I SA/Wr 116/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia[...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2007 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniała, że od roku 2004 jest wdową, utrzymuje się z emerytury w kwocie około 1.349 zł, pomniejszanej o kwotę 500 zł w ramach przymusowego egzekwowania jej zobowiązań podatkowych, nie posiada majątku podlegającego spieniężeniu, natomiast zajmowane przez nią mieszkanie jest jej użyczane przez rodzinę. Do kosztów swojego utrzymania zaliczyła skarżąca wydatki na utrzymanie lokalu w łącznej kwocie około 600 zł miesięcznie oraz koszty leczenie w kwocie około 200 zł miesięcznie. Z przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie dokumentów wynika, ponad wcześniej wskazane dane, że w roku 2011 skarżąca uzyskała dochód z tytułu emerytury w kwocie 18.414,74 zł (brutto). Z urzędu wskazać trzeba, że w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu ze skargi J. S., zarejestrowanych pod sygn. akt od I SA/Wr 115/13 do I SA/Wr 124/13 wyznaczono wpisy sądowe od skargi w łącznej kwocie 6.220 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. J. S. wykazała bowiem, że w jej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Świadczy o tym, z jednej strony, kwota pieniężna, jaką dysponuje skarżąca na swoje miesięczne utrzymanie, oraz wydatki, które jest z niej w stanie ponieść, zaliczające się do wydatków na konieczne utrzymanie oraz, z drugiej strony, koszty sądowe, na które składają się na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wpisy sądowe od skargi we wszystkich wszczętych z inicjatywy wnioskodawcy sprawach. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji. Na marginesie powyższych stwierdzeń powołać trzeba uregulowanie art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.