I SA/Wr 1150/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-27
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Maria Tkacz-Rutkowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak pełnego uzasadnienia prawnego w nakazie płatniczym organu I instancji, który został następnie utrzymany w mocy przez organ II instancji, stanowi naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak pełnego uzasadnienia prawnego w nakazie płatniczym organu I instancji, mimo że stanowił uchybienie procesowe, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uzupełnił to braki, a skarżący nie podjął merytorycznej polemiki z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Ponadto, sąd stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy materialne i procesowe, a twierdzenia skarżącego dotyczące zmian w stanie faktycznym nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący A. O. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy nakaz płatniczy Burmistrza Miasta P. Z. dotyczący podatku rolnego i od nieruchomości za 2006 r. Skarżący zarzucił, że nakaz płatniczy nie zawierał uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwiło mu polemikę z organem. Podniósł również zarzut braku postanowienia o wszczęciu postępowania oraz zmiany stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Anna Szokalska-Kruś po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] utrzymująca w mocy nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2006 r. wydany przez Burmistrza Miasta P. Z. w dniu [...] Nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Burmistrz Miasta P. Z. ustalił A. O. nakazem płatniczym z dnia [...] łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. w podatku rolnym i podatku od nieruchomości w kwocie [...]. Za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym organ I instancji przyjął powierzchnię użytków rolnych – [...] i ustalił podatek rolny na kwotę [...]. Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości organ objął:
- pomieszczenia o wysokości od 1,40 do 2,20 m – powierzchnia [...],
- pomieszczenia o wysokości powyżej 2,20 – powierzchnia [...],
- budynki pozostałe - powierzchnia [...],
- grunty pozostałe – powierzchnia [...]
i ustalił podatek od nieruchomości w kwocie [...].
Wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonych przez podatnika informacji w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości, a także na podstawie ewidencji gruntów, stosując stawki określone w uchwałach Rady Miejskiej w P. Z..:
- nr XXXVII/259/2005 r. z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie określenia cen skupu 1 kwintala żyta jako podstawy obliczenia podatku rolnego,
- nr XXXVII/257/2005 z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie ustalenia stawki podatku od nieruchomości.
W odwołaniu od nakazu płatniczego A. O. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzucił, iż nakaz płatniczy nie zwiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, a to pozbawiło stronę możliwości skorzystania z ustawowego prawa do polemiki z organem podatkowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy nakaz płatniczy wydany przez Burmistrza Miasta P. Z. stwierdzając, iż zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości zostały ustalone przez organ I instancji prawidłowo. Decyzja organu odwoławczego zawiera szczegółowe uzasadnienie, w którym wskazano i przytoczono przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił ponadto, iż wymiaru podatków dokonano w oparciu dane wynikające z informacji złożonych przez podatnika, w których zadeklarował powierzchnię gruntów rolnych i nieruchomości oraz budynków i ich części przyjęte przez organ I instancji jako podstawa wyliczenia podatku z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie Uchwał Rady Miejskiej w P. Z.
Organ odwoławczy potwierdził, iż zaskarżony nakaz płatniczy nie zawierał pełnego uzasadnienia prawnego, co nie czyni zadość przepisowi art. 210 §1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.:Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej w skrócie Op. Uchybienia to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Zobowiązania podatkowe ustalono bowiem w prawidłowej wysokości, tym samym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego nakazu płatniczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy oraz o zasądzenia kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie podjął próbę wyjaśnienia zaskarżonego nakazu płatniczego. Jednocześnie w końcowej części uzasadnienia potwierdził, iż nakaz płatniczy nie zawiera uzasadnienia prawnego. Uchybienia tego organ odwoławczy nie uznał za istotne, ale nie powołał w tym zakresie na żadnego przepisu. Skarżący wskazuje, iż przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia winny być przytoczone w całości w uzasadnieniu decyzji a nie jedynie wskazane, jak w zaskarżonym nakazie płatniczym. Poza przytoczeniem przepisów uzasadnienie winno zawierać ich wykładnię odniesioną do stanu faktycznego sprawy. Tak, aby podatnik uzyskał kompletną informację o przepisach kształtujących jego zobowiązanie podatkowe. Treść nakazu płatniczego pozbawiła stronę możliwości polemiki z organem podatkowym. Nie mając bowiem pełnego rozeznania, jakie okoliczności faktyczne oraz jakie przepisy prawa ukształtowały podjęte przez Burmistrza rozstrzygnięcie, strona nie mogła się do nich odnieść.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenia skargi i potrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że w dniu podejmowania decyzji przez organ I instancji istniały podstawy prawne do wydania takiej decyzji, choć nie zostały one sprecyzowane w uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, gdyż stwierdzone uchybienie procesowe nie wpłynęło na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzupełniło rozstrzygnięcie organu I instancji zarówno w zakresie uzasadnienia prawnego jak i faktycznego.
