I SA/Wr 1095/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. P. na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1138/10 postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprawie postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 22 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 1095/12) przyznane zostało A. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. Sąd oddalił skargę A. P. na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1138/10. Wraz ze skargą kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku Sądu strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zażalenie strony skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 11 lutego 2013 r. odrzucające jej skargę kasacyjną sporządził radca prawny I. O., który wedle złożonego do akt pełnomocnictwa procesowego umocowany jest do wniesienia tego środka odwoławczego oraz reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z przedmiotowym zażaleniem. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Natomiast zgodnie z art. 239 pkt 4) ustawy procesowej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Wskazać trzeba, że prawo pomocy przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało przyznane stronie skarżącej prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 października 2012 r. w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie prawo pomocy przyznane zostało stronie skarżącej wyżej wskazanym orzeczeniem referendarskim w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zgłoszone wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej. Dalej winno się odnotować, że strona skarżąca w obecnie toczącym się, w następstwie wydania wyroku w jej sprawie, postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego jej na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie. Aktualnie prowadzone postępowanie jest bowiem procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego skargą tej strony na niewykonanie przez organ podatkowy wyroku Sądu. Podsumowując, w niniejszej sprawie skarżąca korzysta z przyznanego jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zostały zatem zachowane przy-sługujące stronie skarżącej w jej sytuacji materialnej gwarancje realizacji prawa do są-du. Istotny przy badaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. zwolnienia od kosztów sądowych) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. i uprawnienie do korzystania z niego w sprawie jest nadal aktualne. W konsekwencji wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony na urzędowym formularzu, uznać należało za bezprzedmiotowy, a postępowanie wywołane jego wniesieniem, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. sentencji postano-wienia. Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W odniesieniu do tej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu, na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) ustawy procesowej). Z kolei wedle art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjny-mi adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego moż-na ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku praw-nym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (zd. 1). Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 zd.2 ustawy procesowej). Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że zatrudnianie lub pozostawanie przez stronę skarżącą, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w stosunku prawnym z takim pełnomocnikiem (pochodzącym z wyboru adwokatem, radcą prawnym, doradcą podat-kowym lub rzecznikiem patentowym) stanowi przesłankę negatywną, wyłączającą przy-znanie jej prawa pomocy w tym zakresie, bez względu na rodzaj profesjonalnego pełnomocnika, którego ustanowienia domaga się strona, oraz profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, z którym pozostaje w stosunku prawnym pełnomocnictwa. Mając na uwadze przywołane przepisy prawa i wynikające z nich zasady rządzą-ce instytucją ustanowienia dla strony adwokata z urzędu referendarz sądowy stwierdził, że A.P., jak wynika z akt sprawy, aktualnie pozostaje w stosunku prawnym z radcą prawnym I. O. oraz, że ten profesjonalny pełnomocnik procesowy nie został wyznaczony dla skarżącej z urzędu, w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Na tej podstawie referendarz sądowy ustalił, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z radcą prawnym pochodzącym z wyboru i tym samym nie mógł, stosownie do art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznać wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 6 zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.