I SA/Wr 1160/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-10-30
Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Alojzy Wyszkowski, Halina Betta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upomnienie z dnia 10 listopada 2004 r. wysłane do zobowiązanej, które zostało zwrócone przez pocztę z adnotacją "nie podjęto w terminie", może być uznane za skuteczne doręczenie i tym samym przerwać bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że upomnienie z dnia 10 listopada 2004 r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącej, ponieważ nie ma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacji o sposobie powiadomienia adresata o przesyłce ani o miejscu i terminie jej odbioru, co jest wymogiem dla fikcji prawnej doręczenia w trybie art. 44 KPA. Skoro warunek zawiadomienia dłużnika o czynności zmierzającej do ściągnięcia należności nie został spełniony, upomnienie to nie mogło przerwać biegu terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca E. C. kwestionowała postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące uznania za nieuzasadnione zarzutów przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 1999 r. do sierpnia 2000 r. oraz zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów formalnych. Wierzyciel (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) wystawił tytuły wykonawcze na podstawie zaległości składkowych. Organy egzekucyjne, opierając się na stanowisku wierzyciela, uznały, że upomnienie z dnia 10 listopada 2004 r. przerwało bieg przedawnienia. Skarżąca podnosiła, że jedynie upomnienie z 29 września 2005 r. mogło przerwać bieg przedawnienia, a organy naruszyły zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. Zasądza na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Protokolant Marta Klimczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2009 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...[ r. Nr [...] oraz postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. z dnia [...]r. o nr [...] II. zasądza na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 357,00 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem kosztów postępowania sadowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą E. C. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o Nr [...] ; [...] i Nr [...] dotyczących okresu od listopada 1999 do sierpnia 2000r. a także uznania za nieuzasadniony zarzut niespełnienia przez wyżej opisane tytuły wykonawcze wymogów o których mowa w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954) tj. wskazania ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym jako już nieobowiązujący akt normatywny.
Wierzyciel – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. wystawił w dniu 24 października 2005r. tytuły wykonawcze opisane wyżej na podstawie których wszczęto wobec skarżącej E. C. postępowanie egzekucyjne obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 1999r. do sierpnia 2000r.
Wierzyciel wystawił również tytuły wykonawcze na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w nieuiszczonych składkach na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 1999r. do października 1999r. oraz za okres od września 2000r. do stycznia 2001r.
Skarżąca wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc zarzut przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi jak i zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 1) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – [...] działając w trybie art. 34§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] . nr [...] wierzyciel uznał zarzut przedawnienia należności objętych powyższymi tytułami wykonawczymi za bezzasadny za okres od czerwca 1999r. do stycznia 2001r. Uznał bowiem, iż doszło do przerwania biegu przedawnienia należności za powyższy okres w świetle art. 28 ust. 3 z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 137 poz. 887). Do przerwania biegu przedawnienia doszło z uwagi na wystosowanie do zobowiązanej pisma z dnia 29 czerwca 2004r. informującego o wysokości zadłużenia z tytułu braku wpłat na ubezpieczenie zdrowotne za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2007r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] uznał za bezzasadny zarzut przedawnienia należności za okresy objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych opisanych w sentencji postanowienia tj. za okres od czerwca 1999r. do stycznia 2001r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał argumentację podaną przez wierzyciela w zajętym przez niego stanowisku.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] . Nr [...] utrzymywał w mocy postanowienie organu I instancji . Podzielił bowiem stanowisko, iż pismo z dnia 29 czerwca 2004r. wysłane do skarżącej, przerwało bieg przedawnienia.
Wyrokiem z dnia 5 marca 2008r. sygn. akt I SA/Wr 1188/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] . nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – [...] z dnia [...] . Nr [...] oraz postanowienie wierzyciela z dnia [...] 2006r. Nr [...] .
Dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd w wyroku powyższym dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych dłużnika, ale także postanowienia wierzyciela nie uwzględniającego zarzutów dłużnika, które stanowiło podstawę i niezbędny element postanowienia organu egzekucyjnego.