W piśmie procesowym z dnia [...], złożonym na rozprawie, skarżący zarzucił, iż w sprawie wymiaru podatków rolnego i podatku od nieruchomości organ podatkowy nie doręczył stronie postanowienia o wszczęciu postępowania w trybie art. 165 Op. W ocenie strony organ nie mógł wydać zaskarżonej decyzji bez wszczęcia postępowania, gdyż stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania za poprzedni okres, uległ zmianie o czym świadczą decyzja organu podatkowego, dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na 2004 r. oraz zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Uchybienie to daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż podatkiem objęto powierzchnię użytkową budynku, który nie został jeszcze oddany do użytku, a poprzedni budynek wykazany w informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. został zburzony ze względu na jego stan techniczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art.145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa).
Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, iż nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, iż zgodnie z art.6 ust.3 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.:Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz.84 ze zm.) osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną na formularzu wg ustalonego wzoru w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśniecie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku podatkowym. Podobne obowiązki ciążą na podatnikach podatku rolnego, a wynikają z art. 6a ust.4 i 5 ustawy z dnia 15 listopada 19984 r. o podatku rolnym (t.j.:Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.).
Z akt sprawy wynika, iż skarżący w 2004 r. złożył następujące informacje:
1) w zakresie podatku rolnego :
- dotyczącą nieruchomości zabudowanej składającej się z działki nr [...] o pow. [...], położonej w P. Z. przy ul. K. [...], wykazując (w korekcie informacji z dnia [...]) do opodatkowania podatkiem rolnym użytki zielone IV kl. o powierzchni [...],
- dotyczącą nabytej w dniu [...] nieruchomości niezabudowanej – działka nr [...], położona w P. Z. przy ul. K. (obręb N. W.) o powierzchni [...] – wykazując (w informacji z dnia [...]) do opodatkowania użytki rolne IV kl. o powierzchni [...],
2) w zakresie podatku od nieruchomości korektę informacji z dnia [...] dotyczącą nieruchomości zabudowanej składającej się z działki nr [...] o pow. [...], położonej w P. Z. przy ul. K. [...], wykazując do opodatkowania: grunty pozostałe o powierzchni [...] oraz powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych wynoszącą ogółem [...] (w tym: kondygnacje o wysokości od 1,40 do 2,20 m - pow. [...] i kondygnacje o wysokości powyżej 2,20 m pow. [...] ) a także w pozycji inne budynki o powierzchnię [...].
Ze znajdującego się w aktach zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów z dnia [...] wynika, że co do części działki nr [...] położonej przy ul. K. [...] w P. Z. zaklasyfikowanej jako "użytki rolne zbudowane" (pow. [...]) zmieniono klasyfikację na "tereny mieszkaniowe". Wynikające z tej zmiany dane skarżący wykazał w wymienionych wyżej korektach deklaracji z dnia [...].
Uwzględniając dane wynikające ze skorygowanych informacji w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości oraz informacje w podatku od nieruchomości Burmistrz Miasta P. Z. dokonał wymiaru tych podatków – nakaz płatniczy na łączne zobowiązania pieniężne za 2006 r. Nr 200 – zgodnie z art. 6a ust.6 ustawy i podatku rolnym i art.6 ust.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosując stawki podatku wynikające z uchwał Rady Miejskiej w P. Z. z dnia 22 listopada 2005 r: nr XXXVII/259/2005 r. w sprawie określenia cen skupu 1 kwintala żyta jako podstawy obliczenia podatku rolnego oraz nr XXXVII/257/2005 w sprawie ustalenia stawki podatku od nieruchomości.
