I SA/Wr 1150/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A SPÓŁKA JAWNA P. J. I M., C. R. I M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę. W dniu [...]Naczelnik Urzędu Celnego w O. wydał 4 decyzje, którymi uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w kwestii klasyfikacji taryfowej obrusów importowanych z Turcji. Decyzje te zostały prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony (adwokatowi Z. P.). Od decyzji tych pełnomocnik strony z uchybieniem ustawowego terminu złożył odwołania, które postanowieniami zostały pozostawione przez Dyrektora Izby Celnej we W. bez rozpatrzenia. Pismem z dnia [...]. pełnomocnik strony - działając na podstawie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego - złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w O. wniosek o uchylenie w/w decyzji i wydanie w przedmiocie rozstrzygnięcia decyzji prawidłowo skierowanych. Zdaniem strony, decyzje te zostały skierowane (zaadresowane) wadliwie, ,"co powoduje określone problemy z niezbędnymi rozliczeniami należności celnych oraz wywiązaniem się z obowiązków podatkowych". Strona przedłożyła odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców nr KRS: [...] z dn. [...] (data ostatniego wpisu [...]), wskazując że prawidłowa nazwa firmy będącej faktyczną stroną postępowań zakończonych w/w decyzjami brzmi A SPÓŁKA JAWNA P. J. l M., C. R. l M., a nie - jak określono w decyzjach J. P. M. P. R. C. M. C. A spółka jawna. Zdaniem autora wniosku z dnia [...]., oznaczenie strony - będące niewątpliwie "nader istotnym elementem decyzji określonym w art, 210 § 1 pkl 3 Ordynacji Podatkowej" - "nie może być dowolne także pod względem stylistyki lub układu składników nazwy". Nieścisłość w tym zakresie jest równoznaczna z nieprawidłowym oznaczeniem strony i skutkuje nieważnością decyzji, a nawet wystarcza do stwierdzenia, iż decyzje te nie istnieją w obrocie prawnym. Pełnomocnik strony twierdził przy tym, że wyżej opisana wada powoduje "nader konkretne uciążliwości dla rzeczywistej strony postępowania, uniemożliwiając jej prawidłowe zaksięgowanie i rozliczenie należności Skarbu Państwa". Zdaniem strony, "podmiot w brzmieniu użytym w przedmiotowych decyzjach nie istnieje, zatem decyzje te nie mogą zostać należycie wykonane; co więcej decyzje tak skierowane negatywnie wpływają na dalsze skutki materialno-prawne w postaci prawidłowego uiszczenia należności podatkowych", Przy założeniu, że rozstrzygnięcia te zostały skierowane do osoby nie będącej stroną, postępowania (bo faktycznie nie istniejącej) - rzeczywista strona postępowania nie nabyła prawa w rozumieniu artykułu 253 §1 Ordynacji Podatkowej, wobec czego decyzje te powinny zostać uchylone zgodnie z treścią tego przepisu. Ponadto za ich uchyleniem "przemawia jednoznacznie tak ważny interes strony polegający na stworzeniu prawidłowych warunków do spełnienia nałożonych na nią obowiązków jak i interes publiczny polegający na prawidłowym i skutecznym pobraniu wszelkich należności będących konsekwencją tych decyzji", Naczelnik Urzędu Celnego w O. oddalił wniosek strony z dnia [...]. i odmówił uchylenia decyzji. Od powyższej decyzji pełnomocnik firmy A sp jawna, złożył odwołanie, w którym powtórzył, niemal dosłownie treść wniosku z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Za bezzasadny uznał organ odwoławczy jedyny zarzut sformułowany przez stronę w odwołaniu, wadliwego ich skierowania (zaadresowania). Nie ulega bowiem kwestii, że oznaczenie strony w omawianych rozstrzygnięciach zostało dokonane w sposób prawidłowy. Zdaniem organu nie ma żadnych podstaw, aby powątpiewać w tożsamość podmiotu wskazanego w tych rozstrzygnięciach z faktyczną stroną postępowania. Jest bowiem oczywiste, że decyzje te zostały skierowane do strony (firmy), której nazwa własna brzmi A, i która z prawnego punktu widzenia ma status spółki jawnej, i której udziałowcami są J. P., M. Pa., R. C. oraz M. C. Dane te w pełni odpowiadają wskazanej w KRS [...] z dn. [...]nazwie identyfikującej faktyczną stronę postępowań zakończonych w/w decyzjami Naczelnika UC