I SA/Wr 1174/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania zwolnienia w podatku od nieruchomości na skutek sprzeciwu od postanowienia z dnia 7 stycznia 2015 r. odmawiającego przyznanie prawa pomocy R.P. i sprzeciwu od zarządzenia z dnia 7 stycznia 2015 r. pozostawiającego wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania postanawia: odrzucić wniosek R.P. i M.P. o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. skarżący R.P., występujący w sprawie również jako pełnomocnik procesowy drugiego skarżącego M.P., został wezwany do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony w dniu 15 lipca 2013 r. W odpowiedzi na doręczony odpis ww. zarządzenia, skarżący R.P. w imieniu własnym oraz swojego mocodawcy skarżącego M.P., w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2014 r. sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie składając stosownego urzędowego formularza wniosku. Mając na uwadze powyższe, w dniu 12 sierpnia 2013 r. doręczono R.P. właściwy urzędowy formularz wniosku w celu jego wypełnienia przez obu skarżących z jednoczesnym wezwaniem do jego złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, że wymienione wezwanie nie zostało przez skarżących wykonane, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 18 września 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. Na skutek sprzeciwu od ww. zarządzenia referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie skarżących na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 863/14. Następnie w dniu 4 września 2014 r. po raz drugi doręczono R.P., odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi. Skarżący wpisu sądowego nie uiścili, natomiast w dniu 12 września 2014 r. R.P. wniósł w imieniu własnym i w imieniu drugiego skarżącego pismo, w którym po pierwsze zażalił się na doręczone zarządzenie o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego, po drugie - ponownie sformułował wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie wypełniając kolejny raz wymogu złożenia go na urzędowym formularzu. Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie jej w terminie, pomimo wezwania, stosownym wpisem sądowym. Odrzucił także zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi, gdyż uchybiono terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. Odpis ww. postanowienia doręczono skarżącemu R.P. i pełnomocnikowi M.P. w dniu 23 października 2014 r. Pismem z dnia 20 października 2014 r. Sąd wezwał skarżącego R.P. działającego w sprawie również jako pełnomocnik skarżącego M.P. o nadesłanie – w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy – dwóch wypełnionych urzędowych formularzy tych wniosków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Jednocześnie Sąd pouczył, że prawo pomocy będzie obejmowało przyszłe koszty związane z ewentualną skargą kasacyjną na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 30 października 2014 r., formularz wniosku złożył jedynie skarżący R.P. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Tego samego dnia referendarz sądowy wydał zarządzenie pozostawiające wniosek M.P. bez rozpoznania. Odpisy ww. postanowienia i zarządzenia zostały doręczone skarżącemu R.P. oraz pełnomocnikowi M.P. w dniu 17 stycznia 2015 r. We wniesionym sprzeciwie na orzeczenia referendarza sądowego R.P. w imieniu własnym i drugiego skarżącego podniósł, że zaskarżone orzeczenia są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. W sprawie nie została wniesiona skarga kasacyjna w związku z czym postanowienie o odrzuceniu skargi stało się prawomocne z dniem 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przywołanego przepisu wynika zatem, że wniesienie sprzeciwu wywołuje ten skutek, że sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak, jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem oceny i rozpoznania. Stosownie zaś do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wyjaśnić, że postępowanie (zainicjowane skargą) jest w toku dopóki nie zakończy się ono prawomocnym orzeczeniem. W realiach niniejszej sprawy - jak pouczono R.P., będącego stroną skarżącą oraz pełnomocnikiem drugiego skarżącego – wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego do skargi mógł dotyczyć kosztów sądowych powstałych na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. Przy czym, samo wystąpienie przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. W złożonym formularzu wniosku (już na etapie międzyinstancyjnym), skarżący R.P. domagając się przyznania prawa pomocy zawęził żądanie jedynie do zwolnienia od kosztów sądowych a z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna od wymienionego postanowienia Sądu z dnia 7 października 2014 r. nie została wniesiona. W związku z powyższym, wskazane postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 25 listopada 2014 r. Z tym też dniem zakończyło się postępowanie zainicjowane skargą. Z kolei, postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji zaś, gdy dojdzie do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1348/10). Konsekwencją powyższego jest to, że po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu z dnia 7 października 2014 r. nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznawania wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy. Analogicznie należało potraktować wniosek M.P. mimo tego, że nie został złożony na urzędowym formularzu. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260 w zw. z art. 243 § 1 i art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.