I SA/Wr 1093/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-10-11
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że dużą część dochodów przeznacza na spłatę kredytu mieszkaniowego i spodziewa się dziecka, co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada oszczędności na lokatach i dochody pozwalające na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takiej niemożności, ponieważ jego dochody netto (wraz z żoną) przewyższały miesięczne wydatki, a posiadane oszczędności na lokatach jednodniowych mogły zostać wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując koniecznością spłaty kredytu mieszkaniowego i zwiększonymi wydatkami związanymi ze spodziewanym dzieckiem. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżący i jego żona posiadają wspólne gospodarstwo domowe, mieszkanie, zasoby pieniężne oraz uzyskują łączne dochody netto w wysokości 5.823,06 zł, przy miesięcznych wydatkach 4.750 zł. Skarżący posiada również samochód. Sąd wskazał, że skarżący i jego żona zobowiązani są do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 800 zł w kilku połączonych sprawach.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że dużą cześć dochodów przeznacza na spłatę kredytu mieszkaniowego. Ponadto żona skarżącego spodziewa się dziecka, co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiada mieszkanie (49,61 m2) i zasoby pieniężne w wysokości 43.000 zł. Poza tym nie dysponuje żadnymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Posiadane mieszkanie pozostaje w małżeńskiej wspólności. Oboje małżonkowie uzyskują dochody z tytułu umowy o pracę w wysokościach brutto 4.920 zł i 2.910 zł – razem 7.830 zł.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zeznania podatkowe skarżącego i jego żony za 2009 r., historie rachunków i lokat bankowych, skarżącego i jego żony, zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń małżonków, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków oraz informację posiadanym środku transportu. Z powyższych dokumentów wynika, że skarżący w 2009 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 59.258 zł, a jego żona – 34.100,82 zł. Zgodnie z zaświadczeniami o wynagrodzeniach, skarżący uzyskuje netto 3.834,90 zł, żona – 1.988,16 zł.
Na wyciągach z rachunków bankowych wykazane są m.in. wpływy z wynagrodzeń i wpłaty na rachunki lokat. Na rachunkach z lokat jednodniowych, prowadzonych na nazwisko żony wnioskodawcy, zgromadzone są środki w łącznej wysokości 15.500 zł. Małżonkowie miesięcznie wydatkują łącznie 4.750 zł, w tym na utrzymanie mieszkania 600 zł, 1.000 zł na żywność, 150 zł na środki higieny, 600 zł na odzież, 300 zł na lekarstwa, 600 zł na spłatę kredytu i 1.500 zł na inne (paliwo, eksploatację, wyposażenie, kulturę, sport rozrywkę). Jako źródło finansowania wymienionych wydatków wskazane zostały pensje małżonków. Skarżący posiada samochód osobowy VW Golf IV, rocznik 1998, o wartości 17.000 zł.
Jako fakt znany z urzędu wskazać należy, że wnioskodawca zobligowany jest do uiszczenia jednocześnie wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 1090-1093/10 w łącznej kwocie 400 zł. Również na jego żonie, jako stronie skarżącej w sprawach o sygn. I SA/Wr 1086-1089/10, ciąży obowiązek opłacenia wpisów w tej samej wysokości.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa.
W świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Nie zmienia też tego twierdzenia okoliczność, że jednocześnie oboje z żoną zobligowani są do ponoszenia takich samych kosztów w sprawach I SA/Wr 1086-1093/10.
Po pierwsze, łączna kwota uzyskiwanych wynagrodzeń wnioskodawcy i jego żony wynosi 5.823,06 zł, natomiast ich miesięczne wydatki – 4.750 zł. Już z tego zestawienia wynika, że mają możliwość poczynić rezerwy na opłacenie kosztów sądowych.
Po drugie, są w stanie poczynić oszczędności ograniczając tylko raz w miesiącu zakupy odzieży oraz inne wydatki, takie jak na sport, rozrywkę, kulturę, które nie są niezbędne dla koniecznego utrzymania.
Dodać wypada, że skarżący wraz z żoną posiadają wolne środki na lokatach. Ich naruszenie z kolei i nie spowoduje utraty zysków w postaci odsetek, gdyż są to lokaty jednodniowe.
Tym samym małżonkowie niewątpliwe dysponują środkami nie tylko na opłacenie przedmiotowych kosztów, ale mają rezerwy na potrzeby związane z narodzinami dziecka.
Wobec powyższego brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej i w pozostałych trzech sprawach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny, nawet przy uwzględnieniu takiego samego obowiązku jego żony. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło