I SA/Wr 1145/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-09-07
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykazała znaczące przychody i dochody w poprzednim roku podatkowym, a w bieżącym roku osiągnęła dochód, mimo istniejących blokad na rachunku bankowym i nieuregulowanych wierzytelności, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, mimo istniejących trudności finansowych, nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prowadzi działalność gospodarczą generującą znaczące przychody i dochody, a fakt posiadania blokad na rachunku walutowym i nieściągniętych wierzytelności nie wyklucza możliwości pokrycia kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że jego wynagrodzenie mogłoby przekroczyć możliwości płatnicze skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że prowadzi działalność gospodarczą, która w poprzednim roku przyniosła znaczący dochód, a w bieżącym roku, mimo początkowych strat, odnotowała dochód. Wskazała na blokady na rachunku bankowym i nieuregulowane wierzytelności. Sąd, analizując sytuację finansową skarżącej, odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odroczenia terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż ze względu na sytuację materialną i zdrowotną w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie. Wskazała, że jest zadłużona wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Jej stan zdrowia pogorszyły koszty leczenia własnego, męża i syna. Posiada wierzytelności na kwotę około 60.000 zł u swoich klientów, którzy do tej pory nie zapłacili za wykonane prace i kostkę granitową, którą produkuje. Wskazała też na kryzys w okresie zimowym i sprzedaż samochodu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem (ur. w 1998 r.), ½ domu została darowana córce ze względu na chorobę męża, natomiast gospodarstwo rolne, ziemia, i cały sprzęt maszynowy zostały sprzedane w latach 2003-2004 na ratowanie życia chorej na [...] córki. Ani skarżąca, ani osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dysponują jedynie starym, bezużytecznym sprzętem. Jako jedyny dochód rodziny wymieniona została renta męża skarżącej w wysokości 503 zł, która – zgodnie z przedłożoną decyzją o wysokości renty – jest kwotą netto, wypłacaną uprawnionemu. Dodatkowo strona wskazała, że miała rentę do 2004 r., której została pozbawiona. Obecnie choruje, a jej stan zdrowia się pogarsza. Ponadto ponosi straty z prowadzonej działalności gospodarczej.
Do wniosku załączono kopię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na formularzu stosowanym w procedurze cywilnej, karty zabiegowej z centrum rehabilitacji, zwolnień lekarskich oraz postanowienia tutejszego Sądu z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1295/08, którym przyznane zostało skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do akt sprawy włączone zostały kopie dokumentów przedłożonych przez skarżącą celem uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1096/09, mianowicie deklaracji PIT-5L za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2009 r., salda miesięcznego za czerwiec 2009 r., zeznania podatkowego za 2008 r. oraz listy blokad na rachunku bankowym walutowym (EUR) z tytułu prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że w 2008 r. skarżąca uzyskała z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 656.410,66 zł i dochód – 112.605,00 zł, a jej mąż z tytułu renty dochód w kwocie 9.144,94 zł. W 2009 r. skarżąca z prowadzonej działalności do kwietnia ponosiła straty. Zgodnie z saldem za czerwiec 2009 r., od początku tego roku osiągnęła przychód w wysokości 173.057,45 zł i dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu) – 24.163,28 zł. Z przedłożonej listy blokad wynika, że blokady środków z tytułu zajęć egzekucyjnych dokonano w 2007 i 2009 r. łączna kwota blokad w 2009 r. wyniosła 22.688 zł.
Dodatkowo wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródeł ich finansowania oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2009 r. Na wezwanie strona wniosła o przedłużenie terminu wykonania tego obowiązku ze względu na chorobę, obligując się jednocześnie do przedłożenia żądanych dokumentów i oświadczeń do dnia 25 sierpnia 2009 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia na wezwanie nie udzielono odpowiedzi.
W celu rozpoznania wniosku zostały też wzięte pod uwagę kopie dokumentów złożone do akt sprawy jako załączniki do skargi, to jest protokołu z dnia 16 czerwca 2008 r. zajęcia ruchomości, nakazu zapłaty z dnia 23 kwietnia 2009 r. na rzecz skarżącej kwoty 4.880 zł, faktury z dnia [...] potwierdzającej wpłatę w kwocie 1.286,03 zł na wózek widłowy zakupiony przez jej firmę, informację komornika sądowego z dnia 17 kwietnia 2009 r. o zajęciu wierzytelności oraz postanowienie komornika z dnia 15 maja 2009 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność egzekucji w stosunku do T. K.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżąca jednak nie wykazała, ze nie może ponieść jakichkolwiek kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która – jak wynika z deklaracji PIT-5L jest dochodowa. W ciągu ostatniego półrocza przychód z niej wyniósł ponad 170.000 zł i mimo, że w pierwszych miesiącach 2009 r. strona poniosła stratę, to jednak w czerwcu odnotowała dochód na kwotę ponad 24.000 zł. Niemniej wzięto pod uwagę, że wskazany wyżej przychód obejmuje także wierzytelności należne, lecz faktycznie nieotrzymane, których skarżąca obecnie dochodzi przed sądami.
Wskazać z drugiej strony trzeba, że strona nie przedłożyła zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez jej rodzinę i źródła ich finansowania oraz wyciągów z rachunków bankowych. Nie są zatem znane rzeczywiste wpływy na rachunek wnioskodawczyni oraz sposób ich wydatkowania.
Co do listy blokad na rachunku, to zauważyć trzeba, że są to blokady dokonywane z tytułu egzekucji na rachunku walutowym, prowadzonym w euro. Wydaje się mało prawdopodobne, aby był to jedyny rachunek posiadany przez skarżącą, a w każdym razie, że wszystkie wpływy z działalności gospodarczej, prowadzonej na terenie Polski, były na nim lokowane. Poza tym pamiętać trzeba, że strona uzyskała bardzo duży przychód i dochód w poprzednim, 2008 roku. Brak w tym zakresie informacji, czy środki pieniężne zostały przeznaczone na pokrycie różnego rodzaju zadłużeń, czy też zostały z nich poczynione oszczędności we własnym zakresie, to jest poza lokowaniem na rachunkach bankowych.
W rezultacie powyższych ustaleń, nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistych miesięcznych dochodów rodziny skarżącej oraz zdolności poczynienia z tych dochodów ewentualnych oszczędności po pokryciu niezbędnych na utrzymanie rodziny wydatków. Zaś przy uwzględnieniu znanych okoliczności, to jest wysokości przychodów, blokad środków pieniężnych dokonanych w wyniku egzekucji oraz wysokość nieściągniętych jeszcze wierzytelności, należy stwierdzić, że strona jest w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, w której wpis został wyznaczony na kwotę 500 zł.
Dodania też wymaga, że fakt zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1295/08 nie stanowi jednak argumentu przemawiającego za zwolnieniem w tym zakresie również w niniejszej sprawie. Skoro bowiem została już odciążona od ponoszenia wskazanych wydatków, to tym bardziej ma swobodę poczynienia rezerw na poczet kosztów w niniejszej sprawie.
O ile jednak skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, o tyle opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, którego wysokość może stanowić wielokrotność wpisu od skargi wyznaczonego w niniejszej sprawie, przekracza jej możliwości płatnicze.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło