I SA/Wr 1132/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Sądu z dnia 1 października 2007 r. odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 11 kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące: VII-XII 2004r., I-II 2005r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Syndyk Masy Upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości w W., wnosząc skargę kasacyjną na postanowienie odrzucające skargę, wniósł jednocześnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając złożony wniosek tym, że nie prowadzi komercyjnej działalności gospodarczej oraz nie uzyskuje środków, które pozwoliłyby mu na zapłatę opłaty sądowej. Wskazał, że w sposób drastyczny został zmuszony do zwolnienia załogi fabryki oraz znaczącej redukcji zakresu prowadzenia działalności gospodarczej a także jest zobligowany do zapłaty w pierwszej kolejności należności publicznoprawnych, wynikających m.in. z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również posiada zobowiązania wobec dostawców prywatnoprawnych, w tym w szczególności wobec Przedsiębiorstwa B. SA w W. oraz spółki C. Sp. z o.o. Strona skarżąca podała, iż wysokość kapitału Spółki w upadłości wynosi 9.073.830zł, wartość środków trwałych - 10.295.249,41zł, natomiast strata za ostatni rok obrotowy według bilansu - (-) 5.498.960,20zł. Ponadto podała, iż według stanu trzech rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku strona miała do dyspozycji kwoty: - 4.306,96zł, - 182,47zł i - 6.516,29zł. Natomiast z dokumentów przedłożonych na wezwanie Sądu wynika, że w 2005 r. przychód Spółki wynosił - 12.750.272,67zł, a strata po odliczeniu kosztów uzyskania pochodów - (-) 5.631.067,83zł, w 2006 r. natomiast przychód wyniósł - 4.226.873,31zł, a strata - (-)4.951.990,97zł. Strona przedłożyła również liczne wyciągi z rachunków bankowych w celu potwierdzenia stanu kont i dokonywanych operacji. Postanowieniem z dnia 1 października 2007r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi kasacyjnej, która wynosi połowę wpisu od skargi ustalonego w wysokości 500 zł nie stanowi, w świetle sytuacji finansowej strony skarżącej, przeszkody w dochodzeniu praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 15 października 2007r. wniósł do Sądu sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż za przyznaniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia od należnego od skargi kasacyjnej wpisu przemawia sytuacja finansowa skarżącego, który nie prowadzi działalności komercyjnej, a wszelkie działania podejmowane w toku postępowania upadłościowego mają na celu zaspokojenie wierzycieli upadłego. Ponadto na skarżącym ciążą również zobowiązania publicznoprawne, do których zapłaty jest zobowiązany w pierwszej kolejności. Z przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów wynika, że działalność skarżącego przynosi straty, w ostatnim roku obrotowym strata według bilansu wynosiła (-) 5.948.960,20zł ( dowód w aktach sprawy), co wskazuje, iż działalność strony skarżącej nie przynosi zysku, a kwoty po stronie wydatków i kwoty po stronie przychodów przynoszą wynik ujemny. Ponadto skarżący wskazał na fakt, iż stan trzech rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wskazywał, że strona skarżąca miała do dyspozycji następujące kwoty: 4.306,96zł, 182,47zł, 6.516,29zł, co jej zdaniem, nie potwierdza tego, iż posiadała dostateczne środki na uiszczenie opłaty sądowej. Zdaniem strony skarżącej rozpatrując okoliczność, czy strona posiadała dostateczne środki materialne należy brać pod uwagę całokształt możliwości finansowych strony skarżącej. Jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów w postaci wyciągów z rachunków bankowych, a zwłaszcza z rachunku zysków i strat wynika, iż w ostatecznym rozliczeniu stan konta strony skarżącej jest minusowy, a wszelkie środki uzyskiwane w toku postępowania upadłościowego przeznaczane są w pierwszej kolejności na spłatę zobowiązań publicznoprawnych, wypłatę wynagrodzeń pozostałych w zatrudnieniu pracowników a także koszty postępowania upadłościowego. Konkludując zdaniem strony skarżącej posiadane środki na dzień złożenia skargi kasacyjnej uniemożliwiają uiszczenie opłaty sądowej od skargi, stąd też w pełni uzasadniony jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego Sąd mając na uwadze zebrany materiał ponownie rozpoznał wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, patentowego. W przypadku osoby prawnej, a także innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt. 1 i 2 ppsa). Podsumowując, w świetle art. 246 § 2 ppsa rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w zakresie kosztów sądowych niezbędnych do rozpoznania sprawy na danym etapie postępowania, powinno uwzględniać przede wszystkim bieżącą sytuację finansową strony skarżącej. Podkreślenia wymaga także, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi, a zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia – w sytuacji gdy są one dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. W świetle materiału aktowego niniejszej sprawy wskazać należy, iż kwota wpisu od skargi kasacyjnej, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r.) wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. W niniejszej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wynosi 250 zł. W ocenie Sądu uiszczenia tej opłaty nie sposób uznać za ciężar, któremu w okolicznościach sprawy, a w szczególności wobec przyznanego we wniosku wpływu do masy upadłości kwot pieniężnych, nie byłaby strona skarżąca sprostać. Nie można zatem zgodzić się z poglądem wyrażanym przez stronę skarżącą, iż wpis od skargi kasacyjnej stanowi kwotę, której opłacenie jest przeszkodą dla strony w dochodzeniu jej praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto z akt sprawy wynika, że strona skarżąca była w stanie uiścić częściowo wpis od skargi w kwocie 200 zł, co miało miejsce w czasie nie tak odległym, to jest 15 maja 2007r. i zdaniem Sądu, sytuacja strony od tej daty nie uległa tak drastycznemu pogorszeniu o czym świadczą przedstawione wyciągi z rachunku bankowego. Konkludując w ocenie Sądu nadesłane przez stronę skarżącą dokumenty poświadczają, iż uzyskuje ona stały bieżący dochód z tytułu świadczonych usług (o czym świadczą regularne wpływy na rachunek bankowy), posiada środki trwałe oraz szereg wierzytelności krótkoterminowych, a koszty przewidywane w sprawie, w tym wpis sądowy, są relatywnie niskie w stosunku do wielkości osiąganego przez stronę przychodu i posiadanego majątku, zatem uznać należy, że strona skarżąca nie udowodniła spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy i wobec tego, na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.