I SA/Wr 118/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-14

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która utraciła zatrudnienie i jest zarejestrowana jako bezrobotna, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ale mogła poczynić oszczędności z poprzedniego zatrudnienia?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli strona utraciła zatrudnienie i jej obecne dochody są niskie, ale w przeszłości uzyskiwała wynagrodzenie, z którego mogła poczynić oszczędności na pokrycie części kosztów sądowych, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, wyważając prawo do sądu z konstytucyjnym obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. "A" we W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżąca uzasadniła wniosek utratą zatrudnienia, zarejestrowaniem jako bezrobotna, utrzymaniem nieletniego syna i całej rodziny przez męża uzyskującego niskie dochody. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała posiadanie działki obciążonej hipotekami, brak zasobów pieniężnych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Po wezwaniu przedłożono zeznanie podatkowe za 2008 r., umowę zlecenia męża oraz zestawienie wydatków.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 500 (słownie: pięćset) złotych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. "A" we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku akcyzowego za VI, VII, VIII i XII 2000 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 500 (słownie: pięćset) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że od 30 kwietnia 2009 r. utraciła zatrudnienie i obecnie jest zarejestrowana jako bezrobotna, poszukująca pracy – na potwierdzenie utraty pracy przedłożone zostało świadectwo pracy. Dodała, że również dochody męża, fakt utrzymania nieletniego syna i całej rodziny nie pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo z synem (ur. w 1999 r.), posiada działkę budowlaną w S., która została obciążona hipotekami przymusowymi na rzecz urzędu skarbowego w 2001 i 2002 r. (załączono kpię odpisu z księgi wieczystej), nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Mąż strony jako jedyny uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.300 zł brutto. Na wezwanie Referendarza sądowego przedłożone zostało przedłożone zeznanie podatkowe skarżącej za 2008 r., kopia umowy zlecenia jej męża z dnia 19 czerwca 2009 r. oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, który wskazuje, że wynoszą one łącznie około 1.260 zł, nie wliczając zakupu okazjonalnie odzieży dla syna. Z wymienionych dokumentów wynika, ze strona w 2008 r. uzyskała dochód ze stosunku pracy w kwocie 8.799 zł, jej mąż natomiast uzyskuje z tytułu zlecenia wynagrodzenie brutto w kwocie 2.010 zł oraz premię w zależności od wysokości sprzedaży. Ponadto skarżąca wskazała, że nie spłaca żadnych kredytów, nie posiada rachunków bankowych ani środków transportu. Środki na sfinansowanie profesjonalnego pełnomocnika pochodziły z oszczędności syna i córki. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, strona bowiem wykazała, że nie jest w stanie uiścić pełnego wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego połowę wpisu od skargi, który został wyznaczony w niniejszej sprawie na kwotę 6.214 zł. Zauważyć trzeba, że obecnie jedynym źródłem dochodu jej rodziny jest wynagrodzenie męża, które właściwe w całości przeznaczone jest na bieżące wydatki. Jednakże strona do końca kwietnia 2009 r. również pobierała wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy, z którego mogła poczynić oszczędności na pokrycie chociaż części ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Należy bowiem pamiętać, że powyższe koszty stanowią daninę publiczną, zaś Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło