I SA/Wr 1122/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (spr.), Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i 2001 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi K. D. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...] oraz za 2001 r. w kwocie [...]. Wniosek K. D., który wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] r. obejmował umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999, 2000 i 2001. W uzasadnieniu wniosku podatnik stwierdził, że jest w trudnej sytuacji finansowej, jest rencistą i znaczne środki przeznacza na leczenie. Wyjaśnił też, że na spłatę zadłużenia zamierza przeznaczyć nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oraz podatek od towarów i usług o zwrot którego wystąpił. W toku postępowania przesłał też oświadczenie o stanie majątkowym i sytuacji finansowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. , nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - zwanej dalej Op, odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2001. Decyzję tą, po rozpoznaniu odwołania K. D., Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. decyzją z dnia [...] r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L.: - decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999, na podstawie art. 208 §1 Op, gdyż zobowiązanie to uległo przedawnieniu, - decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000 i 2001. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę organ stwierdził, że zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000 i 2001 powstały w wyniku nieprawidłowego wywiązywania się K. D. z obowiązku podatkowego, a nie jak twierdzi, na skutek błędnej informacji udzielonej przez pracownika organu podatkowego. Jednocześnie wyjaśniono, że odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowych nie zagrozi egzystencji strony, gdyż źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości [...] netto miesięczne. Żona podatnika uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] netto, a z prowadzonej działalności gospodarczej w 2005 r. uzyskała przychód (PIT-28 za 2005 r.) w kwocie [...]. Ponadto z ustaleń organu wynika, że podatnik w 2005 r. poniósł wydatki mieszkaniowe w kwocie [...], w 2006 r. sprowadził z Niemiec samochód, a także jest właścicielem znacznego majątku nieruchomego. Córka podatnika prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a syn w 2005 r. uzyskiwał wynagrodzenie. Zdaniem organu podatkowego, z analizy zabranego materiału dowodowego nie wynika, że sytuacja finansowa podatnika jest trudna. Uwzględniając powyższe ustalenia organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000 - 2001. Organ stwierdził ponadto, że na dzień wydania decyzji zaległości podatkowe strony zostały uregulowane. W odwołaniu z dnia [...] r. K. D. wniósł o uchylenie decyzji i podtrzymał zarzuty podnoszone w odwołaniu z dnia [...] r. Strona wyjaśniła, że w zaskarżonej decyzji pominięto całkowicie fakt udzielenia przez organ błędnych informacji, które spowodowały nieprawidłowe rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2001 i powstanie zaległości podatkowych. W związku z tym wnosi o szczególne potraktowanie sprawy. Podatnik powołał się także na art. 417 Kodeksu cywilnego i inne, nie precyzując, o jakie przepisy chodzi, ani jakie znaczenie w sprawie ma powołany przepis. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał art. 67a §1 pkt 3 Op i stwierdził, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od tej zaległości ma charakter uznaniowy. Na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może umorzyć zaległość podatkową, odsetki za zwłokę i opłatę prolongacyjną. Dokonana przez organ ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, pod kątem zaistnienia przesłanek wymienionych ww. przepisie nie uprawniała do zastosowania tego rodzaju ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłankę - ważnego interesu podatnika - należy rozumieć, jako sytuację wyjątkową, która powstała niezależnie od woli i postępowania podatnika, np. w wyniku klęski żywiołowej, czy zdarzenia losowego powodującego znaczne obniżenie zdolności płatniczych podatnika i zagrażającego jego egzystencji. W rozpoznawanej sprawie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000 - 2001 powstały na skutek nieprawidłowego odliczenia od podatku przez K. D. w zeznaniach podatkowych o wspólnych dochodach małżonków, wydatków poniesionych na systematyczne gromadzenie oszczędności w kasie mieszkaniowej. Zobowiązania podatkowe strony za lata 2000 i 2001 zostały określone ostatecznymi decyzjami organu podatkowego. W uzasadnieniach tych decyzji wskazano, że twierdzenia podatników, o nieprawidłowym rozliczeniu w zakresie ulgi z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej, na skutek informacji udzielonej przez pracowników organu podatkowego, nie znalazły potwierdzenia. Również sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy, zdaniem organu odwoławczego, nie dawała podstaw do umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. D. wniósł o odrzucenie decyzji w całości i zarzucił nie zastosowanie przez organ podatkowy art. 415 Kodeksu cywilnego, który wyraźnie mówi, że wprowadzenie w błąd petenta ustną informacją udzieloną przez pracownika organu, w rozpoznawanej sprawie Urzędu Skarbowego, nie wywołuje konsekwencji w dalszym działaniu w odniesieniu do petenta. Wymaganie organu, przedstawienia pytania złożonego na piśmie jest, w ocenie skarżącego, sprzeczne z regulacją zawartą w art. 417 Kodeksu cywilnego. Zaskarżoną decyzję, strona skarżąca uważa za krzywdzącą i błędną. Za krzywdzące skarżący uznał nie uwzględnienie, że dotychczas był solidnym podatnikiem, a także stanowisko organu, że jest osobą zamożną i w związku z tym może zapłacić niesłusznie naliczone odsetki od zaległości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku niejasności przepisów podatkowych w latach 1999-2001 podatnik, zgodnie z art. 14 §4 Op, mógł zwrócić się do właściwego organu podatkowego o udzielenie pisemnej informacji w tym zakresie. Za nietrafne organ odwoławczy uznał powoływanie się przez skarżącego, w rozpoznawanej sprawie, na art. 417 Kodeksu cywilnego i wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowanie w trybie powołanego przepisu może toczyć się przed sądem powszechnym, a nie przed organem podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art.145 § 1 pkt 1 lit.a, lit.c i lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie upsa. Rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie należy stwierdzić, iż skarga nie jest zasadna. We wniosku z dnia [...] r. K. D. domagał się umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym za lata 1999 -2001 r. W skardze kwestionowane jest rozstrzygnięcie organów podatkowych dotyczące odsetek za zwłokę za lata 2000 - 2001 także w zakresie wskazanej przez organy podatkowe podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organy podatkowe obu instancji wniosek strony, dotyczący odsetek za zwlokę za ww. lata rozpoznały na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Op, który stanowi - "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną." Skarżący, zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu, wskazuje na art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) - dalej zwanej Kc i z tego przepisu wywodzi korzystne dla siebie skutki w zakresie umorzenia odsetek za zwłokę. Zaniżenie zobowiązań podatkowych w podatku za lata 2000 i 2001 powstało bowiem, jak twierdzi strona, na skutek uzyskania błędnej informacji od pracowników organu podatkowego. Wyjaśnić należy, że organy podatkowe prawidłowo powołały, jako podstawę rozpoznania skierowanego do nich wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, art. 67a §1 pkt 3 Op. Jest to bowiem jedyna regulacja, która umożliwia organowi podatkowemu rozpoznanie takiego wniosku. Regulacje zawarte w art. 417 Kc, na który powołuje się skarżący odnoszą się do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego. Kwestie z tym związane rozstrzygają sądy powszechne, a nie organy podatkowe w ramach postępowania o umorzenie zaległości podatkowych, czy odsetek za zwłokę od tych zaległości. Jako główny argument przemawiający za umorzeniem odsetek za zwłokę skarżący, powołał nieprawidłową informację udzieloną przez przeciwników organu podatkowego. Błędna informacja o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego, udzielona na piśmie przez organ podatkowy, w trybie art. 14 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w latach 1999 - 2001, mogła, w myśl art. 14 § 6 Ordynacji podatkowej, skutkować umorzeniem odsetek od zaległości podatkowej wynikającej z zastosowania się do tej interpretacji. Organy podatkowe ustaliły, że informacja, na którą powołuje się skarżący, nie została udzielona przez organ na piśmie w ww. trybie. Zasadnie zatem, w rozpoznawanej sprawie nie uwzględniono regulacji wynikającej z art. 14 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w latach 1999-2001. Oznacza to, iż analiza zarzutów skargi odbywać się powinna jedynie w ramach zakreślonych przepisem art. 67a § 1 pkt 3 Op. Organy podatkowe prawidłowo wskazywały, że instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy, a decyzja o umorzeniu odsetek jest decyzją uznaniową. Co oznacza, że organ podatkowy zobowiązany jest zebrać w sprawie materiał dowodowy i ocenić czy w rozpoznawanej sprawie występują okoliczności wskazane w art. 67a §1 pkt 3 Op, tj. ważny interes podatnika i interes społeczny. Należy podkreślić, iż nawet w wypadku zaistnienia przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć należnych kwot. Ważny interes podatnika jest pojęciem nieostrym, oceny dokonuje się na podstawie kryteriów zobiektywizowanych zgodnych z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, interes publiczny rozumieć należy natomiast jako nakaz respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Przepis art. 67 a §1 pkt 3 Op skutkuje ograniczeniem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa wtedy, gdy ważny interes podatnika lub interes publiczny nie wystąpiły, jak również wtedy, gdy wystąpiły. Sądy administracyjne nie są powołane do badania merytorycznej zasadności decyzji uznaniowych. Decyzja ta podlega ocenie, co do zgodności z przepisami proceduralnymi. W skardze strona nie wskazała na naruszenie przepisów procesowych, Sąd także nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że to informacja uzyskana od pracowników organu podatkowego, spowodowała powstanie zaległości podatkowych, a tym samym konieczność zapłaty odsetek za zwłokę. Organy podatkowe ustaliły sytuację finansową skarżącego i stwierdziły, że nie uprawnia ona do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki wynikające z art. 67a § 1 pkt 1 Op. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany ocenie według zasad wynikających z art. 191 Op. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.