W informacjach w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości podatnik przedstawia określony stan faktyczny, organ podatkowy w oparciu o te informacje ustala czy i w jakim zakresie ten stan faktyczny zawiera znamiona podatkowoprawnego stanu faktycznego ujętego w ustawach podatkowych.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący składał korekty informacji w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku rolnego po dniu 5 lipca 2004 r., odnoszące się do działki nr [...] położonej w P. Z. lub po dniu 19 października 2004 r., odnoszące się do działki nr [...], także położonej w P. Z. Zgodnie z danymi zawartymi w informacjach, Burmistrz Miasta P. Z. ustalił A. O. zobowiązanie w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2005 r. - nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne z dnia [...] nr [...]. W 2005 r. skarżący nie deklarował zmian w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Organ podatkowy zasadnie zatem ustalił podatek rolny i podatek od nieruchomości na 2006 r., uwzględniając dane dotyczące powierzchni nieruchomości podlegających opodatkowaniu, z informacji (korekt informacji) złożonych przez skarżącego w 2004 r., Nie deklarowanie przez podatnika zmian w stanie faktycznym oznacza, iż stan ten nie uległ zmianom. Na podatniku spoczywa bowiem obowiązek informowania organu podatkowego o zmianach w stanie faktycznym, które wpływają wysokość podatków rolnego i od nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie wydania przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2006 r., należy wskazać na regulację zawartą w art. 165 §5 Op. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, jeśli postępowanie to dotyczy ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie i stan faktyczny na podstawie, którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie.
Zobowiązania w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym ustalane są przez organ podatkowy corocznie. Dane, na podstawie których określono A. O. zobowiązania podatkowe w tych podatkach za 2005 r., jak wynika z nakazów płatniczych dotyczących lat 2005 i 2006, są takie same, a w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na zmianę stanu faktycznego, nie składał też korekt informacji w 2005 r. Oznacza to, iż zostały spełnione warunki określone w art.165 §5 Op i w związku z tym organ podatkowy nie miał obowiązku wydać postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości na 2006 r.
Twierdzenia skarżącego, iż wykazany do opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2004 r. budynek w 2006 r. już nie istniał, a na jego miejsce powstał inny budynek, który nie został jeszcze oddany do użytku, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie dokonał bowiem stosownych korekt informacji w zakresie podatku od nieruchomości, a w trakcie postępowania odwoławczego okoliczności tej ani nie podnosił, ani nie udokumentował np. pozwoleniem na budowę.
Skarżący wskazał ponadto, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie podjął próbę wyjaśnienia zaskarżonego nakazu płatniczego, co w niczym nie zmieniło sytuacji strony, która nie mając pełnego rozeznania, jakie okoliczności faktyczne i jakie przepisy prawa ukształtowały rozstrzygnięcie organu podatkowego, nie mogła merytorycznie odnieść się do nich. Również te zarzuty, w ocenie Sądu, nie dają podstaw do uchylenia zakażonej decyzji.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art.127 Op organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji (poza wyjątkami przewidzianymi w obowiązujących przepisach). Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania. Przedmiotem postępowania organu odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej, ale ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej. W art. 233 Op wymieniono w sposób wyczerpujący rodzaje decyzji, jakie w wyniku rozpoznania odwołania może wydać organ odwoławczy. Jeśli wynik rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest tożsamy z rozstrzygnięciem organu I instancji, organ odwoławczy utrzymuje decyzję organu I instancji w mocy (art. 233 §1 pkt 1 Op). Odmienne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy uprawnia ten organ do wydania decyzji o charakterze merytoryczno-reformacyjnym. Wówczas organ odwoławczy uchyla w całości lub w części decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję umarza postępowanie w sprawie (art. 233 §1 pkt 2 lit.a) Op). Jeśli decyzja organu podatkowego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organ odwoławczy uchyla tę decyzję i sprawę przekazuje do rozpoznania właściwemu organowi I instancji (art. 233 §1 pkt 2 lit.b) Op). Jeśli w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części uchyla decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając ponownie sprawę w zakresie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2006 r. na podstawie art. 233 §1 pkt 1 Op utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Miasta P. Z. Uznało bowiem, iż nie zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, gdyż stan faktyczny ustalono zgodnie z danymi przekazanymi przez stronę, a podjęte po rozpoznaniu odwołania rozstrzygnięcie, jest tożsame z rozstrzygnięciem organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż brak uzasadnienia prawnego decyzji Burmistrza Miasta P. Z., rozumianego jako brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, nie miał wpływu na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisów prawa materialnego. Organ podatkowy zastosował bowiem prawidłowo przepisy regulujące zasady opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Nie narusza także przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Twierdzenia strony, iż nie przytoczenie przez organ I instancji przepisów prawa, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, uniemożliwiło stronie merytoryczną polemikę z tym rozstrzygnięciem, nie znalazło potwierdzenia na dalszym etapie postępowania, jakim jest postępowanie sądowe. Strona skarżąca, mimo pełnego przytoczenia przez organ odwoławczy przepisów prawa, na podstawie których organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę, nie podjęła merytorycznej polemiki z tym rozstrzygnięciem ani w skardze, ani złożonym na rozprawie piśmie procesowym.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym żądanie skarżącego uchylenia zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia.
Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło