I SA/Wr 1165/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-08-17

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała dodatni wynik finansowy za poprzedni rok obrotowy i posiada znaczny kapitał własny, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, mimo że jej rachunki bankowe są zajęte egzekucyjnie, a postępowania egzekucyjne są bezskuteczne?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli mimo zajęcia rachunków bankowych i bezskuteczności egzekucji, wykazuje dodatni wynik finansowy za poprzedni rok obrotowy, posiada znaczny kapitał własny oraz prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, co wskazuje na możliwość zgromadzenia środków na pokrycie kosztów postępowania. Brak dostatecznych środków musi być wykazany przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych z powodu zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę ponad 5.000.000 zł. Spółka wskazała również na wydane decyzje podatkowe na kwotę około 6.000.000 zł i brak zysku w 2014 r. Mimo to, z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka odnotowała przychody netto w kwocie ponad 600.000 zł w 2014 r., posiada kapitał własny ponad 1.400.000 zł i dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach na koniec 2014 r. Spółka zobowiązana była również do uiszczenia wpisów w kilkudziesięciu innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w M na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju napędowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży [...], wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe i wierzytelności zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych, która obecnie jest bezskuteczna z uwagi na brak składników majątkowych, z których można ją prowadzić. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Dalej skarżąca spółka argumentowała, że w wyniku kontroli skarbowych Urząd Kontroli Skarbowej we W. w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wydał decyzje określające zobowiązania podatkowe na łączną kwotę około 6.000.000 zł, co do których orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto spółka nie odnotowała w 2014 r. żadnego zysku, a przez ostatnie pół roku faktycznie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie miała żadnych przychodów. Organy egzekucyjne umarzają postępowania ze względu na bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (2013) 444.147,38 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł, za 2014 r. podany został wynik finansowy 0. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik strony nadesłał bilans oraz porównawczy rachunek zysków i strat za 2014 r., zeznanie podatkowe za 2014 r. oraz kopie deklaracji VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Wynika z tych dokumentów, że na koniec 2014 r. spółka odnotowała przychody netto w kwocie 653.394,75 zł i zeznała przychody do opodatkowania w wysokości 627.894 zł. Na dzień 31 grudnia 2014 r. wartość kapitału własnego wynosiła 1.428.553,42 zł (wzrosła w stosunku do roku 2013), należności krótkoterminowych – 3.057.277,39 zł i zobowiązań krótkoterminowych – 2.011.478,24 zł. W kasie i na rachunkach spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 46.896,90 zł. We wskazanych wyżej miesiącach 2015 r., według deklaracji VAT-7, spółka dokonała dostaw na kwoty odpowiednio 25.500 zł, 25.500 zł i 15.500 zł nabyła towary na kwoty 19.168 zł i 39.607 zł, w maju zdeklarowano zerowe zakupy. Nie przedłożono bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że obecnie przed tutejszym Sądem spółka jest zobowiązana do uiszczenia jednocześnie wpisów w trzydziestu sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1155-1184/15 w łącznej kwocie 69.170 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wniosku . Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, że sprawy o powołanych przez skarżącą spółkę sygnaturach są już na dalszych etapach postępowania i w większości zakończone przez Sądem I instancji. Wartości kosztów związanych z tymi sprawami w procesie rozpoznawania niniejszego wniosku nie mają zatem znaczenia. Uwzględnienia natomiast wymaga fakt obecnego obowiązku spółki uiszczenia jednocześnie wpisów od skarg w trzydziestu sprawach o wskazanych wyżej sygnaturach. Powołana regulacja prawna wyraźnie wskazuje, że to wnioskodawca winien wykazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Co za tym idzie, przede wszystkim udostępnione przez niego informacje stają się podstawą rozpoznania wniosku. W ocenie referendarza sądowego, dane wynikające z udostępnionych dokumentów wskazują, że spółka miała możliwość zgromadzenia środków na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w sprawie, nawet przy uwzględnieniu takiego obowiązku jednocześnie w trzydziestu sprawach. Po pierwsze – jak wynika ze sprawozdania za 2014 r. oraz z deklaracji VAT-7 – spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą, a 2014 rok zamknęła dodatnim wynikiem finansowym. Przychody wyniosły ponad 600.000 zł. Na bieżąco dokonuje dostaw i zakupów, co wskazuje, że dysponuje środkami pieniężnymi, przy czym poza rachunkami bankowymi, które – ja twierdzi strona – są objęte zajęciem egzekucyjnym, a ich saldo wynosi 0 zł. Istotne też jest, że spółka posiada kapitał własny o wartości ponad 1.400.000 zł. Jeśli chodzi o sytuację aktualną, nie jest możliwa jej ocena na skutek brak żądanej w wezwaniu dokumentacji finansowej – bilansu oraz rachunku zysków i strat za marzec, kwiecień i maj 2015 r. (w formie porównawczej). W świetle powyższych uwag bez znaczenia pozostaje fakt bezskutecznych egzekucji z majątku spółki. W istocie, organy egzekucyjne nie były w stanie wyegzekwować pieniędzy z rachunków bankowych, skoro ich saldo wynosiło 0 zł, ani z majątku spółki nieposiadającej jakichkolwiek środków trwałych. Jednak zauważyć należy, że organy egzekucyjne mają ograniczone przepisami prawa możliwości egzekucji środków pieniężnych – mogą je uzyskać tylko w drodze ściśle określonych środków egzekucyjnych. W procedurze przyznania prawa pomocy brak jest takich obwarowań w ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy. Powtórzyć zatem wypada, że dane wynikające z dokumentów finansowych wskazują, iż spółka posiada dostępne środki pieniężne i miała możliwość ich zgromadzenia na opłacenie kosztów swego udziału w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło