I SA/Wr 1157/04

PostanowienieWSA we Wrocławiu2005-10-24

Skład orzekający: Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po odmowie jego uwzględnienia i uprawomocnieniu się postanowienia w tej sprawie, może uchylić skutki prawomocności wcześniejszego rozstrzygnięcia i tym samym wstrzymać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia opłaty, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w wezwaniu wydanym po oddaleniu zażalenia na pierwsze postanowienie odmawiające prawa pomocy, sąd był obowiązany odrzucić skargę.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu. Strona złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie uzupełniając braku skargi. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych. Po złożeniu sprzeciwu i ponownym rozpatrzeniu wniosku, sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Po upływie terminu do uiszczenia wpisu, sąd odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 24 października 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi " A sp. z o. o. w W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]r. od Nr [...] do Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące II, X, XI, XII 1997 r.; I, V-XII 1998 r.; I-XII 1999 r.; I-VI 2000 r. oraz orzeczenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym od towarów i usług za w/w okresy. postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym stronie w dniu [...] r.) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...]r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia [...]r. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu w kwocie [...] zł., pouczając o skutkach niedopełniania ww. czynności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie uzupełniając braku skargi. Zarządzeniem z dnia [...]r. wniosek strony pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na uchybienia formalne (wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu). Od powyższego orzeczenia strona złożyła sprzeciw wraz z wymaganym formularzem. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] r. wniosek strony zawierający uzasadnienie i wnioski identyczne z poprzednim rozpatrzył odmownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W odniesieniu do skargi przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Sygn. akt SA/Wr 1157-1160/04 Jednocześnie przepisy ww. ustawy przewidują instytucję prawa pomocy, w ramach której Sąd na wniosek strony może ją zwolnić m.in. od obowiązku wniesienia wpisu. W razie "zderzenia się" w tym samym czasie obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez sąd czynności i uprawnienia strony niezamożnej do ubiegania się o zwolnienie od kosztów pierwszeństwo uzyskuje postępowanie o zwolnienie od kosztów. Kończy się ono postanowieniem podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem, co wynika z zapisu art. 227 § 1 u.p.s.a. Jednocześnie zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zobowiązuje sąd, w razie odmownego załatwienia tego wniosku, do ponownego wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych. Zasada ta została ugruntowana w orzecznictwie sądowym, (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1976 r., sygn. akt III CZP 11/76, OSNCP 1976, z. 7-8, poz. 162). Postanowienie zaś w kwestii odmowy przyznania pomocy w ustawowo oznaczonej chwili staje się prawomocne (art. 168 u.p.s.a.) i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art.170 u.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24.01.1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98; ONSC 1999/11/196) W takim przypadku ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § Sygn. akt SA/Wr 1157-1160/04 1 w związku z art. 220 § 2 u.p.s.a. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. Z tych względów po upływie 7 dniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w wezwaniu wydanym po oddaleniu zażalenia na pierwsze postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r., odmawiające prawa przyznania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd ten był obowiązany po myśli art. 220 § 3 u.p.s.a. skargę strony odrzucić. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło