I SA/Wr 111/06

Dnia 17 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Szymon Krzyszczuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oraz odmowy umorzenia należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym oddala skargę Decyzją z dnia [...] (nr [...]), organ restrukturyzacyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – F., po ponownym przeprowadzeniu postępowania na skutek uchylenia jego poprzedniej decyzji z dnia [...], orzekł o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego z wniosku Z. M., a także odmówił umorzenia należności w wysokości [...] objętych tym postępowaniem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Z. M. w dniu [...], powołując się na przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), złożył wniosek o restrukturyzację zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z należnymi odsetkami. Organ restrukturyzacyjny decyzją z dnia [...] (nr [...]) ustalił warunki restrukturyzacji, w tym opłatę restrukturyzacyjną w wysokości [...]. Przesyłka zawierająca wskazaną decyzję została w dniu [...] awizowana a następnie, po upływie 7-dniowego okresu, zwrócona do organu restrukturyzacyjnego, w związku z czym decyzja uznana została za doręczoną. Tymczasem Z. M., według stanu na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, to jest na dzień [...], nie uiścił opłaty restrukturyzacyjnej, a także posiadał liczne zaległości podatkowe nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, co obligowało organ do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Z. M. złożył odwołanie podnosząc, że wobec tego, iż decyzja o ustaleniu warunków restrukturyzacji nie została mu doręczona, nie ciążył na nim obowiązek zapłaty ustalonej opłaty restrukturyzacyjnej. Przyznał, że wprawdzie w dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego ciążyły na nim zaległości podatkowe, to jednak przyczyną tego stanu rzeczy było nieregulowanie zobowiązań przez jego Sygn. akt I SA/Wr 111/06 kontrahentów, którymi są w przeważającej liczbie placówki służby zdrowia. Do odwołania strona dołączyła potwierdzenie realizacji przelewu do organu podatkowego (w dniu [...]) kwoty na poczet opłaty restrukturyzacyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu restrukturyzacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. M. ponownie zarzucił, że decyzja ustalająca warunki restrukturyzacji nie została mu doręczona. Stwierdził przy tym, że wobec zwrotu organowi przesyłki przez pocztę, organ ten powinien stronę zawiadomić o decyzji drogą telefoniczną. Podniósł dalej skarżący, że z naruszeniem ustawy o warunkach restrukturyzacji..., zarówno decyzja z dnia [...] ustalająca warunki restrukturyzacji, jak i decyzja z dnia [...] o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, zostały doręczone po upływie obowiązujących terminów. Strona wskazała także, że w okresie [...] wpłaciła na poczet zaległości podatkowych kwotę ok. [...], ale i bez tego kwota istniejących zaległości podatkowych była mniejsza niż kwota wierzytelności wobec kontrahentów, co stanowić powinno pozytywna przesłankę przy ocenie możliwości podatnika wywiązania się ze zobowiązań podatkowych. Z. M. zarzucił również, że organ odwoławczy nie odniósł się do złożonych przez niego wniosków: o umorzenie zaległości podatkowych oraz o zawieszenie postępowania do czasu "uprawomocnienia się zaległości". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Na wstępie zaznaczyć należy, że powodem uchylenia zaskarżonej do sądu decyzji może być tylko stwierdzenie istotnych naruszeń prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, które to naruszenie miało bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy albo też uzasadniałoby wznowienie postępowania administracyjnego lub stwierdzenie nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. Sygn. akt I SA/Wr 111/06 1270 ze zm.). Wynika z tego, że inne uchybienia, nie mieszczące się w powyższym zakresie nie mogą stanowić przesłanki wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Według art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), należności objęte restrukturyzacją, podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca: przedstawi organowi restrukturyzacyjnemu program restrukturyzacji (co nie dotyczy jednak małego przedsiębiorcy) oraz informację zawierającą dane o jego bieżącej sytuacji finansowej (pkt 1), wpłaci opłatę restrukturyzacyjną (pkt 2) oraz w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego (pkt 3). Spełnienie wskazanych warunków, a zwłaszcza wymienionych w pkt 2 i 3, determinowało sposób zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, albowiem według art. 21 ust. 1 omawianej ustawy, w razie spełnienia warunków restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję stwierdzającą umorzenie należności objętych restrukturyzacją (pkt 1 ust. 1 art. 21), albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 nie zostały spełnione. W istocie zatem o prawidłowości rozstrzygnięcia organu restrukturyzacyjnego, kończącego postępowanie restrukturyzacyjne, przesądzać musi ocena spełnienia przez stronę wskazanych przed chwilą wymogów prawnych. Gdy idzie o uiszczenie opłaty restrukturyzacyjnej, to według art. 19 ust. 2 ustawy, termin płatności tej opłaty wynosił 30 dni od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. Dla uznania dochowania (bądź nie) terminu zapłaty, istotne przeto było ustalenie momentu doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...] została wysłana skarżącemu na adres we W. – ul. K. [...], to jest taki jaki wskazany został przez stronę we wniosku o restrukturyzację. Z adnotacji poczty wynika, że przesyłka została awizowana w dniu [...] i w tym też dniu pozostawiona w placówce pocztowej, a także iż na skutek niepodjęcia w terminie 7 dni, zwrócona została Sygn. akt I SA/Wr 111/06 nadawcy w dniu [...]. Ocena skuteczności doręczenia w powyższych okolicznościach, dokonywana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w styczniu 2003 roku, a to ze względu na brzmienie art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji. Według art. 148 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z kolei stosownie do art. 149 tej ustawy, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast według przepisu art. 150 § 1 pkt 1, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W takim zaś przypadku, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2). W świetle przytoczonej regulacji prawnej, organy skarbowe zasadnie przyjęły w niniejszej sprawie, że doręczenie skarżącemu decyzji o warunkach restrukturyzacji było skuteczne. Uznać przy tym należało, że doręczenie dokonało się z upływem 7-dniowego okresu, w jakim pismo było przechowywane w placówce pocztowej, to jest w dniu [...]. Dla oceny skuteczności doręczenia nie mogła mieć wpływu wypowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F., który w treści uzasadnienia decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne (decyzja z dnia [...]) wskazał, że doręczenie decyzji ustalającej warunki restrukturyzacji (z dnia Sygn. akt I SA/Wr 111/06 [...]) zostało dokonane w dniu [...], tym bardziej, że opłata restrukturyzacyjna nie została uiszczona w ustawowo określonym 30-dniowym terminie (art. 19 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji...), liczonym zarówno z uwzględnieniem doręczenia w dniu [...], jak i w dniu [...]. Trzeba bowiem przypomnieć, że Z. M. opłatę restrukturyzacyjną uiścił dopiero w dniu [...]. Tak więc nie dochowanie warunku zapłaty opłaty restrukturyzacyjnej w terminie, już stanowiło wystarczający powód do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji. Obok tego jednak skarżący na dzień wydania decyzji o zakończeniu postępowaniu restrukturyzacyjnego ([...]) posiadał liczne zaległości podatkowe (nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym), wymienione szczegółowego w decyzjach organów skarbowych, co stanowiło dodatkową przesłankę podjęcia niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia. W świetle przedstawionych powyżej przepisów ustawy o restrukturyzacji (art. 10 ust. pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2) nie miało najmniejszego znaczenia to, że Z. M. równolegle do posiadania przeterminowanych zobowiązań z tytułu należności podatkowych dysponował wierzytelnościami o zapłatę wobec swoich kontrahentów, nawet przewyższającymi kwotę zaległości podatkowych, gdyż warunkiem restrukturyzacji było bieżące regulowanie zobowiązań podatkowych, a co najmniej uregulowanie ich do dnia zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, nie zaś wykazanie posiadania majątku pozwalającego na spłatę zobowiązań w przyszłości. Co się zaś tyczy zarzutu nieustosunkowania się przez Dyrektora Izby Skarbowej do sformułowanego w odwołaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz o zawieszenie postępowania do czasu "uprawomocnienia się zaległości", to nie miał on wpływu na ocenę legalności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, dokonywaną z punktu widzenia dochowania omówionych wyżej warunków restrukturyzacji. Umorzenie zaległości podatkowych, istniejących w dniu [...] (data decyzji o umorzeniu postępowaniu restrukturyzacyjnego) nawet gdyby stanowiło przedmiot wydanego następnie rozstrzygnięcia organu podatkowego, nie powodowałoby uznania, że zaległości tych we wskazanym obok dniu nie było (warunek restrukturyzacji), jak również pozostawało bez wpływu na Sygn. akt I SA/Wr 111/06 stwierdzenie, że Z. M. w określonym ustawowo terminie nie uiścił opłaty restrukturyzacyjnej (drugi warunek restrukturyzacji). W świetle przedstawionych wniosków skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.