I SA/Wr 115/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-04

Skład orzekający: Aleksandra Sędkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przesunięcie terminu uiszczenia wpisu sądowego, motywowany koniecznością uiszczenia wysokich kwot na rzecz komornika, może być traktowany jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek skarżącej o przesunięcie terminu uiszczenia wpisu sądowego, motywowany koniecznością uiszczenia wysokich kwot na rzecz komornika, należy ocenić jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA. Jednakże, przedstawiona przez skarżącą zmiana okoliczności nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym, ze względu na wysokie dochody rodziny i możliwość zaoszczędzenia wymaganej kwoty wpisu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę, do której organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, wzywając do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca wniosła o przesunięcie terminu uiszczenia wpisu, powołując się na konieczność uiszczenia wysokiej kwoty na rzecz komornika. Sąd rozpoznał ten wniosek jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ale uznał, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 12 lipca 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o zmianę postanowienia z dnia 12 lipca 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 7 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 12 lipca 2017 r. W sprawie, postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. odmówiono stronie przyznania prawa pomocy i zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I wezwano stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono stronie w dniu 9 września 2017 r. Z akt sprawy wynika, że skarga w zakreślonym terminie nie została opłacona. Skarżąca pismem nadanym 11 września 2017 r. wniosła o "przesunięcie wpisu sądowego do dnia 10 listopada 2017 r." motywując wniosek okolicznością, iż na wezwanie komornika w czerwcu, lipcu i sierpniu 2017 r. była zmuszona uiścić łącznie blisko 8.000 zł. Skarżąca jest stroną w 3 sprawach zawisłych z jej skargi przed tut. Sądem (I SA/Wr 115-117/17), w których suma wpisów wynosi 700 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2017 r., Dz. U. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W ocenie Sądu, pismo skarżącej nadane 11 września 2017 r. należy ocenić jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 12 lipca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Ustawodawca nie przewidział możliwości odroczenia terminu uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca, występując bez fachowego pełnomocnika, powołała się jednak we wniosku na zmianę okoliczności sprawy, w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Z tego powodu Sąd uznał, iż wniosek strony należy rozpoznać na podstawie tego przepisu. W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą zmiana okoliczności nie uzasadnia przyznania skarżącej prawa pomocy ani we wnioskowanym pierwotnie zakresie całkowitym (przyznania adwokata oraz zwolnienia z kosztów procesu), ani też w zakresie częściowym. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż rodzina skarżącej dysponuje miesięcznie dochodem nie mniejszym niż 7552,45 zł (2000 zł – płaca "na rękę" skarżącej zaświadczenie o dochodach k. 54 + 5052,45 zł płaca męża skarżącej "na rękę" zaświadczenie k. 75 + 500 zł – program 500 + przelew k. 77verte = 7552,45 zł). Z wydatków czynionych przez rodzinę wynika, iż rodzina skarżącej, pomimo znacznego zadłużenia względem Skarbu Państwa oraz innych podmiotów, nie znajduje się w sytuacji, która zmuszałaby ją do restrykcyjnej dyscypliny finansowej i skrupulatnego rozważania konieczności wydatków. Przykładowo można tu wskazać na fakt utrzymywania dwóch samochodów, co wynika z pism skarżącej lub zakupu silnika do bramy za kwotę 1.500 zł, co wynika z wyciągu z rachunku k. 77 akt sądowych, dokonanego już po wniesieniu skargi. Przypomnieć należy, iż prawo pomocy powinno być przyznawane jedynie osobom, które nawet po poczynieniu znacznych oszczędności, nie mogłyby sfinansować nawet w części kosztów procesu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Nie jest rzeczą Skarbu Państw zapewnianie stronom postępowania sądowego poziomu życia, do którego przywykły, kosztem pozostałych podatników, którzy w przypadku przyznania prawa pomocy faktycznie finansują proces. Zestawienie dochodu rodziny skarżącej (7,5 tys. zł) z sumą wpisu (700 zł) musi prowadzić do konstatacji, iż skarżąca z pewnością wskazaną sumę jest w stanie zaoszczędzić. Stanowi ona 10 % miesięcznego tylko dochodu. Nie jest też niemożliwe sfinansowanie przez skarżącą wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż skarżąca korzysta z usług instytucji finansowych. W sprawie brak jest przesłanek wskazujących, iż skarżąca nie może zwiększyć w tym zakresie swoich zobowiązań i dostępności środków, np. wielkości debetu lub dopuszczalnego obciążenia karty kredytowej. Z wyciągu rachunku przedłożonego przez stroną (k. 86 akt sądowych) wynika, iż jeszcze w maju skarżąca miała dostęp do kwoty ponad 6.000 zł. Oceny, iż skarżąca jest w stanie sfinansować koszty zainicjowanych procesów nie zmienia fakt, iż była ona zmuszona na żądanie komornika uiścić kwotę odpowiadającą miesięcznemu dochodowi rodziny. Okoliczność ta, w ocenie Sądu świadczy o tym, iż skarżąca posiada możliwości poczynienia oszczędności lub zwiększenia zobowiązań w sposób wyżej wskazany, czego jednak stara się uniknąć. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzeczono j.w. Sąd wskazuje, że skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia w terminie określonym w wezwaniu, otwartym do uiszczenia wpisu. Wezwanie to stanowiło zarządzenie. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej przerwał bieg terminu do uiszczenia wpisu. Obecnie skarżąca zostanie wezwana do wykonania doręczonego jej zarządzenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, a niewykonanie zarządzenia spowoduje odrzucenie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło