I SA/Wr 1165/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz -Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. OZ w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i określenia za wrzesień 2001 r. kwoty zwrotu podatku od towarów i usług. postanawia: 1) przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; 2) w pozostałej części wniosek oddalić. W sprawie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniał, że ma na utrzymaniu troje dzieci w wieku 8, 10 i 13 lat. Wskazał, iż nie posiada żadnego majątku. Podniósł, że z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 1998 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał m. in., iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dziećmi oraz posiada: nieruchomość niezabudowaną w Ż. o powierzchni 2400 m2 (obecnie zajętą na rzecz Urzędu Skarbowego w N. R.). Dodał, iż na dzień składania wniosku posiada zobowiązania w kwocie ponad 9.000.000,00 zł. Ponadto oświadczył, że jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnego majątku, samochodu,, obligacji ani środków pieniężnych na rachunku bankowym. Po rozpatrzeniu niniejszego wniosku, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 7 lipca 2008 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od w/w postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Uzasadniał, że składając wniosek o prawo pomocy wykazał, iż jego obecna sytuacja nie pozwala mu na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Podniósł, iż jego sytuacja materialna od 1 października 2007 r. nie uległa jakiejkolwiek poprawie, w związku z czym w- ocenie skarżącego - brak zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, przynajmniej w części przewyższającej 500 zł stał by w jawnej sprzeczności z wcześniejszą oceną przez Sąd złej sytuacji skarżącego, czego potwierdzeniem jest postanowienie z dnia 1 października 2007 r. Podniósł, iż ze względu na trudną sytuację materialną często zmuszony jest korzystać z pomocy rodziny Skarżący zanegował stanowisko referendarza, że żona skarżącego posiada stały dochód i ma możliwość opłacenia odrębnego mieszkania, w sytuacji gdy jej dochód obciążony jest potrąceniami komorniczymi, a mieszkanie, które zajmuje żona z nieletnimi dziećmi jest mieszkaniem służbowym, którego koszty utrzymania ponosi pracodawca, co potwierdzają dokumenty dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podsumował, że nie dysponuje możliwościami opłacenia należnych w sprawie kosztów sądowych a brak przyznania mu prawa pomocy od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, pozbawi go możliwości dochodzenia swoich praw na drodze sądowej, co jest elementarnym prawem każdego obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy skarżącego uniemożliwia pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i łączną wysokość wszystkich wpisów w trzech sprawach, która wynosi 3000 zł, uznać należy, że uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów to będzie mógł zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.