I SA/Wr 1106/96

Zapłata zaległych składek ubezpieczeniowych w celu otrzymania świadczeń emerytalnych nie mieści się w pojęciu "wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych" lub "innych szczególnych okoliczności" z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył: Stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, Minister Finansów może zarządzić zaniechanie w całości lub w części ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych a także gdy wymagają tego szczególne okoliczności. Uprawnienie to przysługuje również organom podatkowym, które mogą zaniechać w całości lub w części ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków w warunkach, o których mowa w ust. 1 w stosunku do poszczególnych podatników zwłaszcza, gdy pobranie podatku mogłoby zagrozić zdolności gospodarczej zakładu lub egzystencji podatnika w granicach określonych przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia /art. 5 ust. 2/. Sformułowanie przepisu art. 8 ust. 2 powołanej ustawy wskazuje, że orzekanie w sprawach zaniechania ustalania i poboru zobowiązań podatkowych odbywa się w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że uznaniu organu pozostawiono tak ocenę stanu faktycznego dla ustalenia, czy odpowiada on ustawowemu pojęciu szczególnych okoliczności, jak i zakres ewentualnego zaniechania ustalania zobowiązań podatkowych. Zatem nawet zaistnienie szczególnych okoliczności nie nakłada na organ obowiązku przyznania tej szczególnej ulgi podatkowej, jaką jest zaniechanie naliczania i poboru podatku. Decyzja organu odmawiająca tej ulgi mogłaby zostać zakwestionowana wtedy tylko, gdyby doszło do dowolnego potraktowania przez organ tak oceny stanu faktycznego sprawy jak i ustawowych możliwości wynikających z omawianego przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Jednakże w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia zasad orzekania w ramach uznania administracyjnego. Organ I instancji poczynił ustalenia, z których nie wynika, by skarżąca pozostawała w szczególnych okolicznościach, w których pobranie zaliczek na podatek dochodowy zagroziłoby jej egzystencji. Ustalono w szczególności, że skarżąca przed uzyskaniem emerytury zagranicznej pozostawała na utrzymaniu męża, zaś z porównania dochodów na osobę w rodzinie w latach 1994 i 1995 wynika, że dochody te znacznie przekraczały wysokość najniższych świadczeń rentowych w tych latach. Nie można zatem uznać, by pobranie zaliczek na podatek dochodowy mogło doprowadzić do zagrożenia egzystencji skarżącej, zwłaszcza, że w roku 1996, w którym nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie niniejszej, skarżąca otrzymała emeryturę francuską, która znacząco podwyższyła dochód w jej rodzinie. Ponadto za bezprzedmiotowy w sprawie niniejszej trzeba uznać zarzut skargi, jakoby uiszczenie zaległych składek ubezpieczeniowych miało charakter kosztu uzyskania przychodów. Sprawa niniejsza dotyczy jedynie odmowy zastosowania ulgi podatkowej w postaci zaniechania naliczania i poboru zaliczek na podatek dochodowy, zaś fakt uiszczania zaległych składek ubezpieczeniowych mógł być rozważany w tym postępowaniu jedynie w aspekcie przesłanek ustawowych z art. 8 powołanej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaś, zapłata zaległych składek ubezpieczeniowych w celu otrzymania świadczeń emerytalnych nie mieści się w pojęciu "wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych" lub "innych szczególnych okoliczności", z art. 8 ust. 1 ustawy, skoro ponadto pobór zaliczek na podatek nie prowadzi do zagrożenia egzystencji skarżącej /art. 8 ust. 2/. W tym stanie rzeczy skarga przedstawia się jako bezzasadna, co musiało skutkować jej oddaleniem po myśli przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.