W ocenie Sądu postanowienie wierzyciela wydane zostało z naruszeniem prawa, co z kolei spowodowało wadliwość postanowień organów egzekucyjnych wydanych z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu przedawnienia. Uznał bowiem Sąd, iż pismo wierzyciela z dnia 29 czerwca 2004r. błędnie zostało uznane przez wierzyciela a następnie organy egzekucyjne, za czynność przerywającą bieg przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z treści powyższego pisma zdaniem Sądu nie da się wywieść, iż może ono być uznane "za czynność zmierzającą do ściągnięcia" zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Pismo to nie miało również charakteru upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułów wykonawczych. Wskazał Sąd, iż za "upomnienie" można uznać pismo wystosowane do skarżącej z datą 29 września 2005r.
W świetle tak przyjętego stanowiska uchylając postanowienia organów egzekucyjnych oraz postanowienie wierzyciela zlecił Sąd aby ponownie wypowiedział się wierzyciel a następnie organy egzekucyjne w kwestii podniesionego zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek zdrowotnych obciążających skarżącą za sporny okres.
Postanowieniem z dnia [...] . Nr [...] wierzyciel uznał za bezzasadny zarzut skarżącej dotyczący podniesionego zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek zdrowotnych za okres od stycznia 1999r. do października 1999r. Uznał zaś za bezzasadny zarzut dłużnika jakoby stanowiące przedmiot egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 1999r. do stycznia 2001r. uległy przedawnieniu. Nie podzielił również stanowiska zobowiązanej jakoby w tytułach wykonawczych w oparciu o które wszczęto postępowanie egzekucyjne wskazano nie obwiązujący akt prawny. Wskazał wierzyciel, w świetle obowiązującej w spornym okresie ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotny na E. C. ciążył obowiązek uiszczenia składek zdrowotnych.
W kwestii zaś przedawnienia wskazał wierzyciel, iż upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. które wystosował do skarżącej przerwało bieg przedawnienia należności z tytułu składek zdrowotnych za okres od listopada 1999r. do stycznia 2001r. Upomnienie to obejmowało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za powyższy okres.
Wierzyciel wskazał, że dłużniczka "do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego" podała adres zameldowania: T. G. ul. [...] , natomiast w dniu 6.03.2002r. w trakcie rozmowy telefonicznej z wierzycielem poinformowała, że pod wskazanym adresem nie mieszka i obecnie przebywa pod adresem P. 72 Ś. Ś.. Wobec powyższego wierzyciel w dniu 29 czerwca 2004r. wysłał do zobowiązanej pismo informujące o wysokości zadłużenia z tytułu braku wpłat na ubezpieczenie zdrowotne za okres do stycznia 1999r. do stycznia 2001r. za ten okres. List polecony został zwrócony przez Urząd pocztowy w dniu 4 sierpnia 2004r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Kolejne powiadomienie o zadłużeniu z dnia 4 sierpnia 2004r. zostało wydane na adres stałego zameldowania tj. T. G. ul. [...] . Przesyłka została zwrócona przez urząd pocztowy z adnotacją "adresat wyprowadził się". Wierzyciel następnie wskazał, że wysłał na adres P. 72 p-ta Ś. Ś. upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. obejmujące cały okres zalegania z zapłatą składek zdrowotnych. Urząd Pocztowy 9 grudnia 2004r. zwrócił przesyłkę poleconą z adnotacją " zwrot nie podjęto w terminie". Wierzyciel uznał przesyłkę z datą 10 listopada 2004r. doręczoną zgodnie z art. 44§1 i 4 Kpa. Upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. w świetle stanowiska wierzyciela stanowi zdarzenie, które świetle art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym przerwało bieg przedawnienia należności z tytułu składek zdrowotnych za okres od miesiąca listopada 1999r. do stycznia 2001r.
