I SA/Wr 1121/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-09-07
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która utraciła płynność finansową, została wykreślona z rejestrów VAT i koncesji na handel paliwami, a także złożyła wniosek o upadłość, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji gdy była w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie dwukrotnie wyższej niż wpis od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji finansowej, był w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie dwukrotnie wyższej niż wpis od skargi kasacyjnej. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, przy jednoczesnym uwzględnieniu konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną. Spółka wskazała na utratę płynności finansowej, zamknięcie rachunków bankowych, wykreślenie z rejestru VAT i koncesji na handel paliwami oraz złożenie wniosku o upadłość. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że spółka była w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie dwukrotnie wyższej niż wpis od skargi kasacyjnej oraz nie wyjaśniono kwestii finansowania pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za grudzień 2011 r. oraz luty 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wraz ze skargą kasacyjną wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w związku z decyzją organu podatkowego I instancji wszczęto postępowanie zabezpieczające, a dalej egzekucyjne, które skutkowało postawieniem w stan wymagalności kredytów w łącznej wysokości 4.511.895,34 zł. W latach [...] zostały zamknięte wszystkie rachunki bankowe z powodu [...] i [...]. Tym samym spółka utraciła płynność finansową. Z dniem [...] listopada 2017 r. spółka została wykreślona z ewidencji czynnych podatników VAT, w sierpniu 2017 r. została wykreślona z ewidencji firm posiadających koncesję na handel paliwami.
W związku z powyższym zarząd spółki w dniu [...] kwietnia 2018 r. złożył wniosek o upadłość.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500.000 zł, nie uzupełniono rubryk dotyczących wartości środków trwałych oraz zysku lub straty za poprzedni rok obrotowy. Rubryka dotycząca rachunków bankowych została zakreślona. Podano, ze łączna kwota zobowiązań obciążających spółkę przekracza 40.000.000 zł.
Przedłożona na wezwanie dokumentacja potwierdza złożone oświadczenia.
Nie złożono oświadczenia o źródłach finansowania pełnomocnika zastępującego spółkę w sprawie.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, iż w niniejszej sprawie wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 635 zł, który został uiszczony z rachunku bankowego pełnomocnika [...] lutego 2018 r.
W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Koszty sądowe są formą daniny publicznej, a te, zgodnie z konstytucyjnie wyrażoną zasadą, każdy jest obowiązany ponosić (art. 84 Konstytucji). Stąd też na rozpoznającym wniosek ciąży obowiązek skrupulatnego zbadania możliwości płatniczych wnioskodawcy w ponoszeniu kosztów jego udziału w sprawie – jeżeli nie w całości, to przynajmniej w części – wyważając pomiędzy tymi dwoma ustanowionymi Konstytucją regułami.
W przypadku skarżącej spółki, jakkolwiek istotnie jej sytuacja obecnie jest trudna, należy jednak zauważyć, iż na obecnym etapie postępowania jej obowiązek sprowadza się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Ten zaś stanowi równowartość połowy wpisu od skargi, a więc 318 zł.
Z udostępnionych danych wynika, że aktualna sytuacja spółki utrzymuje się z pewnością od początku bieżącego roku. Mimo to była w stanie pozyskać środki na opłacenie wpisu od skargi w kwocie dwukrotnie wyższej.
Poza tym wypada zwrócić uwagę, że nie została wyjaśniona kwestia finansowania adwokata, który zastępuje spółkę w tutejszym Sądzie co najmniej w kilku sprawach.
Z powyższych względów referendarz uznał, że strona ma możliwość pozyskania środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W związku z tym postanowił jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło