I SA/Wr 111/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005r. I. oddala skargę; II. zasądza na rzecz adw. L. S. od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) kwotę 67,80(sześćdziesiąt siedem 80/100) zł tytułem kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego z urzędu. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. ustalającą J. i J. J. ( Podatnikom, Skarżącym) wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005. W związku z faktem, że Podatnicy nie złożyli 2005r. informacji w sprawie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, organ I instancji przeprowadził oględziny będącej własnością podatników nieruchomości położonej w J. [...] B, których celem było ustalenie powierzchni znajdujących się na terenie tej posesji budynku mieszkalnego oraz wozowni. W wyniku ustaleń dokonanych w wyniku tych oględzin oraz wniesionych później przez Podatników uwag i wyjaśnień organ podatkowy przyjął, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi jedynie budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2, natomiast nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem budynek wozowni o powierzchni [...] m2, jako budynek gospodarczy położony na gruntach gospodarstwa rolnego, służący wyłącznie produkcji rolniczej. Natomiast podstawę opodatkowania w podatku rolnym Burmistrz S. ustalił w oparciu o informacje uzyskane z rejestru gruntów Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Sa. w których wskazano wielkość posiadanych przez podatników gruntów rolnych na pierwszy i ostatni dzień roku 2005. Po uwzględnieniu przeliczników wskazanych przez ustawodawcę w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, ustalono, że opodatkowaniu podatkiem rolnym stanowi obszar 1,05 ha przeliczeniowych. Do podstawy opodatkowania nie włączono natomiast wskazywanej przez Podatników w trakcie postępowania powierzchni działki nr [...], gdyż umowa jej nabycia nie znajdowała się w ewidencji Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Sa.. W rezultacie dokonanych ustaleń Burmistrz S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił Podatnikom łączne zobowiązanie pieniężne za 2005 r. w kwocie 181,50 zł, w tym podatek rolny w kwocie 93,50 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 88 zł. W odwołaniu od tej decyzji Podatnicy wnieśli o jej unieważnienie, gdyż: -została ona wydana z naruszeniem 5 wyroków NSA m.in. unieważniających decyzję budowlaną i plany R. M., oraz ustawy podatkowej; -narusza ona akta własności podatników i umowę prywatną z 21.11.1972 r., zawartą przez nich z W. K., z których wynika wyraźnie, jaką powierzchnię gruntu wówczas nabyli. Ponadto Podatnicy podnieśli, że ich posesja i zabudowania stoją w bagnie, a [...] odmawia zawarcia umowy ubezpieczenia od 1997 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wywodziło, że na podstawie art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) i art. 128 tej ustawy podanie Strony podlegało rozpatrzeniu organ, jako odwołanie w toku zwykłego postępowania instancyjnego, nie, jako wniosek o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Wszywało, że dane o powierzchni gruntów będących własnością Podatników zawarte są w piśmie Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Sa. z dnia 20.04.2007 r. i tylko taka powierzchnia gruntów podlegała opodatkowaniu podatkiem rolnym, zgodnie z przelicznikami ustalonymi przez ustawodawcę w art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym. Wskazało także, że gminny organ podatkowy nie może w drodze podatkowej ingerować w jakikolwiek sposób w sferę praw własności gruntu. Podkreśliło, że w przypadku, gdy Strona kwestionuje poprawność zapisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez Powiatowe Biuro Geodezji i Katastru w Sa. odnośnie wielkości będącego w Jej posiadaniu powierzchni gruntu lub uważa, że posiadane przez Nią grunty powinny być inaczej sklasyfikowane to może wystąpić w tej sprawie do Starostwa Powiatowego w Sa.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło także, że w przepisach ustaw podatkowych brak jest podstaw do zwolnienia z mocy prawa z opodatkowania gruntów ze względu na zalewowy charakter. Wskazało, że w tym przypadku podstawą do udzielenia ulgi może być jedynie art 67apar 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu niezgodności decyzji organu I instancji z powołanymi przez Podatników w odwołaniu wyrokami NSA, Organ stwierdził, że dotyczyły one kwestii odmowy udzielenia Stronie ulg w spłacie należności podatkowych za lata 1998 i 1999 oraz aktów administracyjnych wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego, a więc nie miały żadnego związku z przedmiotem niniejszej sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego podatnicy podtrzymali wcześniejsze zarzuty. Opisując stan nieruchomości stwierdzili, że ze względu na nieprawidłowe zmeliorowanie gruntów gmina nie ma prawa naliczać podatków. Zarzucili, że dane zawarte w decyzji są nieprawidłowe, bowiem nie uwzględniają umów nabycia nieruchomości. Kwestionując prawidłowość danych geodezyjnych zarzucali, iż w tym zakresie nie zostały uwzględnione wyrok NSA. W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w sprawie jest oparcie rozstrzygnięci w sprawie podatkowej o dane z ewidencji gruntu, których poprawność podatnik kwestionuje. Skarżacy uważa także, że nie powinien być obciążany podatkiem ze względu na stan nieruchomości. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000r. , Nr 100, poz. 1086 z późn. zm. ) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem z jednoznacznego brzmienia powołanej ustawy wynika , że podstawą zastosowania i wymiaru rzeczonych podatków jest stan prawny i faktyczny gruntów i budynków, wynikający z ewidencji (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, POP 1999, nr 2, s. 163). Z powyższego z kolei wynika, że organy podatkowe, ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., III SA 747/93, ONSA 1994, nr 4, poz. 163). Skoro więc z urzędowego rejestru gruntów wynika, że skarżący jest we władaniu konkretnych działek to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli więc skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę, w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94, OSS 1994, nr 4-5, s. 164). Sąd stwierdza ponadto, iż zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Także w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje kompletność danych zawartych w ewidencji, nie może on domagać się od organu podatkowego samodzielnego wprowadzenia zmian w zakresie danych ewidencyjnych gruntów i budynków. Za prawidłowe ich prowadzenie, w tym za aktualizację, – co słusznie akcentuje organ odwoławczy – odpowiedzialne jest, bowiem właściwe starostwo powiatowe. Tym samym nie sposób podzielić pretensji skarżącego adresowanych do organów podatkowych, jakoby wszelkie ich czynności do czasu wprowadzenia pełnych danych ewidencyjnych przez starostwo powiatowe były bezprzedmiotowe. Organy te, bowiem związane są danymi już zawartymi w ewidencji. Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - co, do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. (Patrz np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806, dalej LEX). Prawidłowo więc organy oparły swoje rozstrzygnięcie na treści ewidencji gruntów, podatnik zaś nie wykazał aby toczyło się jakiekolwiek postępowanie w sprawie zmiany tej ewidencji. Również zarzuty dotyczące nieuwzględnienia stanu spornej nieruchomości nie zasługują na uwzględnienie. W polskim systemie podatkowym wszelkie ulgi i zwolnienia są traktowane, jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, stąd też muszą posiadać podstawę ustawową. Wynika to wprost z zapisów art. 217 Konstytucji RP, który wymaga, aby określenie kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następowało w drodze ustawy. Zgodnie z tymi wymogami zwolnienia w zakresie podatku rolnego zostały przez ustawodawcę wyszczególnione w art. 12 ustawy o podatku rolnym, zaś w zakresie podatku od nieruchomości w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazane przez Skarżących okoliczności, w związku, z którymi roszczą sobie Oni prawo do uzyskania zwolnienia podatkowego (usytowanie ich nieruchomości na obszarach zagrożonych częstymi zalaniami) nie zostały wskazane w żadnym z powyższych przepisów, jako podstawa do uzyskania zwolnienia w którymś z tych podatków. Zatem w niniejszym przypadku, jedyną możliwością uzyskania ulgi w spłacie podatku jest wystąpienie do organu I instancji o udzielenie ulgi indywidualnej na podstawie art. 67a § 1, zgodnie, z którym "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną." Jednakże z przepisu tego wprost wynika, że decyzja taka nie może być podjęta przez organ samodzielnie a tylko wyłącznie z inicjatywy’ "na wniosek" podatnika. To też chcąc uzyskać ulgę za dany rok podatkowy podatnik winien wystąpić z odpowiednim w wnioskiem do organu gminy. Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów. Skargę, więc, zgodnie z art. 151upsa należało oddalić. O kosztach zastępstwa procesowego z urzędu orzeczono zgodnie z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . (Dz. U. nr 163 poz. 1348.).