Postanowieniem z dnia [...] . nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] uznał zarzut przedawnienia należności za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień 1999r. objętych tytułem wykonawczym o numerze [...] oraz zarzut przedawnienia należności za miesiące wrzesień i październik 1999r. objętych tytułem wykonawczym o numerze [...] za zasadny i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Ponadto postanowieniem z dnia 19 lutego 2009r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – [...] uznał za bezzasadny zarzut przedawnienia należności za miesiące: wrzesień, październik, listopad i grudzień 2000r. objętych tytułem wykonawczym o numerze [...] oraz za styczeń 2001r. objęty tytułem wykonawczym o numerze [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – [...] postanowieniem z dnia [...] . o Nr [...] uznał za bezzasadny zarzut przedawnienia należności za miesiące listopad, grudzień 1999r. objętych tytułem wykonawczym o nr [...] oraz za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień 2000r. objętych tytułem wykonawczym o nr [...] oraz za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2000r. objętych tytułem wykonawczym o numerze [...] oraz uznał za bezzasadny zarzut niespełnienia wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnośnie zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne przywołał argumentację podaną przez wierzyciela. Podobnie jak wierzyciel uznał, że ustawa z 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym stanowiła podstawę prawną w oparciu o którą ciążył na E. C. obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] . o Nr [...] E. C. złożyła zażalenie. Zaskarżyła postanowienie jedynie w części dotyczącej uznania za bezzasadny zarzut przedawnienia należności za okres wskazany w w/w/ postanowieniu poprzez naruszenie art. 28 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Wskazała, że postanowienie wierzyciela i wydane w jego oparciu zaskarżone postanowienie pozostają w sprzeczności z przepisami prawa jak i oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008r. wydanego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż jedynie upomnienie z dnia 29 września 2005r. mogło przerwać bieg terminu przedawnienia, tym samym organ egzekucyjny, będąc związany wyrokiem Sądu nie może przekładać stanowisko wierzyciela nad opinię wyrażoną przez Sąd.
Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] . o Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny I instancji nie naruszył oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008r. Z treści wyroku zdaniem organu II instancji nie wynika, by Sąd jako okoliczność przerywającą bieg przedawnienia wskazał upomnienie z datą 29 września 2005r. na które powołuje się strona żaląca. Zdaniem organu z treści tego wyroku nie wynika nic ponad to, że Sąd powołując się na okoliczność ich wystawienia, miał na celu jedynie pokazanie różnicy pomiędzy pismem informującym o wysokości zadłużenia a faktycznym upomnieniem. Ograniczył się Sąd jedynie do negacji pisma informacyjnego dłużnika o wysokości zadłużenia jako mającego przerywać bieg przedawnienia spornych należności. Wskazał zaś na konieczność ponownego wypowiedzenia się wierzyciela w kwestii przedawnia. Respektując wyrok Sądu wierzyciel wypowiedział się ponownie w tej kwestii, wskazując jako okoliczność przerywającą bieg terminu przedawnienia skierowane do zobowiązanej upomnienie z 10 listopada2004r.
Stosowanie do art. 34 §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje stosowne postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Skoro w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 powołanej ustawy (zarzut przedawniania) organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela to zdaniem organu egzekucyjnego należało uznać podniesiony w zażaleniu zarzut przedawnienia za chybiony. Wyrażając bowiem swoje stanowisko wierzyciel nie wskazał, iż okolicznością przerywającą bieg terminu przedawnienia należności za okres od listopada 1999r. do sierpnia 2000r. było doręczenie zobowiązanej w trybie art. 44 kpa upomnienia z dnia 10 listopada 2004r. skoro wierzyciel stwierdził, iż zobowiązanie istnieje i zostało nałożone zgodnie z przepisami prawa, to organy egzekucyjne okoliczności tej nie mogą nie uwzględnić.
Odnośnie zaś kwestii niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał organ również i ten zarzut za chybiony. Ustawa bowiem powołana w tytułach stanowiła podstawę objęcia zobowiązanej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a tym samym podstawą wymiaru, dochodzenia i egzekucji składek wskazanych w tytułach wykonawczych. Organ II instancji podkreślił, iż stosownie do regulacji art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie miał uprawnień do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, prowadziłoby to bowiem do przyjęcia przez organ egzekucyjny funkcji orzeczniczej. Wskazał nadto, iż w uprzednio wydanym wyroku Sąd nie zakwestionował rozstrzygnięcia organu uznającego za bezzasadny zarzut dotyczący niespełnienia przez przedmiotowe tytuły wykonawcze wymogów z art. 27 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowienie Dyrektora Izby skarbowej we W. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez E. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego a to art. 28 ustawy z 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, poprzez niewłaściwą interpretację tych przepisów. Zdaniem skarżącej za przedawnione należy uznać należności których wymagalność przypadała na ponad 5 lat wstecz, licząc od dnia ostatecznego doręczenia "upomnienia z dnia 29 września 2005r. Uznała skarżąca, iż stanowisko organu egzekucyjnego nawiązujące do wypowiedzi wierzyciela stanowi próbę jaskrawego sprzeniewierzenia się zasadzie związania organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Sądu jaki zapadł w sprawie. Podniosła skarżąca, iż uprzednio Sąd procedował na podstawie pełnego materiału dowodowego w sprawie, w którym znajdowały się również "wzmianki wierzyciela na temat wcześniejszych pism, niż to datowane na 29 września 2005r." Z tych też względów twierdzenia organów, jakoby jakakolwiek inna czynność, niż upomnienie z 29 września 2005r. miała przerwać bieg terminu przedawnienia, stanowią zdaniem skarżącej niedopuszczalną polemikę z prawomocnym orzeczeniem Sądu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia,
Skarżąca po zapoznaniu się z odpowiednią na skargę w piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2009r. podtrzymała zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 200r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134§1 tej ustawy rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Oczywistym jest, że zgodnie z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu.
