I SA/Wr 1190/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 września 2011 r. odrzucił skargę A.D. na oznaczoną w rubrum decyzję. Orzeczenie to wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 9 września 2011 r. Postanowienie to doręczono dorosłemu domownikowi skarżącego (matce) w dniu 9 września 2011 r. W dniu 13 września 2011 r. A.D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W jego uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, porusza się o kulach i nie jest w stanie zejść po schodach do skrzynki pocztowej. Podał także, iż jego matka spędza dni poza domem w poszukiwaniu pracy, natomiast ojczym nie przekazuje powiadomień o awizowaniu przesyłek pocztowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 września 2011 r. referendarz sądowy w Sądzie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) istnieje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, oraz że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. IV Warszawa 1970 r. str. 136). Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989, t. I str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W świetle powyższego stwierdzić należało, iż wywiedziona we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi argumentacja uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy A.D., o których mowa w art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu w sprawie nie sposób przypisać skarżącemu winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (uiszczenia wpisu sądowego od skargi), gdyż jego wyżej wskazane stan zdrowia i sytuacja życiowa w sposób obiektywny uniemożliwiają sprawne funkcjonowanie i tym samym nie należą do okoliczności, za które odpowiedzialnością można by obarczyć stronę. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy procesowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji. Na marginesie powyższych stwierdzeń należy wskazać, że skarżący korzysta w sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego od skargi. Dlatego przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie oznacza, że skarżący winien wnieść tę opłatę sądową. Postanowienie o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi będzie, po jego uprawomocnieniu się, powodowało uchylenie skutków uchybienia tego terminu stwierdzonego w postanowieniu Sądu z dnia 5 września 2011 r. odrzucającym skargę A.D.