I SA/Wr 109/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński, Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 6 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia umorzyć postępowanie W dniu 27 lipca 1999 r. została zawarta umowa darowizny pomiędzy małżonkami B. i R. K. jako darczyńcami a M. K. jako obdarowaną. Przedmiotem umowy darowizny był lokal mieszkalny położony w L. przy ul. [...]. Wartość darowizny strony określiły na kwotę [...]. Obdarowana oświadczyła, iż spełnia przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadku i darowizn, a w nabytym lokalu będzie zamieszkiwać przez co najmniej 5 lat od daty sporządzenia umowy darowizny. Mając powyższe na uwadze notariusz działając na podstawie art. 9, 14, 15 i 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 z późn. zm.) od umowy darowizny nie pobrał podatku od spadków i darowizn. Pismem z dnia 30 grudnia 2002 r. obdarowana poinformowała Urząd Skarbowy w L. iż 22 listopada 2002 r. zbyła lokal mieszkalny objęty ulgą. Jednocześnie zwróciła się z prośbą o kontynuowanie ulgi podatkowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn argumentując tym, że 26 listopada 2002 r. dokonała zakupu lokalu mieszkalnego we W., a sprzedaż lokalu objętego ulgą była podyktowana koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych z powodu podjęcia studiów we W. i związaniem swojej przyszłości z W.. Do pisma załączyła kserokopię przedwstępnej umowy kupna-sprzedaży zawartej w dniu 20 listopada 2002 r. między podatniczką a Przedsiębiorstwem A. W toku wszczętego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy w L. ustalił, iż M. K. nie dopełniła warunków uprawniających do dalszego korzystania z ulgi przewidzianej w art. 16 powołanej ustawy i w dniu 2 lipca 2003 r. wydał decyzję Nr [...] wobec stron solidarnie zobowiązanych tj. M. i B. K. oraz decyzję w dniu 2 lipca 2003 r. Nr [...] wobec stron solidarnie zobowiązanych tj. M. K. i R. K. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Z uwagi na fakt, iż lokal stanowił współwłasność ustawową B. i R. K. za podstawę opodatkowania darowizny przyjęto w każdej z w/w decyzji wartość połowy lokalu mieszkalnego tj. kwotę [...] i ustalono wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu zawarcia przedmiotowej umowy darowizny lokalu mieszkalnego w wysokości [...]. Od decyzji nr [...] M. K. złożyła odwołanie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W przekonaniu strony spełniła ona wszelkie warunki przewidziane w dyspozycji art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które warunkują prawo do dalszego korzystania z ulgi. Wywiedziono, że podatniczka w dniu 22 listopada 2002 r. sprzedała nabyty w drodze darowizny lokal mieszkalny w związku z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, spowodowanych faktem odbywania przez podatniczkę studiów we W.. Natomiast już w dniu 20 listopada 2002 r. strona zawarła z Przedsiębiorstwem A we W. przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...] dokonując następnie w dniu 26 listopada 2002 r. wpłaty kwoty [...] tytułem zapłaty za w/w lokal – realizując w ten sposób drugi warunek przewidziany w/w przepisie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 6 października 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał organ ten iż strona nie spełniła wszystkich przewidzianych w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunków uzasadniających prawo do dalszego korzystania z ulgi. Fakt zbycia nabytego w drodze darowizny lokalu uzasadniony koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych pozostaje wyłącznie jednym z wymogów o których stanowi art. 16 ust. 7 ustawy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż ustawodawca wprowadził warunek pozwalający na dalsze korzystanie z ulgi również od zaistnienia faktu nabycia innego lokalu, które musi mieć miejsce w terminie nie późniejszym niż 6 miesięcy od dnia zbycia. Termin ten minął z dniem 22 maja 2003 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy strona nie dopełniła tego warunku, gdyż nie nabyła w przewidzianym wyżej terminie innego lokalu mieszkalnego. Nie można zdaniem organu odwoławczego uznać za "nabycie innego lokalu" zwartej w dniu 20.11.2002 r. pomiędzy podatniczką a firmą A przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...]. Umowa ta stanowiła jedynie zobowiązanie się stron czynności cywilnoprawnej do zawarcia umowy sprzedaży przenoszącej własność lokalu mieszkalnego wyżej opisanego, natomiast sama w sobie własność lokalu nie przenosi. Dopiero z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego będzie miał miejsce fakt nabycia. Sprzecznie z obowiązującym porządkiem prawnym byłoby jak wywodzi organ II instancji próba wnioskowania, że już sam fakt dokonania wpłaty tytułem ceny za lokal może być kwalifikowany jako nabycie tego lokalu, bez jednoczesnego przeniesienia własności nieruchomości z zachowaniem przewidzianej ustawowo dla tego typu czynności, formy aktu notarialnego. Powyższą decyzję organu odwoławczego M. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z we W. podnosząc zarzuty tożsame z podnoszonymi w postępowaniu odwoławczym a mianowicie podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego a to art. 16 ust. 2 i 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez dokonanie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2005 r. organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż stanowiąca przedmiot skargi decyzja została wyeliminowania z obrotu prawnego. Decyzją z dnia 13 września 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził nieważność decyzji, która skarżąca zaskarżyła do Sądu tj. decyzji z dnia 13.09.2005 r. Nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazano, iż wszczęte postępowanie odwoławcze przeprowadzono i zakończono jedynie w stosunku do obdarowanej z pominięciem darczyńcy czym naruszono art. 165a § 3 ordynacji podatkowej zgodnie z którym o wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron organ podatkowy zawiadamia wszystkie pozostałe osoby będące stroną w sprawie. Decyzją zaś z dnia 24 października 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 2 lipca 2003 r. nr [...]. W sytuacji zatem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stanowiącej przedmiot skargi oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał iż postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) umorzył postępowanie.