Zdaniem Sądu jednakże skarżąca błędnie zarzuciła jakoby organ egzekucyjny I instancji, a w ślad za nim organ II instancji wydał rozstrzygnięcie wbrew ocenie prawnej wyrażonej w treści wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu, który zapadł w przedmiotowej sprawie. Bez wątpienia w wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał, iż pismo z dnia 29 czerwca 2004r. informujące skarżącą o wysokości zadłużenia nie może być uznane za czynność przerywającą bieg terminu przedawnienia, gdyż nie zawiera ono elementu przymusu, a jedynie stanowi zachętę dłużnika do dobrowolnego uregulowania należności. Wbrew stanowisku skarżącej z uzasadnienia wyroku nie wynika, by w wyroku tym Sąd wskazał jako okoliczność przerywającą bieg terminu przedawnienia upomnienia z dnia 29 września 2005r. Z uzasadnienia stanowiska sądu wynika jedynie, że Sąd powołując się na okoliczność wystawienia upomnień miał na celu jedynie pokazanie różnicy pomiędzy pismem informującym o wysokości zadłużenia a faktycznym upomnieniem. Wobec powyższego nie zasługuje uwzględnienie zarzut skarżącej jakoby Sąd w poprzednim wyroku przesądził jaka czynność organu wpłynęła na przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Właśnie w wykonaniu wytycznych zawartych w poprzednim wyroku Sądu wierzyciel, a w ślad za nim organy egzekucyjne wskazały na upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. adresowane do skarżącej jako stanowiące okoliczność przerywająca bieg terminu przedawnienia.
Rzeczą Sądu zatem jest ocena czy upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. zostało uznane za przerywające bieg przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z dnia 6 lutego 1997r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Ustawodawca przewidział możliwość przerwania biegu przedawnienia wskutek zdarzeń o których mowa ust. 3 przywołanego artykułu. I tak bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzającą do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej zawiadomiony został dłużnik . Należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat. Z przywołanej regulacji wynika zatem, iż przerywa bieg przedawnienia między innymi czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, ale jedynie taka czynność o której dłużnik został zawiadomiony. Niewątpliwe upomnienie z dnia 10 listopada 2004r., jest czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności. Aby jednak upomnienie to przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z przywołaną wyżej regulacją prawną upomnienie to winno "dotrzeć" do dłużnika.
W ocenie Sądu, wbrew wywodom organu odwoławczego jak i organu I instancji czy też wierzyciela nie można uznać, że upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. zostało skutecznie doręczone skarżącej.
Zgodnie z art. 18 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 168 z późn. zm.) zwana dalej K.p.a. Doręczenie pism zobowiązanemu stanowi czynność materialno- techniczna, która ma swoja podstawę prawną. Dla czynności doręczenia pism w postępowaniu egzekucyjnym w świetle przywołanego art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią przepisy K.p.a. Zgodnie z art. 42 Kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z uzasadnienia stanowiska wierzyciela wynika, iż w 2004 roku prowadził korespondencję ze skarżącą pod dwoma adresami. T. G. ul. [...] oraz adresem P. 72 Ś. Ś.. Przyjmując za wierzycielem, że adresem dla doręczeń był adres P. 72 pta Ś. Ś. to i tak w ocenie Sądu wbrew wywodom wierzyciela oraz organów egzekucyjnych nie można było stwierdzić, że upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. zostało skarżącej doręczone skutecznie w trybie art. 44 Kpa. Należy zauważyć, że z uwagi na ustanowienie w art. 44 Kpa tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nie nasuwający wątpliwości z uwagi na fakt, że stanowi on wyjątek od zasady bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje różnorakie sposoby doręczania pism. W sytuacji gdy adresatem pisma jest osoba fizyczna, a doręczenie następuje za pokwitowaniem przez pocztę, zastosowanie może znaleźć doręczenie w sposób określony w art. 44 Kpa., przy czym warunkiem dokonania doręczenia w tym trybie jest niemożność doręczenia pisma w sposób nakazany w art. 42 i art. 43 Kpa. Poczta może skorzystać z doręczenia, o którym mowa w art. 44 kpa, tylko w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 Kpa) oraz niemożność doręczenia go – w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (art. 43 kpa). Wykazanie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa ciąży na doręczycielu, zaś wypełnienie tego warunku należy do organu oceniającego skuteczność doręczenia. Przewidziany w art. 44 Kpa zastępczy sposób doręczenia może być wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani bezpośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcy. Przepis art. 44 Kpa między innymi wymaga, by o złożeniu pisma w placówce pocztowej pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. Stwierdzić należy, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki nadanej w dniu 6 listopada 2004r. (upomnienia z dnia 10 listopada 2004r.) brak jest wyraźnej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 Kpa, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo" jakkolwiek oznacza zawiadomienie odbiorcy, nie można z niego jednak wywieść sposobu zawiadomienia takiego, aby mieścił się on w wymogach art. 44 Kpa, zatem koniecznym jest zaznaczenie przez doręczyciela czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki, gdzie i w jakim terminie może ją odebrać (porównaj wyrok NSA w Gdańsku z dnia 5 maja 1997r. sygn. akt I SA-Gd 470-96, wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008r. I Sa-Op 314-07 wzrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2007r. V SA/ Wa 417/07. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącej w trybie o którym mowa w art. 44 Kpa. Brak bowiem na dokumencie, który ma stanowić dowód doręczenia pisma skarżącej adnotacji doręczyciela o sposobie w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz informacji gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. W tym stanie rzeczy skoro nie sposób uznać za skuteczne doręczenie skarżącej upomnienia 10 listopada 2004r. to nie mogło ono przerwać biegu terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z przywołanym wcześniej art. 28 ust. 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne przerywa czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej zawiadomiony został dłużnik. W rozpatrywanej zaś sprawie warunek zawiadomienia dłużnika o takiej czynności nie został spełniony. Tym samym nie sposób podzielić zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska jakoby upomnienie z datą 10 listopada 2004r. przerwało bieg przedawnienia należności objętych podmiotowym postępowaniem egzekucyjnym.
Odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Sąd w poprzednim swoim orzeczeniu, które wiąże Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę zgodnie z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "skoro postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i stanowi element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego (...). Na podstawie art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpoznający skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach przeprowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia".
Uwzględniając zatem art. 134 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych dłużnika, ale także postanowienie wierzyciela nie uwzględniającego zarzutów dłużnika, które stanowiło podstawę i niezbędny element postanowienia objętego skargą. Dostrzeżone przez Sąd uchybienie w stanowisku wierzyciela a w ślad za nim przez organy egzekucyjne I jak i II instancji polegające na błędnym uznaniu, iż upomnienie z dnia 10 listopada 2004r. przerwało bieg przedawnienia należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym skutkować musiało wyeliminowaniem z obrotu prawnego zarówno postanowienia wierzyciela jak i wydanych postanowień organów egzekucyjnych.
Ponownie rozpoznając sprawę po raz kolejny wierzyciel winien zająć stanowisko w kwestii podnoszonego zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek zdrowotnych obciążających skarżącą za okres od listopada 1999r. do sierpnia 2000r. Po uzyskaniu zaś wypowiedzi wierzyciela swoje stanowisko winien wyrazić organ egzekucyjny.
Mając powyższe na uwadze stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit a) i c w zw. z art. 134 i 135 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowaniu uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.
J.T. 30.11.09r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło