I SA/Wr 1136/06

PostanowienieWSA we Wrocławiu2007-12-04

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego, sformułowany w sposób nietypowy na urzędowym formularzu, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd nie może przyznać prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu, gdyż jest to postępowanie wnioskowe. Wnioskodawca winien zaznaczyć zakres wniosku poprzez wykreślenie niepotrzebnych pozycji na urzędowym formularzu. Modyfikacja treści formularza i podanie "ustanowienie pełnomocnika procesowego" jako zakresu żądania uniemożliwia sądowi konkretyzację tego żądania i tym samym jego uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego. Uzasadnił wniosek swoim statusem bezrobotnego, brakiem prawa do zasiłku, utrzymaniem przez żonę oraz koniecznością spłaty kredytu. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dodatkowych dokumentów, jednak nie podjął wezwania. Sąd rozpoznał wniosek na podstawie akt sprawy, przyznając prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmawiając ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy: Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia --- nr --- w przedmiocie oddalenia jako bezzasadnych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie – jak wskazał na urzędowym formularzu wniosku – pełnomocnika procesowego uzasadniając, że jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, co udokumentował stosownym zaświadczeniem i pozostaje na utrzymaniu żony. Wskazał, że ma do spłacenia duży kredyt bankowy. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych, których spieniężenie pozwoliłoby na opłacenie z usług profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. W prowadzonym gospodarstwie domowym dochody osiąga tylko żona, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w wysokości 900 zł netto miesięcznie. Z uwagi na dokonanie zmiany komputerowo na urzędowym formularzu wniosku poprzez sformułowanie zakresu wniosku "ustanowienie pełnomocnika procesowego", skarżący został wezwany do ponownego przedłożenia formularza wypełnionego czytelnie, dokonując wpisów bez skreśleń i poprawek. Jednocześnie został również wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Powyższe wezwanie, dwukrotnie awizowane, nie zostało podjęte w terminie. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie podjęte w terminie wezwanie zostało uznane jako skutecznie doręczone na podstawie art. 73 p.p.s.a. (doręczenie fikcyjne). W związku z tym Sąd zobligowany był rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie akt sprawy. W niniejszej sprawie natomiast wniosek taki był już rozpoznany, w wyniku czego stronie przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Do rozpoznanego wniosku zostały dołączone dokumenty, z których wynikało, że skarżący wraz z żoną, rozliczający się oddzielnie, w 2004 r. uzyskali z prowadzonej działalności gospodarczej łączny przychód w wysokości 63.096,77 zł, ponieśli koszty uzyskania przychodów w kwocie 56.758,38 zł i osiągnęli dochód – 6338,39 zł, natomiast w 2005 r. osiągnęli przychód – 114.221,11 zł, ponieśli koszty uzyskania przychodu – 98.185,35 zł i uzyskali dochód w kwocie 16.035,76 zł. Od stycznia do miesięcy czerwca, lipca i sierpnia 2006 r. żona skarżącego osiągnęła z działalności gospodarczej przychód kolejno: 10.250,75 zł, 11.939,32 zł i 12.897,50 zł, z czego dochód wynosił 809,21 zł, 1213,32 zł i 1125,58 zł. Wnioskodawca podał, że miesięcznie ponosi wydatki w kwocie około 1230 zł, w tym 1.000 zł stanowi rata kredytowa. Zwrócił uwagę, że środki na spłatę kredytu pozyskuje ze sprzedaży wyposażenia domowego. Oświadczył, że posiada samochód marki Opel, którego właścicielem jest bank z racji udzielonego kredytu na jego zakup. Podał, iż nie korzysta z pomocy społecznej ani innej formy wsparcia państwowego. Wskazania wymaga, że w rozpoznanym już wniosku skarżący przedstawił taki sam stan faktyczny, dlatego też Sąd uznał, że jego sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna od daty postanowienia, którym prawo pomocy zostało przyznane, nie uległa zmianie. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, wnioskodawca wykazał, że nie dysponuje środkami na opłacenie kosztów sądowych. Nie posiada bowiem żadnego stałego źródła dochodów natomiast jego żona uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej kwotę 900 zł, która nie starcza na opłacenie stałych miesięcznych wydatków. Co do części wniosku o ustanowienie pełnomocnika procesowego, to należy zwrócić uwagę, że postępowanie z zakresu prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, że Sąd nie może przyznać prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie z urzędu. Urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zawiera rubrykę, w której wnioskodawca winien zaznaczyć zakres wniosku poprzez wykreślenie niepotrzebnych pozycji. W ten sposób należało wskazać pełnomocnika, to jest adwokata, radcę prawnego lub (w sprawach z zakresu prawa podatkowego) doradcę podatkowego. Skarżący natomiast zmodyfikował treść formularza i podał jako zakres żądania "ustanowienie pełnomocnika procesowego". Mając na względzie powyższe uwagi, Sąd nie mógł wobec tego dokonać konkretyzacji tego żądania. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło