I SA/Wr 1088/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-10-11

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności na lokatach jednodniowych i uzyskuje dochody pozwalające na pokrycie bieżących wydatków oraz kosztów sądowych, może zostać zwolniona od tych kosztów na podstawie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy, jeśli wykazuje dochody pozwalające na pokrycie bieżących wydatków oraz kosztów sądowych, a także posiada wolne środki finansowe na lokatach, których naruszenie nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu wsparcie osób faktycznie niezdolnych do poniesienia kosztów postępowania, a nie tych, które mogą poczynić oszczędności lub wykorzystać posiadane zasoby.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na spłatę kredytu mieszkaniowego i zwiększone wydatki związane z oczekiwaniem dziecka. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżąca i jej mąż posiadają wspólne gospodarstwo domowe, mieszkanie, zasoby pieniężne w wysokości 43.000 zł, a ich łączny dochód netto wynosi 5.823,06 zł, przy miesięcznych wydatkach 4.750 zł. Dodatkowo, na lokatach jednodniowych zgromadzone były środki w wysokości 15.500 zł. Skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w czterech sprawach, a jej mąż w kolejnych czterech.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że dużą cześć dochodów przeznacza na spłatę kredytu mieszkaniowego. Ponadto spodziewa się dziecka, co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskująca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Posiada mieszkanie (49,61 m2) i zasoby pieniężne w wysokości 43.000 zł. Poza tym nie dysponują żadnymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Posiadane mieszkanie pozostaje w małżeńskiej wspólności. Oboje małżonkowie uzyskują dochody z tytułu umowy o pracę w wysokościach brutto 4.920 zł i 2.910 zł – razem 7.830 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zeznania podatkowe skarżącej i jej męża za 2009 r., historie rachunków i lokat bankowych, skarżącej i jej męża, zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń małżonków, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków oraz informację posiadanym środku transportu. Z powyższych dokumentów wynika, że skarżąca w 2009 r. uzyskała przychód ze stosunku pracy w wysokości 34.100,82 zł, a jego mąż – 59.258 zł. Zgodnie z zaświadczeniami o wynagrodzeniach, skarżąca uzyskuje netto 1.988,16 zł, mąż – 3.834,90 zł. Na wyciągach z rachunków bankowych wykazane są m.in. wpływy z wynagrodzeń i wpłaty na rachunki lokat. Na rachunkach z lokat jednodniowych, prowadzonych na nazwisko wnioskującej, zgromadzone są środki w łącznej wysokości 15.500 zł. Małżonkowie miesięcznie wydatkują łącznie 4.750 zł, w tym na utrzymanie mieszkania 600 zł, 1.000 zł na żywność, 150 zł na środki higieny, 600 zł na odzież, 300 zł na lekarstwa, 600 zł na spłatę kredytu i 1.500 zł na inne (paliwo, eksploatację, wyposażenie, kulturę, sport rozrywkę). Jako źródło finansowania wymienionych wydatków wskazane zostały pensje małżonków. Posiadają samochód osobowy VW Golf IV, rocznik 1998, o wartości 17.000 zł. Jako fakt znany z urzędu wskazać należy, że wnioskująca zobligowana jest do uiszczenia jednocześnie wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 1086-1089/10 w łącznej kwocie 400 zł. Również na jej mężu, jako stronie skarżącej w sprawach o sygn. I SA/Wr 1090-1093/10, ciąży obowiązek opłacenia wpisów w tej samej wysokości. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. W świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Nie zmienia też tego twierdzenia okoliczność, że jednocześnie oboje z mężem zobligowani są do ponoszenia takich samych kosztów w sprawach I SA/Wr 1086-1093/10. Po pierwsze, łączna kwota uzyskiwanych wynagrodzeń skarżącej i jej męża wynosi 5.823,06 zł, natomiast ich miesięczne wydatki – 4.750 zł. Już z tego zestawienia wynika, że mają możliwość poczynić rezerwy na opłacenie kosztów sądowych. Po drugie, są w stanie poczynić oszczędności ograniczając tylko raz w miesiącu zakupy odzieży oraz inne wydatki, takie jak na sport, rozrywkę, kulturę, które nie są niezbędne dla koniecznego utrzymania. Dodać wypada, że skarżąca wraz z mężem posiadają wolne środki na lokatach. Ich naruszenie z kolei i nie spowoduje utraty zysków w postaci odsetek, gdyż są to lokaty jednodniowe. Tym samym małżonkowie niewątpliwe dysponują środkami nie tylko na opłacenie przedmiotowych kosztów, ale mają rezerwy na potrzeby związane z narodzinami dziecka. Wobec powyższego brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej i w pozostałych trzech sprawach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny, nawet przy uwzględnieniu takiego samego obowiązku jej męża. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło