I SA/Wr 1184/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-10
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie zasady stosuje się do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana przepisów rozporządzenia regulującego te kwestie w trakcie postępowania?Ratio decidendi
W przypadku, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia, a następnie nastąpiła zmiana przepisów, do ustalenia stawki wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną przed sądem pierwszej instancji stosuje się przepisy poprzedniego rozporządzenia. Natomiast do czynności podjętych po wejściu w życie nowego rozporządzenia (np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w postępowaniu zażaleniowym) stosuje się przepisy nowego rozporządzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług. Prawo pomocy zostało przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pełnomocnik zastępował stronę skarżącą przed sądem, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz brał udział w postępowaniu zażaleniowym. Wniosek dotyczył ustalenia wysokości wynagrodzenia za te czynności.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 6.789,60 zł, w tym 23% VAT.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. A. Ż. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2010 r. postanawia: przyznać pełnomocnikowi, adw. A. Ż., wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, postępowaniu zażaleniowym oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w kwocie 6.789,60 (słownie: sześć tysięcy siedemset osiemdziesiąt dziewięć 60/100) złotych, w tym 23% VAT.
W sprawie wszczętej skargą wniesioną 23 sierpnia 2016 r., postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika T. D. został wyznaczony adw. A. Ż.. Pełnomocnik, zapoznał się z aktami i działając poprzez pełnomocnika substytucyjnego zastępował skarżącego przed tutejszym Sądem na rozprawie.
Do protokołu pełnomocnik substytucyjny wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Wyrok w niniejszej sprawie zapadł 11 maja 2017 r.
Pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł zażalenie na zarządzenie w tym przedmiocie. Zażalenie zostało uwzględnione przez tutejszy Sąd.
Następnie pełnomocnik w ustawowym terminie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej oświadczając, że nie uzyskał wynagrodzenia w żadnej części.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności powołać trzeba przepisy przejściowe i końcowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Na podstawie § 23 rozporządzenie to weszło w życie z dniem 5 listopada 2016 r., przy czym zgodnie z § 22, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie w pierwszej instancji wszczęte zostało jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). W związku tym stawkę wynagrodzenia za zastępowanie strony skarżącej przed tutejszym Sądem określają przepisy rozporządzenia z 2015 r.
Stosownie do treści § 2 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Przepis § 4 ust. 1 stanowi, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Jak wynika z § 21 ust. 1 pkt 1, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
c) w innej sprawie - 480 zł.
Na tej podstawie w sprawie opłatę maksymalną za udzieloną pomoc prawną przed sądem pierwszej instancji określa § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w związku z § 8 pkt 6 rozporządzenia i wynosi ona 7.200 zł.
Z kolei zasady wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w postępowaniu zażaleniowym określają przepisy rozporządzenia z 2016 r. Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b/ stanowi, że za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dla adwokata, który zastępował stronę w pierwszej instancji stawka wynosi 50% opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w związku z § 8 pkt 6 rozporządzenia z 2016 r. opłata podstawowa wynosi 3.600 zł.
Na podstawie § 21 ust. 2 pkt 2 lit. d/, za udział w postepowaniu zażaleniowym opłata wynosi 120 zł.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku, pełnomocnikowi z urzędu przyznać należało wynagrodzenie za udział przed sądem pierwszej instancji w kwocie 3.600 zł, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 1.800 zł oraz za postepowanie zażaleniowe 120 zł – łącznie 5.520 zł. Wskazana kwota podlega podwyższeniu o 1.269,60 zł, stanowiące wartość podatku od towarów i usług według stawki 23% - na podstawie § 4 ust. 3 obu rozporządzeń.
Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło