I SA/Wr 1162/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi T.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi T.D. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, DIS) z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.Ś. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we [...] z dnia [...] w zakresie określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 19.529 zł. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. ww. decyzją z dnia [...] określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 19.529 zł. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji powołują się na przesłankę z art. 239 b § 1 pkt 2 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. dalej: O.p.). Stwierdził organ I instancji, że zobowiązania strony przewyższają jej majątek i nie posiada majątku na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, co uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania. Pismem z dnia 11 maja 2016 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji, wskazując że nie zalega z żadnymi podatkami, a wręcz przeciwnie to Urząd Skarbowy zalega wobec niej za lata 2012 ponad 2500 zł, za 2013 r. ponad 5000 zł, za 2014 r. ponad 5000 zł, za 2015 r. ponad 5000 zł. Strona podała, że od 1 stycznia 2016 r. jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku, ponieważ nie ma opłaconych składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) za pół roku 2013, cały rok 2014 i 2015, jest to kwota ok. 40.000 zł, a drugie tyle strona zalega w banku, ponieważ nie spłaciła pożyczki zaciągniętej na zakup działki. Dodała strona, że nie posiada samochodu [...], a jedynie samochód osobowy [...] rok produkcji [...], który jest wart cenę złomowania. Organ II instancji zaskarżonym postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu postanowienia DIS omówił przepisy art. 239a i 239b O.p. Wyjaśnił, że przesłanki nadania rygoru z art. 239b § 1 pkt 1 -4 mają charakter rozłączny. Wskazał DIS, że organ I instancji zasadnie uznał, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 239 b § 1 pkt 2 O.p., tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na której można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Przeanalizował DIS sytuację majątkową strony, wskazując, że strona wykazała w PIT-36 za poszczególne lata dochód z działalności gospodarczej, tj. w roku 2012- 7.811,33 zł, 2013 - 2.194, 99 zł, 2014 7.759,23 zł. Z wykazu informacji o czynnościach majątkowych wynika, że strona posiada niezabudowaną działkę w [...] o wartości 36.000 zł, za którą nie spłaciła pożyczki w wysokości 40.000 zł, samochód ciężarowy [...] rok. prod. [...] oraz [...] rok prod. [...] (wg CEPIK). Zestawiając posiadany majątek oraz fakt, że strona posiada zaległości wobec ZUS i banku oraz jest bezrobotna, posiada również zaległości podatkowe wynikające z innych decyzji, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności z kwotą należnego zobowiązania, stwierdził organ II instancji, że uzasadnione jest stanowisko, że zostało uprawdopodobnione, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Zauważył również DIS, że powyższego nie zmienia okoliczność, że organ I instancji wydał postanowienie o przedłużeniu zwrotu nadpłaty w wysokości 24.298 zł z deklaracji VAT-7 za 2012 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu strona wskazała, że w jej ocenie księgi podatkowe były rzetelnie prowadzone, wszystkie faktury sprzedażowe i zakupowe były wpisane i odzwierciedlały stan faktyczny, tj. zakupy materiałów i narzędzi potrzebnych do wykonania prac. Podał, że urzędnicy zakwestionowali faktury zakupowe na zakupy płatne gotówką (których była aż 98%) oraz że nigdy nie prosił o zwrot VAT, a jedynie wykazywał kwoty do przeniesienia. Zdaniem strony nie zalega z podatkami dla urzędu skarbowego, który wstrzymał mu zwroty podatku z lat ubiegłych. Ponadto strona wskazała, że ma zaległości w ZUS w kwocie pond 28.00 zł, ma 60 lat, od 1 stycznia 2016 r. jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku, a 1 stycznia 2016 r. uległa wypadkowi i jest na lekach przeciwbólowych oraz bierze leki na nadciśnienie. W piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2017 r. złożonym przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wskazano, że organ błędnie przyjął, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, ponieważ poza polem widzenia organu I instancji znalazła się kwestia, że organ ten wydał postanowienie o przedłużeniu zwrotu nadpłaty w wysokości 24.298 zł za 2012 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wskazać również należy, że kontroli Sądu poddane jest postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i ten akt wyznacza zakres sprawy w jakiej rozstrzyga Sąd, co wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie ,,w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Powyższe oznacza, że wszystkie kwestie związane z prawidłowością prowadzenia postępowania kontrolnego oraz określenia zobowiązania podatkowego za 2010 r. - pozostają poza zakresem sprawy poddanej kontroli Sądu. Zauważa Sąd, że wszelkie ewentualne nieprawidłowości w powyższym zakresie mogą być poddane kontroli Sądu w ramach odrębnej sprawy i skargi, a ponadto w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości odnośnie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe i jej uchylenia, skutkować to będzie również upadkiem postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Byt prawny postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest bowiem uzależniony od bytu prawnego decyzji której dotyczy. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, to w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organy podatkowe dopełniły wymogom z art. 239 b § 1 pkt 2 w zw. z § 2 O.p. Przepis art. 239b § 1 O.p. będący podstawą działania organów podatkowych w niniejszej sprawie stanowi, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl art. 239b § 2 o.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Analiza art. 239b o.p. wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności: 1) musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b o.p.; 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239 § 2 o.p.). Fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest udowodnić, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 o.p. wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, Lex nr 1069309). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe powołały się na przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. wskazując, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i nadesłane wraz ze skargą akta sprawy potwierdzają wystąpienie w sprawie przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a przywołana w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentacja przekonuje, że na gruncie rozpoznawanej sprawy za uprawdopodobnione należało uznać, że skarżący nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie również przyjął, iż skarżący nie posiada majątku, na którym zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. można ustanowić stosowne zabezpieczenie. Z akt wynika, że strona nie posiada majątku odpowiadającego wysokości zaległości podatkowej za 2011 r., która wynosi 19.529 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Strona posiada niezabudowaną działkę w O. o wartości 36.000 zł, na którą zaciągnęła pożyczkę w wysokości 40.000 zł i jej nie spłaciła, samochód ciężarowy [...] rok prod. [...] (co strona kwestionuje, twierdząc że doszło do sprzedaży) oraz [...] rok prod. [...] (wg CEPIK), w latach 2012-2014 strona osiągnęła dochód odpowiednio 7.811,33 zł, 2.194,99 zł, 7.59,23 zł. Ponadto na stronie ciążą inne zobowiązania, m.in. względem ZUS-u i banku, jak również zobowiązania wynikające z innych decyzji podatkowych, w tym za rok 2010 r. w wysokości 66 052 zł (co Sądowi wiadomo z urzędu). Z uwagi na powyższe należy uznać, iż w sprawie zaistniała i została przez organy podatkowe wykazana przesłanka nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w art. 239 § 1 pkt 2 i § 2 O.p. Na ocenę powyższych okoliczności nie może również wpłynąć fakt, że organ I instancji wydał postanowienie o przedłużeniu zwrotu podatku VAT w wysokości 24.298 zł z deklaracji VAT-7 za 2012 r. Zwraca Sąd uwagę, że zestawienie posiadanego majątku i zobowiązań potwierdza, że skarżący nie dysponuje środkami na uiszczenie zaległości za 2011 r. Natomiast kwota zwrotu objęta postępowaniem prowadzonym przez organ I instancji, na chwilę obecną pozostaje sporna i rzeczywista wielkość zwrotu jest nieznana. Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.