I SA/Wr 1142/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-01-05
Skład orzekający: Asesor WSA – Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik strony, której mocodawca zmarł przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, jest uprawniony do skutecznego wniesienia tej skargi w celu zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku śmierci strony. Pełnomocnik procesowy strony, której mocodawca zmarł, jest legitymowany do podjęcia niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania, nawet jeśli pełnomocnictwo formalnie wygasło ze śmiercią mocodawcy. Działanie pełnomocnika do czasu prawomocnego postanowienia o zawieszeniu postępowania jest skuteczne dla spadkobierców lub następców prawnych zmarłego.Stan faktyczny
Pełnomocnik strony skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. dotyczącej podatku VAT. Pełnomocnik poinformował sąd, że jego mocodawca zmarł przed upływem terminu do wniesienia skargi. Organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że pełnomocnictwo wygasło wraz ze śmiercią mocodawcy. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA – Dagmara Dominik po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A W. Z. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2002 r. postanawia: zawiesić postępowanie z urzędu.
W skardze złożonej w dniu 19 września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że w dniu 11 września 2008 r. tj. przed upływem terminu do wniesienia skargi, skarżący W. Z. zmarł, na dowód czego przedstawiono kopię odpisu aktu zgonu. W związku z powyższym wskazał na wystąpienie przesłanki przewidzianej w art. 124 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie, wskazując, że przedmiotowa skarga została złożona do organu odwoławczego w dniu 19 września 2008 r. i podpisana przez pełnomocnika. Natomiast w dniu 11 września 2008 r. zmarł W. Z., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. Zgodnie z brzmieniem art. 101 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), wobec braku zastrzeżeń w ustanowionym pełnomocnictwie umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika. Zdaniem organu odwoławczego pełnomocnictwo wygasło w dniu 11 września 2008 r. i pełnomocnik nie był umocowany do skutecznego działania w przedmiotowym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Dokonując rozpoznania przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.s.a.). Zgodnie z powołanym przepisem Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik J. O. złożył w dniu 19 września 2008 r. w imieniu strony skarżącej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2002 r. Jednocześnie wskazał na okoliczność, że strona skarżąca zmarła w dniu 11 września 2008 r.
Stosownie do art. 43 p.s.a. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Zatem formalnie momentem wygaśnięcia pełnomocnictwa w takiej sytuacji jest śmierć lub ustanie strony, równoznaczne z utratą zdolności sądowej. Jednakże pełnomocnik ma działać do uprawomocnienia się wydanego przez sąd postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Do czasu zawieszenia postępowania pełnomocnik procesowy faktycznie działa ze skutkami dla spadkobierców lub następców prawnych mocodawcy. Pełnomocnik jest zatem legitymowany do podejmowania niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania (por. postanowienie SN z dnia 6 sierpnia 1975 r. sygn. akt I CZP 114/75 z glosą S. Dalki –OSPiKA 1977, nr 7-8, poz. 131).
Należy zatem uznać, że pełnomocnik był legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Śmierć mocodawcy stanowi okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie 124 § 1 pkt 1 p.s.a., postanowił jak w sentencji
Dodatkowo wypada zauważyć, że zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.s.a. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło