I SA/Wr 1156/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju napędowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe i wierzytelności zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych, która obecnie jest bezskuteczna z uwagi na brak składników majątkowych, z których można ją prowadzić. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Dalej skarżąca spółka argumentowała, że w wyniku kontroli skarbowych Urząd Kontroli Skarbowej we W. w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wydał decyzje określające zobowiązania podatkowe na łączną kwotę około 6.000.000 zł, co do których orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto spółka nie odnotowała w 2014 r. żadnego zysku, a przez ostatnie pół roku faktycznie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie miała żadnych przychodów. Organy egzekucyjne umarzają postępowania ze względu na bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (2013) 444.147,38 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł, za 2014 r. podany został wynik finansowy 0. 1.3. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik strony (do innych spraw strony dotyczących podatku akcyzowego, m.in. I SA/Wr 1155/15) nadesłał bilans oraz porównawczy rachunek zysków i strat za 2014 r., zeznanie podatkowe za 2014 r. oraz kopie deklaracji VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Wynika z tych dokumentów, że na koniec 2014 r. spółka odnotowała przychody netto w kwocie 653.394,75 zł i zeznała przychody do opodatkowania w wysokości 627.894 zł. Na dzień 31 grudnia 2014 r. wartość kapitału własnego wynosiła 1.428.553,42 zł (wzrosła w stosunku do roku 2013), należności krótkoterminowych – 3.057.277,39 zł i zobowiązań krótkoterminowych – 2.011.478,24 zł. W kasie i na rachunkach spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 46.896,90 zł. We wskazanych wyżej miesiącach 2015 r., według deklaracji VAT-7, spółka dokonała dostaw na kwoty odpowiednio 25.500 zł, 25.500 zł i 15.500 zł nabyła towary na kwoty 19.168 zł i 39.607 zł, w maju zdeklarowano zerowe zakupy. Nie przedłożono bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że obecnie przed tutejszym Sądem spółka jest zobowiązana do uiszczenia jednocześnie wpisów w trzydziestu sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1155-1184/15 w łącznej kwocie 69.170 zł. Postanowieniem z 17 sierpnia 2015 r. referendarz odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie strona polemizowała z uzasadnieniem orzeczenia referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wedle art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzić bowiem należy, iż skarżąca uchyliła się od przedstawienia informacji żądanych od niej w wezwaniu. Wskazać należy, iż od strony zażądano przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r. (w formie porównawczej). Skarżąca nie przesłała tych dokumentów i nie skorzystała także z możliwości ich dołączenia do sprzeciwu. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie w trybie przytoczonego przepisu służy weryfikacji oświadczeń strony oraz uzupełnieniu stanu wiedzy Sądu o jej sytuacji i możliwościach płatniczych. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zachodziła konieczność weryfikacji oświadczenia strony. Obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w tym zakresie. Nie wywiązanie się z obowiązku udzielenia dodatkowych informacji skutkować musi odmową przyznania stronie prawa pomocy. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, że w 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów (przychód netto ponad 650.000 zł), a w 2015 r. dokonuje dostaw towarów i usług o wartości 15.000 – 25.000 zł miesięcznie. O braku środków finansowych strony skarżącej nie może zaś świadczyć jedynie wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji z majątku strony, gdyż nie stoi to na przeszkodzie prowadzeniu przez spółkę dalszej działalności gospodarczej i uzyskiwaniu przychodów. Strona nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację gospodarczą i jej rzeczywiste możliwości finansowe są nieznane. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe. Skarżąca nie wykazała zaś, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Tym samym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.