O. Różnica między sposobem, w jaki oznaczono stronę w przedmiotowych decyzjach, a nazwą wskazaną w KRS sprowadza się do innej kolejności poszczególnych elementów nazwy firmy, obecności lub braku przecinków, innego użycia wielkich i małych liter. Kwestie te w żaden sposób nie utrudniają identyfikacji podmiotu wskazanego w decyzjach z faktyczną strona postępowania, nie wpływają na prawidłowość oznaczenia podmiotu, do którego kierowane są pisma. Ponadto wskazano, że przedmiotowe decyzje zostały prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika. Nie godząc się z przedstawionym rozstrzygnięciem, pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, w której zażądał uchylenia w całości decyzji organów celnych obu instancji. W skardze tak jak we wniosku z dnia [...]oraz jak i w odwołaniu strona skarżąca podtrzymuje stanowisko, że decyzje z dnia [...] są wadliwie zaadresowane, co powoduje określone problemy z niezbędnymi rozliczeniami należności celnych i podatkowych. Jak dalej wywodziła strona skarżąca oznaczenie strony nie może być dowolne pod względem stylistyki lub układu składników. Nieścisłe oznaczenie strony oznacza zdaniem pełnomocnika nieprawidłowe jej określenie i skutkuje to nieważnością decyzji. W ocenie skarżącej podmiot o nazwie i firmie w brzmieniu użytym w przedmiotowych decyzjach nie istnieje, a więc decyzje tak oznaczone nie mogą być wykonane. Skoro decyzje zostały skierowane do podmiotu nieistniejącego. to rzeczywista strona postępowania nie nabyła prawa w myśl art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zakwestionowała także ustalenie, że oznaczenie strony nieznacznie odbiega od jej prawidłowej nazwy zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pełnomocnik powołując się na przepisy art. 31 Kodeksu handlowego wywodził, że firma może zawierać dodatki, mające na celu bliższe oznaczenie osoby kupca lub przedsiębiorstw, lecz niedopuszczalne są dodatki, które mogłyby wprowadzić w błąd. Wszelkie modyfikacje brzmienia nazwy przedsiębiorcy są niedopuszczalne. Pełnomocnik skarżącej powołał się również na przepisy art. 26 i 29 Kodeksu handlowego i wskazał, ze nazwa to firma pod którą dany podmiot rejestrowy prowadzi swoje przedsiębiorstwo i uczestniczy w obrocie gospodarczym, a więc oznaczenie firmy powinno być takie, by wykluczało pomyłki, o którą spółkę chodzi w danym wypadku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ze względu na dokonaną reformę sądownictwa administracyjnego wymaga wyjaśnienia, że od dnia 1 stycznia 2004 r. skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Uwzględniając dyspozycję art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej w dalszych rozważaniach – w skrócie – jako p.s.a. Po myśli art.3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie uchybia prawu, stąd zawarty w skardze wniosek o jej uchylenie nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie ze skargi spółki jawnej "A" istotą sporu jest zagadnienie ustalenia czy organy celne powinny uchylić decyzje ostateczne w trybie art. 265¹§1 Kodeksu celnego z uwagi na podnoszoną przez skarżącego okoliczność wystąpienia ważnego interesu strony, z powodu skierowania (zaadresowania) wadliwie decyzji, które powodują określone problemy z niezbędnymi rozliczeniami należności celnych oraz wywiązaniem się z obowiązków podatkowych. Podstawą rozstrzygnięcia decyzji organów celnych był przepis art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego zgodnie z którym "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony". Pojęcie nabycia praw z decyzji administracyjnych zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie jest rozumiane bardzo szeroko. Prawa dla stron będą tworzyły decyzje wprost stanowiące o przyznaniu uprawnień, określające ich rodzaj lub zakres, czy czas trwania, takie prawa będą tworzyć również decyzje stanowiące wprost o obowiązkach, bo wskazują one na rodzaj i charakter obowiązku, jego zakres i wymiar, podobnie będzie z nakazami lub zakazami stanowiącymi treść decyzji. Prawem nabytym nie tylko będzie uprawnienie, lecz również granice obowiązku, nakazu lub zakazu, bo z nich wynika stabilizacja sfery prawnej, poza którą nie działają te ciężary i ograniczenia. W rezultacie takiego rozszerzania podstaw do uzyskania praw nabytych z decyzji, tylko decyzje odmowne dla stron stały się tymi, z których nie nabywają one żadnych praw. (por. komentarz do Ordynacji podatkowej B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Oficyna wydawnicza "Unimex" Wrocław 2004r.). Oceniając decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...]., o których uchylenie wnosiła strona należy stwierdzić, iż decyzje te uznające zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanego kodu taryfy celnej i określającego kwotę długu celnego w wysokości wyższej niż pierwotnie uiszczona przez stronę kwota długu celnego są decyzjami, na mocy których strona nabyła prawa. Należy zauważyć, iż organ celny w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji tworzącej dla stron prawa nabyte orzeka na zasadzie uznania administracyjnego. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony jak i wszczętym z urzędu organ nie będzie miał obowiązku zmiany lub uchylenia decyzji, lecz będzie korzystał z takiej możliwości. Oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdzono aby postępowanie organów celnych przeprowadzone było w sposób dowolny czy też z naruszeniem ram uznania administracyjnego. Zgodzić się należy z organami celnymi, że strona zostało prawidłowo oznaczona w decyzjach z dnia [...]. Oznaczenie strony w omawianych rozstrzygnięciach jest na tyle dokładne, że nie ma żadnych podstaw, aby powątpiewać w tożsamość podmiotu wskazanego w tych rozstrzygnięciach z faktyczną stroną postępowania. Jest bowiem oczywiste, że decyzje te zostały skierowane do strony (firmy), której nazwa własna brzmi A, i która z prawnego punktu widzenia ma status spółki jawnej, i której udziałowcami są J. P., M. P., R. C. oraz M. C. Dane te w pełni odpowiadają wskazanej w KRS [...] z dn. [...]nazwie identyfikującej faktyczną stronę postępowań zakończonych w/w decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w O. Różnica między sposobem, w jaki oznaczono stronę w przedmiotowych decyzjach, a nazwą wskazaną w KRS sprowadza się do innej kolejności poszczególnych elementów nazwy firmy, obecności lub braku przecinków, innego użycia wielkich i małych liter. Kwestie te w żaden sposób nie utrudniają identyfikacji podmiotu wskazanego w decyzjach z faktyczną strona postępowania, nie wpływają na prawidłowość oznaczenia podmiotu, do którego kierowane są pisma. Ponadto jak wskazano w zaskarżonej decyzji przedmiotowe decyzje zostały prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika, który je otrzymał a następnie z uchybieniem terminu wniósł od nich odwołania. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy Kodeks handlowy(art. 26,29,31) godzi się zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2001r. weszła w życie ustawa z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), która uchyliła rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy. Jednak przepisy ustawy Kodeks spółek handlowy, obowiązującej w rozpatrywanym tanie faktycznym, określają warunki jakie powinna zawierać firma spółki jawnej, i tak zgodnie z art. 24 tej ustawy firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie "spółka jawna"(§ 1) Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp. j."( § 2). W decyzjach z dnia [...]oznaczenie strony zawierało wymienione w art. 24 Kodeksu spółek handlowych warunki przewidziane dla określenia spółki jawnej, nie nasuwając zdaniem Składu orzekającego żadnych wątpliwości co do tego jaka firma jest adresatem tej decyzji. Ponadto jak wynika z akt sprawy, sam pełnomocnik strony w swoich pismach kierowanych do organów celnych używa różnego oznaczenia strony (k.40, k.57, k.64,k.112) W tej sytuacji negatywne stanowisko organów celnych odnośnie prośby skarżącej o zmianę decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego zgodne jest z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi - orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.