I SA/Wr 114/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiągnął dochodów wskazanych przez organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach. Jedynym dochodem jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, z którego opłaca alimenty na dziecko w kwocie 300 zł. Pozostałe środki wystarczają jedynie na wyżywienie i bieżące opłaty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wszystkie rubryki zostały zakreślone. Do wniosku załączono zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia z zatrudnienia na pełny etat, w kwocie 1.680 zł brutto oraz potwierdzenia przelewów tytułem alimentów, z rachunku bankowego S. P. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca oświadczył, że jego wynagrodzenie netto wynosi 1.234,53 zł. Nie posiada rachunków bankowych, ma kartę kredytową z przyznanym limitem 2.700 zł – karta jest spłacana w miarę możliwości, niemniej limit nadal jest wykorzystany w pełni. Miesięczne wydatki skarżącego obejmują alimenty (300 zł), spłatę karty kredytowej (300 zł), pozostała część wynagrodzenia przeznaczana jest na opłaty, żywność, środki higieny, odzież, itp. Wnioskodawca nie posiada żadnych środków transportu, nieruchomość pod jego adresem zamieszkania to mieszkanie, które wnioskodawca wynajmuje i jest tam zameldowany na pobyt czasowy. Z nadesłanych dokumentów wynika, że za 2013 r. wnioskodawca uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 14.400 zł. Karta kredytowa spłacana jest przez S. P. w kwotach po 200-300 zł. Kartą kredytową dokonywane były zakupy m.in. w H., w N. (na łączną kwotę ponad 200 euro) oraz w C.. Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. Jako takich (wiarygodnych i logicznych) nie można ocenić danych, które udostępnił skarżący. Wynika z nich, że jego dochód to niewiele ponad 1.200 zł, z czego 500-600 zł przeznaczone jest na alimenty i spłatę karty kredytowej. Pozostała kwota – to jest 600-700 zł pozostaje na życie. W ramach tych środków – zgodnie z tym, co oświadczył skarżący – opłacany jest czynsz najmu za mieszkanie, opłaty, wyżywienie, środki higieny. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. Niemniej już powyższe obliczenia wskazują, iż informacja o wynagrodzeniu (minimalnym, które jest wyłączone spod egzekucji) dotyczy tylko kwoty udokumentowanej, a nie rzeczywistych dochodów wnioskodawcy. Poza tym przypuszczenie o wyższych dochodach od tych, które zostały udokumentowane świadczą operacje odnotowane na wydruku historii karty kredytowej – w jedynym dniu wnioskodawca poniósł wydatki w łącznej wysokości około 900 zł (ponad 200 euro), co stanowiłoby ¾ jego miesięcznego dochodu. Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, dane, które wnioskodawca przedstawił, są wybiórcze, ograniczające się wyłącznie do tych, które miałyby świadczyć o złej kondycji finansowej, z pominięciem tych, które wskazywałyby na możliwość pozyskania środków na opłacenie kosztów postępowania. Tym samym nie dają podstaw do dokonania oceny jego obiektywnego, rzeczywistego stanu finansowego. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.