I SA/Wr 1159/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju napędowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe i wierzytelności zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych, która obecnie jest bezskuteczna z uwagi na brak składników majątkowych, z których można ją prowadzić. Ponadto, w wyniku zajęcia przez Urząd Celny w S. towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Dalej skarżąca spółka wskazała, że w wyniku kontroli skarbowych Urząd Kontroli Skarbowej we W. w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wydał decyzje określające zobowiązania podatkowe na łączną kwotę około 6.000.000 zł, co do których orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto, spółka nie odnotowała w 2014 r. żadnego zysku, a przez ostatnie pół roku de facto nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie osiąga w związku z tym żadnych przychodów. Podniosła również strona, że organy egzekucyjne umarzają prowadzone wobec spółki postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (2013 r.) 444.147,38 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł, za 2014 r. podany został wynik finansowy 0. Działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.) referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę (za pośrednictwem pełnomocnika procesowego) do przedłożenia, w terminie siedmiu dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: 1) bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2014 r. oraz za marzec, kwiecień i maj 2015 r., 2) kopii deklaracji VAT-7 za ww. miesiące 2015 r., 3) wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r. Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Postanowieniem z 17 sierpnia 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi spółki w dniu 2 września 2015 r., referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie z dnia 4 września 2015 r. strona zawarła polemikę z treścią postanowienia referendarza sądowego. Z części dokumentów jakie spółka przedłożyła do innych spraw (za wyjątkiem bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r., których nie przedstawiła) wynika, że na koniec 2014 r. spółka odnotowała przychody netto w kwocie 653.394,75 zł i zadeklarowała przychody do opodatkowania w wysokości 627.894 zł. Na dzień 31 grudnia 2014 r. wartość kapitału własnego wynosiła 1.428.553,42 zł (wzrosła w stosunku do roku 2013), należności krótkoterminowych – 3.057.277,39 zł i zobowiązań krótkoterminowych – 2.011.478,24 zł. W kasie i na rachunkach spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 46.896,90 zł. We wskazanych wyżej miesiącach 2015 r., według deklaracji VAT-7, spółka dokonała dostaw na kwoty odpowiednio 25.500 zł, 25.500 zł i 15.500 zł nabyła towary na kwoty 19.168 zł i 39.607 zł, w maju zdeklarowano zerowe zakupy. W sprawach tych, podobnie jak w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1159/15, spółka także została wezwana do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysku i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r., których nie przedłożyła. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że obecnie przed tutejszym Sądem spółka jest zobowiązana do uiszczenia wpisów w trzydziestu sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1155-1184/15 w łącznej kwocie 69.170 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), w brzmieniu zgodnym z treścią art. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez spółkę wniosek w przedmiocie prawa pomocy dotyczył zwolnienia w zakresie kosztów sądowych. Intencją strony było zatem otrzymanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 u.p.p.s.a. Z kolei, jak stanowi art. 246 § 2 pkt 2) u.p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Wymaga na wstępie zwrócenia uwagi, że w sprawie, pomimo wezwania, skarżąca nie przedłożyła dokumentacji o którą została wezwana przez referendarza sądowego. Pomimo takiej możliwości, wymaganych dokumentów nie dołączyła także do sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe, a przy tym, dysponując z urzędu wiedzą, że strona część dokumentacji przedłożyła do innych spraw jakie zostały zarejestrowane w tut. Sądzie, kondycję finansową skarżącej Sąd analizował przy uwzględnieniu tych dokumentów. Analizując na tej podstawie stopień udokumentowania przez skarżącą spółkę deklarowanej jako trudna sytuacji majątkowej Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała podnoszonej przez siebie okoliczności, że istotnie, nie posiada środków pieniężnych na pokrycie wymaganych w sprawie kosztów sądowych. Z dokumentów jakie przedłożyła strona wynika, że w 2014 r. strona prowadziła działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów (przychód netto ponad 650.000 zł), a w 2015 r. dokonała dostaw towarów i usług o wartości 15.000 – 25.000 zł miesięcznie. Istotnym przy tym jest zastrzeżenie, że wyczerpująca ocena stanu majątkowego strony skarżącej nie była możliwa z uwagi na to, że strona, pomimo wezwania, nie przedłożyła - bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Zgodnie z art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie w trybie przytoczonego przepisu służy weryfikacji oświadczeń strony oraz uzupełnieniu stanu wiedzy Sądu o jej sytuacji i możliwościach płatniczych. Niewykonanie, bądź jedynie wybiórcze wykonanie zobowiązania kierowanego do strony w trybie art. 255 u.p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania stronie wnioskowanego prawa. Uzupełniająco należy dodać, że o braku środków finansowych strony skarżącej nie może świadczyć jedynie fakt wszczęcia, a następnie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji z majątku strony, skoro skarżąca spółka nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację gospodarczą. Powyższe prowadzi do wniosku, że rzeczywiste możliwości finansowe spółki nie są znane. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe. Skarżąca nie wykazała zaś, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Tym samym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.