z uwagi na jej niepodjęcie do dnia 05 kwietnia 2012 r., zwrócona nadawcy – Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w L. Stąd też zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącej w dniu 19 kwietnia 2012 r. Natomiast odwołanie skarżąca wniosła w dniu 20 kwietnia 2012 r., a więc z jego przekroczeniem, nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie tego terminu. Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła w całości, skargą z dnia 25 lipca 2012 r., zarzucając mu naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 oraz art. 121 O.p. Podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, że o dacie doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. została poinformowana przez pracownika Urzędu Kontroli Skarbowej w L. Na tą okoliczność, w dniu 13 kwietnia 2012 r., został sporządzony protokół, z którego wynikało, że doręczenie decyzji miało nastąpić w dniu 06 kwietnia 2012 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 kwietnia 2012 r. Tym samym skarżąca wniosła odwołanie z jego zachowaniem. W odpowiedzi z dnia 27 sierpnia 2012 r. na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie tej skargi, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. została doręczona skarżącej prawidłowo w dniu 05 kwietnia 2012 r., zgodnie z art. 150 § 2 O.p. Wskazał, że w protokole, na który powołała się skarżąca, została zawarta informacja, że przesyłka skierowana do niej została zwrócona z dniem 06 kwietnia 2012 r., po upływie piętnastu dni od pierwszego awiza, które nastąpiło 22 marca 2012 r. Ponadto przy sporządzaniu protokołu została wręczona skarżącej kopia decyzji, która zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, co polega na ocenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Zatem jedynie naruszenie prawa materialnego lub procesowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Omówienie sprawy należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 12 O.p. obliczanie terminu w postępowaniu podatkowym ma charakter obiektywny, nie podlegający żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Art. 12 § 1 O.p. (który ma tu zastosowanie, albowiem termin do wniesienia odwołania oblicza się w dniach) stanowi bowiem, że za koniec terminu uważa się upływ ostatniego dnia z wyznaczonej liczby dni, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie, w związku z którym termin ten jest liczony. Tym samym nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi o jego uchybieniu. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że również kwestia złożenia środka odwoławczego w terminie ma charakter obiektywny. Termin ten biegnie bowiem od następnego dnia, po doręczeniu decyzji podatnikowi i kończy się po upływie czternastu dni (art. 223 § 2 O.p.), z tym wyjątkiem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 § 5 O.p.). Wreszcie, art. 12 § 1 w zw. z art. 223 § 2 O.p. wskazuje w sposób obiektywny początek biegu terminu, jakim jest doręczenie stronie decyzji. W stanie sprawy kwestią sporną jest moment doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...]r., nr [...]. Kwestie doręczenia pism w postępowaniu podatkowym, w tym decyzji, regulują art. 144-154c O.p. W realiach niniejszej sprawy zastosowanie miał art. 150 O.p., ustanawiający tak zwaną fikcję prawną doręczenia. Należy podkreślić, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 O.p., a więc w sposób bezpośredni, bądź w trybie art. 149 O.p. – przewidującego doręczenie zastępcze, za pośrednictwem dorosłego domownika, sąsiada bądź dozorcy domu. W niniejszej sprawie, jak wynika z jej akt, listonosz doręczający decyzję z dnia [...]r. nie zastał nikogo pod wskazanym przez skarżącą adresem, wobec czego awizował przesyłkę ją zawierającą w dniu 22 marca 2012 r. i następnie, po upływie siedmiu dni, po raz kolejny w dniu 30 marca 2012 r. Jak już wskazano, zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, przy czym, na mocy art. 150 § 1a O.p., adresata przesyłki zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w placówce pocztowej (awizo). Należy także zauważyć, że powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni. Wreszcie, zgodnie z art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w urzędzie pocztowym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 – czternastu dni - a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tym samym, termin nastąpienia fikcji doręczenia następuje z upływem czternastu dni od dnia pierwszej próby doręczenia pisma przez listonosza. W niniejszej sprawie był to dzień 22 marca 2012 r., a zatem, opierając się na zasadach obliczania terminu wskazanych wyżej, stwierdzić należy, że doręczenie nastąpiło w dniu 05 kwietnia 2012 r. (czwartek), a nie dzień później jak podnosi to skarżąca. W uwagi zaś na to, że terminy w postępowaniu podatkowym są okolicznościami obiektywnymi, należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej we W., że skarżąca składając odwołanie w dniu 20 kwietnia 2012 r. (czternaście dni liczone od dnia 06 kwietnia 2012 r.) przekroczyła termin do wniesienia odwołania. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. było prawidłowe. Obiektywny charakter biegu terminów w postępowaniu podatkowym przesądza także o tym, że w sprawie nie mogą być uwzględnione wyjaśnienia skarżącej, że o błędnej dacie nastąpienia skutku doręczenia została ona poinformowany przez pracownika organu pierwszej instancji. Ta okoliczność mogłaby ewentualnie być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 162 – art. 163 O.p.), co jednak nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Należy bowiem wskazać, że regulacja dotycząca czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest regulacją powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym nawet błędne poinformowanie przez pracownika organu podatkowego w tym zakresie, nie może być podstawą do uznania, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji powinien być liczony od innego dnia, niż wynika do z przepisów Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, że w sprawie nie ma zastosowania art. 214 O.p., który stanowi o braku skutków negatywnych błędnego pouczenia w decyzji, co do prawa do odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub do sądu administracyjnego, czy brak takiego pouczenia. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji pouczenie takie zawierała. Z samej zaś treści art. 214 O.p. wynika, że dotyczy on wydanego aktu administracyjnego, a nie udzielenia informacji przez pracowników. Dlatego przyjmując nawet, że działanie urzędnika Urzędu Kontroli Skarbowej w L. wprowadziło w błąd skarżącą, to stwierdzić należy, ze uchybienie w tym zakresie pozostaje bez wpływu na przekroczenie przez nią terminu do wniesienia odwołania. Za niezasadny należy też uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 121 O.p. wyrażającego zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jakkolwiek skarżąca została błędnie poinformowana w sprawie o dniu, w którym nastąpiła fikcja doręczenia decyzji, to powołany przepis ma zastosowanie do treści rozstrzygnięć procesowych, a z taką sytuacją nie mamy w sprawie do czynienia. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę