I SA/Wr 1123/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant: Sylwia Wiązowska - Grehl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi H. i K. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutu przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych ze względu na uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz H. i K. N. kwotę 361 (słownie: trzysta sześćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] wniesionego przez H. N. oraz K. N. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutu przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych: [...] i [...] ze względu na uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutu Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku H. i K. N. celem wyegzekwowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 oraz odsetek od zaliczek na ten podatek za ten rok. W postępowaniu odwoławczym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...], która stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], została decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] uchylona w całości i określono zobowiązanie i odsetki w wysokości innej niż objętej w/w tytułami wykonawczymi. Wskutek tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wystawił trzy aktualizacyjne tytuły wykonawcze o numerach [...], [...], [...] ( czteropozycyjne, uprzednie jednopozycyjne) stosownie do § 9 ust. 1 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2001 r. nr 137 poz. 1541 ze zm.), który nakazuje wierzycielowi niezwłocznie zaktualizować tytuły wykonawcze w ten sposób, że należy wypełnić dwa egzemplarze strony pierwszej tytułu wykonawczego wykazując kwoty należności pieniężnej według stanu na dzień aktualizacji oznaczonych wyrazem "aktualizacja" i przekazać organowi prowadzącemu egzekucję Organ egzekucyjny doręczył odpisy tytułów wykonawczych zobowiązanym: - [...] odpis tytułu wykonawczego [...], - [...] odpisy tytułów wykonawczych [...] i [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, że H. i K. N. złożyli zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej tj. w piśmie z dnia [...] (złożono [...]), dla tytułów wykonawczych [...] i [...] - wskazali zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), oraz w piśmie z dnia [...] (złożonym [...]) dla tytułów wykonawczych [...], [...], [...] sprecyzowali zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku wskazując art. 33 pkt 1 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 34 § 1 cyt. ustawy organ egzekucyjny skierował zarzuty do wierzyciela, który wydał postanowienie: a) z dnia [...] nr [...] uznając zarzut strony w piśmie z dnia [...] za zasadny, b) z dnia [...] nr [...] stwierdził, że zarzut zawarty w piśmie z dnia [...] nie jest zasadny. W toku postępowania zażaleniowego na postanowienie wierzyciela wymienione w pkt b - z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w całości postanowienie wierzyciela z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji, ponieważ zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku został wniesiony po terminie. Organ egzekucyjny po zakończeniu postępowania przed wierzycielem wydał postanowienia w sprawie zarzutów: a) z dnia [...] nr [...] zawartego w piśmie z dnia [...], b) z dnia [...] nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia co do przedawnienia egzekwowanego obowiązku, ze względu na uchybienie terminu do wniesienia tego zarzutu. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że zarzut nie może zostać rozpatrzony, ponieważ został złożony po terminie tj. 7 dni (art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy), który upływał: - dla tytułu wykonawczego [...] w dniu [...], - dla tytułów wykonawczych [...], [...] w dniu [...]. Od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie pozostawienia zarzutu przedawnienia bez rozpatrzenia z powodu złożenia go po terminie, strona złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podała, że niezasadne jest stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż zarzuty zostały złożone po upływie terminu tj. [...], ponieważ pismo z [...] nie stanowi zarzutów, jak błędnie przyjmuje organ pierwszej instancji, ale dodatkowo uzasadnia zarzuty złożone [...] i rozpoznane przez organ pierwszej instancji. Dalej strona podniosła, że skoro w dniu [...] (w terminie do wniesienia zarzutów do tytułów wykonawczych z [...]) zgłosiła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, to obowiązkiem organu l instancji było sprawę sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpoznać, także pod kątem zarzutu przedawnienia. Nawet gdyby zarzut ten się nie pojawił, a organ l instancji doszedłby do wniosku, że przedawnienie zobowiązania nastąpiło, to jego obowiązkiem było sprawę rozpoznać i wydać odpowiednie orzeczenie. Organ egzekucyjny oraz wierzyciel a także inny organ rozpatrujący sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zawsze muszą badać czy egzekucja jest dopuszczalna w kontekście np. przedawnienia zobowiązania i do tego typu czynności nie jest potrzebny żaden wniosek zawarty w piśmie strony, gdyż intencją postępowania administracyjnego jest obowiązek działania także z urzędu, ponieważ tylko taki sposób może doprowadzić do wydania zgodnego z zasadami praworządności - orzeczenia administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w uzasadnieniu podał, że rozpatrując zażalenie nie stwierdził, aby organ egzekucyjny rozpoznając sprawę zarzutu przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...], zgłoszonego przez strony w piśmie z dnia [...] naruszył art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tylko bada sprawę dopuszczalności egzekucji pod względem formalnym. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej we W. odnosząc się do zarzutów strony stwierdził, że zasadnie organ egzekucyjny uznał, że : 1) zarzut przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...] został wniesiony przez stronę po terminie (pismo z dnia [...]), który upływał [...] oraz [...], 2) przed wszczęciem egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie ma podstaw do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zaś niedopuszczalność nie oznacza badania przedawnienia, 3) przesłanki do wniesienia zarzutów określone są w art. 33 ustawy egzekucyjnej, zatem nie jest wystarczające samo niezadowolenie dłużników, aby organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie wymienione w tym przepisie zarzuty, 4) przedmiotem rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego będą tylko te zarzuty, które wymienia art. 33 pkt od 1 do 10, jeśli wniósł je zobowiązany, 5) nie podlegają merytorycznemu rozstrzygnięciu zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniesione po terminie, 6) bezspornie strona wniosła dwa, w różnych datach, odrębne pisma z odmiennymi zarzutami, które w odrębnych postępowaniach zostały załatwione, W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzucając im naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji przez uznanie, że zgłoszone zarzuty zostały złożone po terminie. W uzasadnieniu strona skarżąca przytoczyła argumentację podniesioną w zażaleniu. Ponadto strona wystąpiła o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę należy uznać za zasadną. Organy podatkowe niesłusznie bowiem uznały, iż w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej zostały wniesione dwa odrębne zarzuty z uwagi na wskazanie w dwóch kolejnych pismach odrębnych przesłanek na podstawie, których możliwe jest składanie zarzutów stosownie do art. 33 cyt. ustawy. Analiza treści pisma złożonego w dniu [...] oraz [...] wskazuje, iż wolą podatnika było uzupełnienie pierwotnie przedstawionych zarzutów w znaczeniu rodzaju środka zaskarżenia, a nie podstawy ich wniesienia. Świadczy o tym sformułowanie tytułu pisma z [...] tj. "pismo podatników do zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej" oraz odniesienie się w treści do całości zobowiązania egzekwowanego w oparciu o wszystkie tytuły wykonawcze. Stąd brak było podstaw do pozostawienia ostatniego z pism uznanego błędnie za odrębne zarzuty bez rozpoznania z uwagi na uchybienie terminowi, skoro w istocie nie doszło w świetle powyższych rozważań do niezachowania ustawowego 7 – dniowego terminu z art. 27 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy. Zarzuty zostały bowiem wniesione skutecznie [...], a więc w terminie wobec doręczenia tytułów wykonawczych w dniu [...]. W zakresie natomiast tytułu wykonawczego [...] doręczonego w dniu [...] należy zauważyć, że organ egzekucyjny obowiązany jest w myśl art. 29 § 1cyt. ustawy ustalić czy egzekucja jest dopuszczalna w świetle np. przedawnienia zobowiązania podatkowego. W orzeczeniu NSA z dnia 6.12.2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2734/05 w tym zakresie stwierdzono, że "wniesiony na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 powołanej ustawy zarzut nieistnienia obowiązku, czy braku wymagalności obowiązku wymaga zbadania sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, że zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 nie potwierdzi tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania zarzutu z urzędu np. przedawnienia obowiązku". Z tychże względów postanowienia, jako wadliwe pod względem procedury należy uchylić orzeczenia obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.