I SA/Wr 115/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-01-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli jej dochody są niewielkie, ale posiada środki na koncie bankowym, których pochodzenia nie wyjaśniła?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał tej okoliczności, ponieważ mimo niewielkich udokumentowanych dochodów, jego konto bankowe było regularnie zasilane znacznymi kwotami, których pochodzenia nie wyjaśnił, co sugeruje możliwość pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na ciężką chorobę i niskie dochody z renty i czynszu najmu. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały potwierdzić jego trudną sytuację finansową, sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Wskazano na regularne zasilanie konta bankowego skarżącego znacznymi kwotami, których pochodzenia nie wyjaśnił, oraz na jego zdolność do ponoszenia wydatków na koszenie łąk i spłatę karty kredytowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. podatku rolnego i podatku od nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wraz ze skargą kasacyjną, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest ciężko chory. Po rozległym zawale serca w 2008 r. przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim, a od czerwca 2010 r. jest na rencie. Nie ma majątku przynoszącego dochód. Na utrzymaniu ma żonę i małoletniego syna (ur. w 2004 r.), posiada mieszkanie (78 m2) i nieruchomość rolną (46 ha). Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Również żona i syn ma posiadają majątku. Jedynym dochodem rodziny wnioskodawcy, zgodnie z jego oświadczeniem, stanowi renta z KRUS i czynsz najmu w łącznej wysokości 980 zł. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że po przebytym zawale wydolność jego serca wynosi 45%. Od kilkunastu lat choruje na zwyrodnienie kręgosłupa. Choroby te uniemożliwiają podjęcie jakiejkolwiek pracy. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), nadesłano decyzję KRUS z 1 maja 2011 r. o wysokości renty, wydruki z rachunku bankowego, zawiadomienie z 28 kwietnia 2011 r. o zajęciu egzekucyjnym świadczenia rentowego, tytuły wykonawcze z 2009 r. oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzeń, które uzyskała żona od czerwca do grudnia 2010 r. Wynika z tych dokumentów, że kwota renty do wypłaty wynosi 413,84 zł, zajęcie egzekucyjne dotyczy należności w łącznej wysokości 30.154,90 zł. Na wydrukach rachunku bankowego odnotowane są operacje wpłat własnych i zasileń konta w kwotach: we wrześniu 2011 r. – 7.660 zł, w październiku – 9.500 zł i w listopadzie – 5.600 zł. Poza tym wynikają z nich wypłaty własne, spłaty karty kredytowej, przelew z rachunku "za koszenie" i wpłaty z firmy reklamowej. Żona wnioskodawcy obecnie nie pracuje. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotem wynajmu, który wskazał jako jedno ze źródeł dochodów, jest teren na którym stoi słup reklamowy. Czysz najmu wynosi 650 zł miesięcznie. Potwierdzają to dane rachunku bankowego. Miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą łącznie 1.680 zł. Źródłem ich finansowania w zakresie przekraczającym dochód rodziny, zgodnie z oświadczeniem, jest pomoc rodziny i znajomych. Posiadana nieruchomość rolna stanowi łąki i nie przynosi żadnych dochodów, gdyż stan zdrowia nie pozwala pracować w gospodarstwie. Z kolei zlecenie koszenia, zbierania i nawożenia pochłania cały dochód z tego gospodarstwa. Jak wynika z wydruków rachunku bankowego, wnioskodawca wydatkuje na koszenie 1.500 zł miesięcznie. Jako znane z urzędu wskazać należy, że na skarżącym ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej jednocześnie w trzech sprawach I SA/Wr 113-115/11. Stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący powyższego nie wykazał. Mimo nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, których zadaniem miało być usunięcie wątpliwości co do jego możliwości płatniczych, przedstawione informacje tych wątpliwości nie usunęły, a wręcz utwierdziły w przekonaniu, że wnioskodawca jest w stanie bez trudu ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu konieczności ich opłacenia jednocześnie w trzech sprawach. Zwrócić należy uwagę, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe, których poniesienie jest niezbędne do dochodzenia swoich praw przed Sądem, jest wpis od skargi kasacyjnej, który stanowi równowartość połowy wpisu od skargi, wyznaczonego w niniejszej sprawie oraz w pozostałych dwóch, w wysokości 200 zł. Ta wartość stanowi też punkt odniesienia dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Dochody, które zostały przez skarżącego udokumentowane, to jest renta i czynsz najmu, rzeczywiście mogą być ledwie wystarczające na utrzymanie 3-osobowej rodziny, a tym samym nie dają szans na poczynienie dodatkowych oszczędności. Jednakże z wydruków bankowych wynika, że konto skarżącego jest miesięcznie zasilane na sumy 5.000-9.000 zł. Źródła ich pochodzenia skarżący natomiast nie wyjaśnił. Nie można też uznać, że są to kwoty pochodzące od rodziny, czy znajomych, którzy pokrywają niezbędne wydatki rodziny. Poza tym, są one zbyt wysokie, aby uznać je tylko jako pomoc. Skarżący ma możliwość ponoszenia miesięcznie wydatków na koszenie łąk w wysokości 1.500 zł, spłacania karty kredytowej w kwotach 800-900 zł, opłacania telewizji kablowej po 78 zł. Faktycznie, na wnioskodawcy ciążą zobowiązania na kwotę ponad 30.000 zł, jednak są one już egzekwowane z renty, a nie z rachunku bankowego, na który są dokonywane wskazane wyżej wpłaty. Tym samym okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżącego, który – w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek Referendarza sądowego – był w stanie poczynić rezerwy na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, o czym świadczą przedstawione wyżej uwagi. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło