I SA/Wr 117/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi J. S.-W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2007 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. skarżąca J. S.-W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na przesłankę wystąpienia nieodwracalnych skutków w majątku zobowiązanej. Powołując się na łączną wysokość zobowiązań podatkowych wynikających z siedmiu decyzji podatkowych (157.106 zł) skarżąca dodatkowo wyraziła obawę, że wdrożenie egzekucji administracyjnej spowoduje niebezpieczeństwo utraty podstaw egzystencji, jako że jedynym źródłem utrzymania skarżącej stanowi emerytura w wysokości ok 1.000 zł. Z przedłożonych przez stronę na etapie wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów i oświadczeń samej strony wynika, że od grudnia 2012 r., z emerytury skarżącej (której wysokość wynosi 1.349,09 zł netto) potrącana jest miesięcznie kwota 500 zł w związku z egzekucją zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Przewidziana dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.) instytucja wstrzymania przez sąd administracyjny wykonalności aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej ma służyć tymczasowej ochronie skarżącego do czasu rozpoznania jego skargi. Przewidziana prawem, sama możliwość wydania takiego rodzaju orzeczenia przez sąd nie uchyla jednakowoż treści art. 61 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Powyższe oznacza, że zasadą jest wykonalność aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pomimo ich zaskarżenia do sądu administracyjnego, a wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania ich wykonalności należy interpretować jako wyjątek, znajdujący zastosowanie w przypadkach ściśle określonych prawem. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., regulujący te przypadki stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione w tym przepisie przesłanki zastosowania instytucji wstrzymania, tj "niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" precyzuje i rozwija orzecznictwo sądowe podkreślając, że chodzić tu będzie o te wszystkie przypadki, w których ewentualna szkoda jaka może zostać wyrządzona zobowiązanemu przez wykonanie decyzji (innego aktu lub czynności) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z uwagi na samą konstrukcję tych przesłanek, stanowiących zwroty niedookreślone, nie budzi przy tym wątpliwości, że obowiązkiem wnioskodawcy jest podanie we wniosku konkretnych okoliczności, z uwagi na które, konsekwencje wdrożenia postępowania egzekucyjnego można by oceniać w kontekście skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawiązując w świetle przedstawionych uwag do treści złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji wymaga podkreślenia, że jego zasadności skarżąca upatrywała z jednej strony w samej wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego łącznie z siedmiu decyzji podatkowych, z drugiej zaś, w wysokości uposażenia emerytalnego z którego ma być prowadzona egzekucja administracyjna. Formułowane przez skarżącą przesłanki orzeczenia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji nie mogą zostać uznane za równoważne w swych skutkach w ryzykiem nieodwracalnych następstw w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. z kilku powodów. Po pierwsze, sama tylko wysokość ciążących na wnioskodawcy zobowiązań publicznoprawnych nie może być uznana za przesłankę równoważną przesłankom z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeśli nie zostanie powiązana z konkretnymi okolicznościami wskazującymi na realne niebezpieczeństwo wystąpienia następstw w rozumieniu tego przepisu (takich natomiast okoliczności, poza wyrażoną obawą o środki niezbędnego utrzymania skarżąca nie przedstawiła we wniosku). Po drugie, trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć w postępowaniu sądowoadministracyjnym co najwyżej wpływ na przyznanie mu prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych), nie stanowi natomiast okoliczności, która mogłaby zaważyć na ocenie zasadności złożonego przez niego wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów, sama nawet okoliczność przyznania stronie prawa pomocy, pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności wniosku złożonego przez nią w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza kwestią odmiennych przesłanek orzekania w obu postępowaniach wpadkowych, jest tak m.in. dlatego, że system prawa chroni przed egzekucją część środków pieniężnych zobowiązanego celem zapewnienia mu materialnych podstaw egzystencji. W przypadku świadczeń emerytalnych, instrumentem takiej ochrony jest przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.), wprowadzający ograniczenie możliwości potrąceń egzekucyjnych ze świadczenia emerytalnego do kwoty nieprzekraczającej 25% świadczenia emerytalnego. Z akt sprawy wynika zresztą, że w ten sposób, od grudnia 2012 r. realizowane są potrącenia z emerytury skarżącej. W rezultacie, otrzymywana przez skarżącą emerytura w wysokości 1.000 zł stanowi wartość już po potrąceniu 25% należnego jej świadczenia emerytalnego. Końcowo należy podkreślić, że argumentacja skarżącej o nieodwracalnych skutkach egzekucji prowadzonej z jej majątku ruchomego nie została poparta szczegółowym uzasadnieniem, wobec czego niemożliwym jest odniesienie się do tej części uzasadnienia wniosku. Nawiązując do podniesionych we wniosku argumentów merytorycznych wymaga również odnotowania, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie bada zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, lecz potencjalne skutki jakie może wywołać jej wykonanie w majątku zobowiązanego (i to w oparciu o okoliczności przedstawione przez samego wnioskodawcę). Mając na uwadze przedstawioną argumentację, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.