I SA/Wr 1123/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2016 r., I SA/Wr 1123/16, o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A sp. z o. o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2016 r., I SA/Wr 1123/16 i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 10.000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych, a w pozostałym zakresie odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych. Wpis od skargi wynosi 100.000 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podała, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego od skargi z powodu braku płynności finansowej, zabezpieczenia kont bankowych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Rok 2015 spółka zakończyła odnotowując stratę w wysokości 87.878.24 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 105.000 zł i brak jest środków trwałych. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 2.888,69 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień spółka nadesłała m. in. wydruk z konta bankowego za sierpień i wrzesień. W historii rachunku bankowego odnotowane są transakcje związane z działalnością gospodarczą, wypłaty gotówki w kwotach 1.000-4.000 zł, przelew uznaniowy wysokości 30.000 zł tytułem wpłaty udziałowca, z rachunku T. W. (wspólnika i prezesa zarządu spółki). Z nadesłanego rachunku zysku i strat wynika, że na koniec lipca 2016 r. spółka uzyskała przychody netto ze sprzedaży – 99.378 zł, wykazała koszty działalności operacyjnej – 88,611,55 zł i zysk ze sprzedaży – 10.766,45, a zysk netto wyniósł – 10.616,17 zł. Z bilansu na koniec września za 2016 r. wynika, że spółka nie posiada aktywów trwałych, natomiast aktywa obrotowe wyniosły – 1.022.673,87 zł, w tym należności krótkoterminowe – 1.024.191,22 zł. W bilansie tym wykazała stratę – 3.222,46 zł, zobowiązania długoterminowe – 24.000 zł, zobowiązania krótkoterminowe – 1.530.487,10 zł, fundusz rezerwowy – 13.770 zł i ujemny fundusz własny – 515.110,86 zł. Z nadesłanego rachunku zysku i strat na koniec września 2016 r. wynika, że spółka uzyskała przychody netto ze sprzedaży – 132.928 zł, wykazała koszty działalności operacyjnej – 135.815,13 zł i stratę ze sprzedaży – 2.893,91 zł i stratę netto – 3.222,46 zł. W deklaracji podatku VAT za wrzesień 2016 r. spółka wykazała dostawę towarów i usług – 15.500 zł i nabycie towarów – 32.577 zł, a w deklaracji za sierpień 2016 r. wykazała dostawę towarów i usług – 18.050 i nabycie towarów – 7.087 zł. Nadesłała także dwa tytuły wykonawcze oraz 5 zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, z których wynika, że dochodzone należności wynoszą ogółem – 1.704.257,95 zł. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. referendarz sądowy odmówił spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie referendarza sądowego, skarżąca spółka była w stanie zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W sprzeciwie od postanowienie referendarza sądowego spółka wskazała, że nie dysponuje żadnymi środkami. Strona podkreśliła, że w sprawie o sygn. I SA/Wr 609/16 została zwolniono częściowo od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy, stwierdził, że wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie w części. Należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że jej ogólna sytuacja finansowa nie jest dobra. Może o tym świadczyć m.in. ujemny kapitał własny, czy wyższe wartości zobowiązań krótkoterminowych od należności krótkoterminowych. W opinii Sądu, spółka jest jednak w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi, przynajmniej w części. Mimo bowiem trudnej sytuacji finansowej spółka dokonuje dostaw i świadczy usługi, co potwierdzają deklaracje VAT (wrzesień – ok. 30.000 zł, sierpień – 7.087 zł). Poza tym, jak wynika z danych rachunku bankowego, spółka ma możliwość pozyskania środków z dopłat udziałowców. Skoro bowiem jeden ze wspólników był w stanie dokonać wpłaty kwoty 30.000 zł na rachunek spółki, to można stąd wywieść, że istnieje również taka możliwość na potrzeby poniesienia kosztów sądowych przynajmniej w części. Jeśli zaś chodzi o pozostałe koszty sądowe, to zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona jest zobligowana do uiszczenia – poza wpisem od skargi – opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli skarga zostanie oddalona) oraz wpisu od skargi kasacyjnej, którego kwota stanowi równowartość połowy wpisu od skargi (jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Na obecnym etapie postępowania jednak wpis od skargi kasacyjnej jest kosztem przyszłym i niepewnym, strona zaś może wnosić o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania sądowego, zgodnie z brzmieniem art. 243 § 1 p.p.s.a. W efekcie wniosek spółki należało uznać za zasadny w części, co zobowiązywało Sąd do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2016 r., na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.